Logo
१५ मंसिर २०७८, बुधबार
     Wed Dec 1 2021
E-paper
  English Edition
   Unicode
Logo

तालिवानमाथि किन छैन विश्वास ?



अफगानिस्तानमा सत्ता कब्जा गरेपछि तालिबानले देशमा आफ्नो शक्ति सुदृढ गर्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेको छ। सत्तामा आएको साढे दुई महिनाको बीचमा उसले स्थापित गर्न सबै प्रयासहरु लगाईरहेको छ । यति हुँदाहुँदै पनि देशमा हिंसा अन्त्य गरी शान्ति स्थापना गर्नु तालिबानको अन्तरिम सरकारका लागि ठूलो चुनौती बनेको छ ।

आतंकवादी समूह इस्लामिक स्टेट (आईएस)बाट बढ्दो घातक हमलाको सामना अफगानिस्तानका लागि ठूलो चूनौति बनेको छ । १५ अक्टोबरमा, आईएस लडाकूहरूले कान्दाहार प्रान्तको एक शिया मस्जिदमा आत्मघाती हमलामा ६३ जनाको मृत्यु र ८३ जना घाइते भएका थिए। एक साताअघि उतारी प्रान्तको एक शिया मस्जिदमा भएको विस्फोटमा परि ४६ जनाले ज्यान गुमाएका थिए ।

अफगानिस्तानको अर्थतन्त्र विगत केही वर्षदेखि पश्चिमी मुलुकको सहयोगमा चलिरहेको छ । करजाई र घानीका सरकारहरू यही सहयोगमा चलिरहेका थिए । तालिबानले सत्ता कब्जा गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष, विश्व बैंक, अमेरिकी सरकार र अन्य पश्चिमी देशहरूले अफगानिस्तानलाई आर्थिक सहायता रोकेका छन्। जसका कारण अफगानिस्तान ठूलो संकटमा फसेको छ ।

वास्तवमा, आईएस समूह तालिबानको विरोध गर्दछ र विश्वास गर्दछ कि शिया समुदाय धर्मत्यागी छ र मार्नु पर्छ। दुवै सुन्नी मुस्लिम समूह हुन्, तर तिनीहरूको धार्मिक विचार मेल खाँदैन। ती मध्ये, आईएस एकदम कट्टरपन्थी छ। यी दुई पटक–पटक आपसमा झगडा गरिसकेका छन् । तालिबानले पनि शियामाथि हमला गर्ने क्रम जारी राखेको छ । विगतमा पञ्जसिर उपत्यकामा तालिबानले सयौं शियाको हत्या गरेको थियो । तर उनले अहिले शियाहरुलाई सुरक्षा दिने वाचा गरेको छ ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले उत्तरी अफगानिस्तानमा आइएसका सयौं लडाकुहरू सक्रिय रहेको बताएका छन् । उनीहरु अफगानिस्तानबाट इरान र सिरिया तर्फ बढिरहेको रुसी भनाई छ । यसले स्थितिलाई अझ खराब भएको स्पष्ट गर्दछ । अमेरिकी चिफ अफ स्टाफ जनरल मार्कले पनि आगामी केही दिनमा अलकायदा वा आईएसले अफगानिस्तानमा आफ्नो पकड बलियो बनाउन सक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन् । यसले सम्पूर्ण क्षेत्रको सुरक्षालाई नै खतरामा पार्ने उनीहरुको बुझाई छ ।

अफगानिस्तानको अर्थतन्त्र विगत केही वर्षदेखि पश्चिमी मुलुकको सहयोगमा चलिरहेको छ । करजाई र घानीका सरकारहरू यही सहयोगमा चलिरहेका थिए । तालिबानले सत्ता कब्जा गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष, विश्व बैंक, अमेरिकी सरकार र अन्य पश्चिमी देशहरूले अफगानिस्तानलाई आर्थिक सहायता रोकेका छन्। जसका कारण अफगानिस्तान ठूलो संकटमा फसेको छ ।

अफगान महिलाले तालिबान शासनको पीडा निकै गहिरो गरि भोगिरहेका छन् । उनीहरू घरबाट एक्लै निस्कन वा काम नै गर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका छन् । ३० लाख बालिकाको पढाइ अधुरै रहने अवस्था बनेको छ । महिलाप्रतिको व्यवहार परिवर्तन होला भन्ने आश दुई महिने शासनमा मिथ्या देखिएको छ । तालिबान र आईएसबीचको लडाईँले महिला थप जोखिममा पुगेका छन् ।

अफगानिस्तानको अर्थतन्त्रमा छिट्टै ठूलो लगानी भएन भने देशका करोडौं जनता गरिबी र भोकमरीको दलदलमा फस्नेछन् । यसअघि नै मुलुकमा दैनिक उपभोग्य पिठो, चिनीलगायतका वस्तुको अभाव हुन थालेको थियो । संयुक्त राष्ट्रसंघले पछिल्लो केही महिनामा करिब ५ लाख मानिसले आफ्नो घर छाड्नुपरेको बताएको छ । यद्यपि विश्व समुदायले अफगानिस्तानलाई प्रदान गरिने कुनै पनि मानवीय सहायता तालिवानलाई सिधै नभई संयुक्त राष्ट्र संघ र अन्तर्राष्ट्रिय एजेन्सीहरूमार्फत उपलब्ध गराउनु पर्नेमा जोड दिइरहेको छ।

अन्तरिम सरकारले मिडियामा विभिन्न प्रतिबन्ध लगाएको छ । तालिबानले थुप्रै पत्रकारहरु विभिन्न मुद्दामा जेलमा थुनेको छ । तालिबानको अत्याचारबाट दिक्क भएर धेरै खेलाडी, संगीत र नाटककर्मीहरू देश छोडेर अन्य देशमा भागेका छन्। तालिबानले चाँडै नै देशमा सबै समावेशी सरकार बनाउने वाचा गरेको थियो । तर दुई महिना बितिसक्दा पनि उसको बाचा जहाँको त्यहिँ छ । तालिबानको दुई महिने रवैयाले नै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबीच थप अविश्वास पैदा गराएको छ ।

तालिबानले आफ्नो छवि सुधार्ने प्रयास गरिरहेको छ, तर अहिलेसम्म उनीहरूको प्रयास असफल भएको छ। उसले देशको अवस्था सुधारका लागि गरेका घोषणाहरू कार्यान्वयन भएका छैनन्, बरु नहुनु पर्ने भईरहेका छन् । सत्ता कब्जाको समयमा अघिल्लो घानी सरकारका अधिकारी र कर्मचारीहरूका लागि आममाफीको घोषणा गरिएको थियो, तर उनीहरुमाथि नै तालिबानको हमला केन्द्रीत छ । अमेरिकी सेनालाई साथ दिने अफगानीहरूको पनि त्यस्तै हालत भइरहेको छ । अफगान महिलाले तालिबान शासनको पीडा निकै गहिरो गरि भोगिरहेका छन्। उनलाई मन्त्रिपरिषद्मा समावेश गर्ने आश्वासन दिइएको थियो तर, त्यो भएन। उनीहरू घरबाट एक्लै निस्कन वा काम गर्न नै नसक्ने अवस्थामा पुगेका छन् । ३० लाख बालिकाको पढाइ पूरा नहुने देखिएको छ ।

अन्तरिम सरकारले मिडियामा विभिन्न प्रतिबन्ध लगाएको छ । तालिबानले थुप्रै पत्रकारहरु विभिन्न मुद्दामा जेलमा थुनेको छ । तालिबानको अत्याचारबाट दिक्क भएर धेरै खेलाडी, संगीत र नाटककर्मीहरू देश छोडेर अन्य देशमा भागेका छन्। तालिबानले चाँडै नै देशमा सबै समावेशी सरकार बनाउने वाचा गरेको थियो । तर दुई महिना बितिसक्दा पनि उसको बाचा जहाँको त्यहिँ छ । तालिबानको दुई महिने रवैयाले नै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबीच थप अविश्वास पैदा गराएको छ ।

(तलवार अन्तराष्ट्रिय राजनीतिबारे लेख्ने भारतीय लेखक हुन् । अफगानिस्तानबारे अमर ज्वालाका लागि तलवारले लेखेको लेख यहाँ अनुवाद गरि राखिएको हो ।)


यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

काठमाडौं । नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले राजा महेन्द्रको प्रसंशा गर्ने नेकपा

चितवन । नेकपा (एमाले)को १०औँ राष्ट्रिय महाधिवेशनले जिल्लाका दुई उपाध्यक्षसहित १० जनालाई केन्द्रीय समितिमा

सउल । दक्षिण कोरियामा पनि कोभिड–१९ को नयाँ भेरियन्ट ‘ओमिक्रोन’ फेला परेको छ ।

काठमाडौं । तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्र विवाद सिर्जना हुँदै गर्दा तेस्रो पंक्तिमा