काठमाडौं । पाकिस्तानमा राजनीतिक संकटको बीचमा सेना प्रमुख कमर जावेद बाजवाको भनाइले हलचल मच्चाएको छ । पाकिस्तानको राजनीतिक विवाद छिट्टै समाधान भएन भने फेरि सेनाले सत्ता आफ्नो हातमा लिन सक्ने अनुमान गरिएको छ । यसका पछाडि बाजवाका चार ठूला बयान छन् । जुन इमरान खानको वर्तमान नीतिको पूर्णतया विपरीत छ ।
रुसको विपक्ष सेना
बाजवाले ‘इस्लामावाद सुरक्षा संवाद’ मा रुस-युक्रेन युद्धको बारेमा बोलेका छन् । उनले रुसले युक्रेनलाई तोडफोड गरिरहेको बताएका छन् । युक्रेनमा रुसको आक्रमण तत्काल रोक्नुपर्ने उनको भनाई छ ।
बाजवाले यसलाई ठूलो त्रासदी भनेका छन् । रुसको वैधानिक सुरक्षा चिन्ताको बाबजुद सानो देशविरुद्धको आक्रमणलाई माफ गर्न नसकिने उनले बताए । उनले पाकिस्तानले लगातार युद्धविराम र शत्रुता अन्त्य गर्न आह्वान गरेको बताए।
उनले भनेका छन्, “हामी द्वन्द्वको दिगो समाधान खोज्नका लागि सबै पक्षहरूबीचको तत्काल वार्तालाई समर्थन गर्छौं। रुसको आक्रमणबाट हजारौं मानिसको मृत्यु भएको छ, लाखौं शरणार्थी बनेका छन् र आधा युक्रेन ध्वस्त भएको छ । यसलाई सही मान्न मिल्दैन ।”
बाजवाको यो भनाइ इमरान सरकारको अडानको पूर्णतया विपरीत छ । युद्धको बीचमा इमरान रुस गएका थिए । समग्रमा उनको सरकार रुसको पक्षमा उभिएको छ ।
भारत-पाक विवादबारे उनको फरक मत
बाजवाले कश्मीरको मुद्दामा पनि बोलेका छन् । भारतले आफ्नो इच्छा व्यक्त गरेमा कश्मीरलगायत विवादका सबै समस्याको समाधान वार्ता र कूटनीतिक माध्यमबाट खोज्न आफ्नो देश तयार रहेको उनले बताए ।
बाजवाले भनेका छन्, “खाडी क्षेत्रसहित विश्वको एक तिहाइ भाग कुनै न कुनै रूपमा द्वन्द्व र युद्धमा संलग्न छ। यस्तो अवस्थामा युद्धको ज्वालालाई हाम्रो क्षेत्रबाट टाढा राख्नु जरुरी छ ।”
यो भनाइ इमरान खानको अडानको पनि विपरीत छ । इमरानले लगातार कश्मीरमा धारा ३७० बहाल नगरेसम्म भारतसँग धेरै वार्ता नहुने बताउँदै आएका छन् ।
भारत-चीन सीमा विवादमा पनि बोले
सेना प्रमुखले भारत-चीन विवादमा पनि आफ्नो भनाई राखेका छन् । दुवै देशले जतिसक्दो चाँडो विवाद अन्त्य गर्नुपर्ने बताए । यसका लागि वार्ता र कूटनीतिको सहारा लिनुपर्ने उनको भनाई छ । अहिले इमरान यस विषयमा चीनको पक्षमा छन् । तर, मौनता साँधिरहेका छन् ।
अमेरिकासँगको सम्बन्धबारे खुले
जनरल बाजवाले अमेरिकासँगको पाकिस्तानको सम्बन्धबारे पनि खुलेर कुरा गरेका छन् । उनले अमेरिकासँग पाकिस्तानको लामो र उत्कृष्ट रणनीतिक सम्बन्ध रहेको तर, आफ्नो देश गुटबन्दीको राजनीतिमा विश्वास नगर्ने बताए ।
पाकिस्तानको आफ्ना साझेदारहरूसँगको द्विपक्षीय सम्बन्ध अन्य देशहरूसँगको सम्बन्धमा निर्भर नभएको उनको भनाई छ । सेना प्रमुखले भनेका छन्, “पाकिस्तानको चीनसँग घनिष्ठ रणनीतिक सम्बन्ध छ र यो चीन-पाकिस्तान आर्थिक करिडोरप्रति देशको प्रतिबद्धतामा प्रतिबिम्बित छ । अर्कोतर्फ, अमेरिका हाम्रो सबैभन्दा ठूलो निर्यात बजारको रूपमा जारी छ।”
बाजवाको भनाईले हलचली
पाकिस्तानी सेना प्रमुख जनरल बाजवाका चारवटा भनाइ कार्यवाहक प्रधानमन्त्री इमरान खानभन्दा पूर्णतया फरक छन् । उदाहरणका लागि, रुस–युक्रेन युद्ध सुरु हुनेबित्तिकै इमरान खान रुसको भ्रमणमा गएका थिए । मस्को पुग्नेबित्तिकै इमरान खान हाँसे र भने, “म कति सही समय आएको छु । म धेरै उत्सुक छु।”
इमरानको यो भनाइ रुस–युक्रेन युद्धसँग जोडिएको थियो, किनभने सोही रात रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेको थियो । यस भ्रमणमा पनि इमरानले खुलेर रुसको पक्षमा बोलेका थिए ।
कश्मीरको मामिलामा पनि इमरान खान सधैं संयुक्त राष्ट्र संघ र अन्य देशबाट हस्तक्षेपको कुरा गर्दै आएका छन्। साथै, बाजवाले दुई देशबीचको विवाद आपसी वार्ताबाटै टुङ्ग्याउने पक्षमा रहेको बताएका छन् ।
त्यस्तै, जब अमेरिकासँग सम्बन्धको कुरा आउँछ, बाजवाले दुई देशबीच “लामो र उत्कृष्ट रणनीतिक सम्बन्ध” रहेको बताउँछन्। तर, इमरान खानले लामो समयदेखि अमेरिकालाई खुलेर चुनौती दिइरहेका छन् । इमरानले अमेरिकाको वर्तमान राजनीतिक संकटको आरोप पनि लगाएका छन् । अमेरिकाले आफ्नो सरकार ढाल्न चाहेको बताएका छन् । यसका लागि उनले प्रतिपक्षसँग मिलेर काम गरिरहेका छन् ।
यसै कारणले जनरल बाजवा र इमरान खानबीच सेना प्रमुख गठन हुन नसकेको बताइन्छ । पाकिस्तानको राजनीतिक करिडोरमा सेना शासन लगाउने चर्चा पनि सुरु भएको छ ।
कस्तो होला पाकिस्तानको अवस्था ?
पाकिस्तानको संसदमा आइतबार विपक्षी दलको अविश्वासको प्रस्तावमाथि मतदान गर्ने तयारी थियो तर, उपसभामुखले त्यसलाई अस्वीकार गरिदिएका थिए । उनले पाकिस्तानी संविधानको धारा ५ उल्लेख गरेका छन् ।
देशलाई अस्थिर बनाउन विदेशी शक्तिको आग्रहमा यो अविश्वासको प्रस्ताव ल्याइएको उनले बताएका छन् । इमरान खानको मागमा राष्ट्रपतिले संसद भंग गरेका थिए । सोही क्रममा विपक्षी दलले संसद कब्जा गरेको थियो । आफ्नो नयाँ वक्ता घोषणा गरे।
अहिले यो सम्पूर्ण मुद्दा पाकिस्तानको सर्वोच्च अदालतमा चलिरहेको छ । यस विषयमा आज सुनुवाइ हुँदैछ । यसबीच, बाजवाको पछिल्लो अभिव्यक्तिले थप अराजकताको सम्भावना दर्शाएको छ । लामो समय सत्तामा रहेको सेनाले पुनः नियन्त्रणभन्दा बाहिर पुगेको राजनीतिलाई आफ्नो हातमा लिने तयारी गरेको छ । एजेन्सीको सहयोगमा
वि.सं.२०७८ चैत २१ सोमवार १६:५१ मा प्रकाशित






























