काठमाडौं । जसपाको विभाजन र पछिल्लो आम चुनावसँगै मधेश राजनीतिमा एकातिर मुख्य शक्तिहरु कमजोर बनिरहेका छन् भने अर्कोतिर नयाँ शक्तिहरुको उदय भएको छ । अहिले जसपा र लोसपा यसअघिको तुलनामा निकै कमजोर बनेका छन् भने जनमत पार्टी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टी नयाँ शक्तिको रुपमा उदाएका छन् ।
पछिल्लो निर्वाचनबाट उदाएका दुई शक्ति जनमत पार्टी र नागरिक उन्मुक्ति पार्टी तराई–मधेशको प्रदेश तहमा निर्णायक पोजिसनमा छन् । जनमत पार्टी मधेश प्रदेशमा निर्णायक पोजिसनमा छ भने नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको निर्णय बिना सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सरकार नै नबन्ने स्थिति छ ।
१०७ सदस्यीय मधेश प्रदेशमा कुनै पनि दलको बहुमत छैन । संसदीय अंकगणितको कारण मधेशमा सरकार निर्माण गर्न निकै सकस देखिन्छ । यस्तोमा १३ सिट भएको जनमत पार्टी निर्णायक स्थितिमा छ । जनमत पार्टीले सहयोग गरे हालको सत्ता गठबन्धनले नै सरकार बनाउन सक्छ । तर, जनमत आफैंले सरकारको नेतृत्वमा दाबी गरेको छ ।
यता, ५३ सदस्यीय सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सरकार निर्माण थप सकसमा छ । त्यहाँ नागरिक उन्मुक्ति पार्टी जता मिले उतै बहुमत हुन्छ । नागरिक उन्मुक्ति पार्टी बिना सत्ता गठबन्धन वा कांग्रेस कसैले पनि सरकार निर्माण गर्न सक्दैन । यस्तोमा उसले आफैं मुख्यमन्त्रीको दाबी गरिरहेको छ ।
प्रदेश तहमा निर्णायक मानिएका यी दुई दल केन्द्रमा पनि ६ र ३ सिट गरी निर्णायक शक्तिको रुपमा छन् । मधेश राजनीतिबाट उदाएका अन्य शक्तिभन्दा भिन्न यी दलले आफ्नो निर्णायक पोजिसनलाई बुझेर नै कार्यगत एकता गरेका हुन् ।
आइतबार दुई दलले १२ बुँदे सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गर्दै कार्यगत एकताको घोषणा गरेका थिए । जनमत पार्टीका अध्यक्ष सिके राउत र नागरिक उन्मुक्ति पार्टीकी अध्यक्ष रञ्जिता श्रेष्ठले नेता रेशमलाल चौधरीको रिहाइको पहलदेखि नागरिकता विधेयकसम्मको एजेण्डालाई अघि सारेर एकताको घोषणा गरेका थिए । उनीहरुले मधेश आन्दोलन र थारु आन्दोलनका मुद्दाहरुलाई पनि अघि सारेका छन् ।
पछिल्लो कार्यगत एकताको घोषणासँगै मधेश राजनीतिमा नयाँ शक्तिको उदय हुँदै गरेको स्पष्ट हुन्छ । यी पार्टी मिलेमा केन्द्र र प्रदेश तहमा थप बलियो शक्ति बन्नेछ । अहिले मधेश प्रदेश, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिममा यी दुई पार्टीको बलियो उपस्थिति छ ।
वि.सं.२०७९ पुस २४ आइतवार १८:०५ मा प्रकाशित






























