काठमाडौं । सत्तारुढ नेकपाभित्र पार्टी गठनदेखि नै शक्ति संघर्ष छ । मुख्यतः दुई अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’बीच त्यस्तो संघर्ष देखिन्छ । जहाँ दुई अध्यक्षसँगसँगै वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल पनि देखिएका छन् ।
नेताहरुबीचको शक्ति संघर्ष पछिल्लो समय निकै पेचिलो र आक्रामक पनि बन्दै गएको छ । जसको प्रतिबिम्ब दुवै अध्यक्षले पार्टी सचिवालयमा राखेका प्रस्ताव र आदान–प्रदान गरिएका पत्र हुन् ।
गत कात्तिक २८ गतेको सचिवालय बैठकमा प्रचण्डले छलफलको लागि भन्दै १९ पृष्ठको प्रस्ताव पेश गरेका थिए । जसको प्रतिवाद गर्दै ओलीले कात्तिक १३ मा बसेको सचिवालय बैठकमा ३८ पृष्ठको प्रस्ताव पेश गरेका थिए । दुवै प्रस्तावमा एक अर्काप्रति निकै आक्रामक गाली गलौज र आरोप–प्रत्यारोप गरिएको छ ।
दुवैका प्रस्ताव तथा पत्रहरु अहिले नेकपाको स्थायी समिति बैठकमा छलफलका क्रममा छन् । प्रचण्डको प्रस्तावमाथि निकै असन्तुष्ट ओलीले प्रस्तावकै कारण बैठकसमेत बहिस्कार गरेका छन् ।
तर, निकै पेचिलो बनेको भएपनि दुई अध्यक्षबीच राजनीतिक सम्बन्ध भने कायमै छ । दुवै पात्र नेकपाका अध्यक्ष हुन् ।
सँगै प्रश्न उब्जेको छ किन सम्बन्ध कायम छ ? राजनीतिक भाषामा बुझ्ने सजिलो उत्तर हो – दुवै पात्र र उनीहरुका समुह कसले जित्ने र शक्ति हात पार्ने भन्ने ध्याउन्नमा छन् । जुन शक्ति संघर्ष निचोडमा नपुगेको कारण विवादका श्रृखंला छरपस्ट बन्दै गएको हो ।
कस्तो छ नेकपाभित्रको शक्ति समिकरण ?
पार्टीभित्र अहिले देखिएको समिकरणमा ओलीभन्दा प्रचण्ड बलिया छन् । सचिवालय, स्थायी समिति र केन्द्रिय समितिमा उनको बहुमत छ । साथै संसदमा पनि ओलीभन्दा प्रचण्डको पक्षमा सदस्य धेरै छन् ।
सचिवालय : ९ सदस्यीय सचिवालयमा प्रचण्ड र माधव नेपाल मिल्दा बहुमत पुगेको छ । जहाँ निर्णायक अवस्थामा रामबहादुर थापा ‘बादल’ पनि प्रचण्ड तर्फ नै देखिएका छन् । सचिवालयमा ओलीको पक्षमा ओलीसहित ३ सदस्य छन् ।
स्थायी समिति : सचिवालय जस्तै स्थायी समिति पनि प्रचण्डको पक्षमा बहुमत सदस्य छन् । ४४ सदस्यीय स्थायी समितिमा प्रचण्ड–नेपाल समुहमा प्रष्ट ३० जना छन् भने ओली समहुमा १२ जना छन् । दुई जना रामबहादुर थापा बादल र लेखराज भट्टको विषयमा अन्यौंल छ । तथापि उनीहरुको उपस्थितिले खासै समस्या पार्दैन् ।
केन्द्रीय समिति : त्यस्तै नेकपाको ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय समितिमा पूर्वमाओवादीको तर्फबाट २ सय सदस्य छन् । जहाँ पूर्वएमालेको तर्फबाट २४१ सदस्य छन् । जसमध्ये ओलीको पक्षमा १२७, माधव नेपालको पक्षमा १०४ र बामदेव गौतमको पक्षमा ६ जना छन् । जहाँ केहि तटस्थ खालका पनि छन् ।
पछिल्लो नेकपा समिकरणमा प्रचण्ड र माधव नेपालसहितको गठबन्धनमा झण्डै दुई तिहाई केन्द्रीय सदस्य स्पष्ट देखिन्छन् । जसमा ओली कमजोर छन् ।
संसद : पार्टीको तीन तहमा प्रचण्ड र माधव नेपाल गठबन्धन बलियो भएजस्तै संसदमा पनि उक्त गठबन्धन ओलीभन्दा बलियो छ । संसदमा नेकपाको तर्फबाट १७४ जना सांसद छन् । जहाँ ओलीको पक्षमा ७२, प्रचण्डको पक्षमा ५४, माधव नेपालको पक्षमा ३७, बामदेवको पक्षमा ४ र अन्य ७ जना छन् । जहाँ प्रचण्ड र माधव नेपालसहितको गठबन्धनमा स्पष्ट रुपमा ९५ सदस्य छन् ।
तर, अन्तिममा टुंगो छैन्
नेकपाभित्र बामदेव गौतमको बारे नेताहरु ‘भर नभएको’ भन्ने टिप्पणी गर्दछन् । अन्तिम अवस्थामा बामदेवको साथ दिन्छन् या दिँदैनन् भन्ने टुंगो दुवै पक्षलाई छैन् ।
बामदेवजस्तै पूर्वमाओवादीका केहि नेताको पनि भूमिका के रहन्छ भन्ने स्पष्ट छैन । जसमा केहि स्वतन्त्र शैलीका सांसद तथा नेता कता जान्छन् भन्ने स्पष्ट छैन् ।
साथै, अन्तिम अवस्थामा प्रचण्ड र माधव नेपालबीचको गठबन्धन कायमै रहन्छ या रहन्न भन्ने पनि स्पष्ट छैन् । पार्टी विभाजन भईहाल्ने अवस्था आयो भने के हुन्छ कसैलाई स्पष्ट छैन् । तथापी प्रचण्ड र माधव नेपालसहितको गठबन्धन कायम रहेमा पनि संसदमा बहुमत पुर्याउन भने समर्थ रहने स्थिति हुँदैन् ।
संसदमा बहुमत पुर्याउन १३८ सांसदको समर्थन चाहिन्छ । नेकपा विभाजन भइहाल्यो भने दुवै पक्षले अन्य दलको सहयोग खोज्नुपर्ने हुन्छ ।
वि.सं.२०७७ मंसिर २२ सोमवार १६:५४ मा प्रकाशित



























