हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौं । हिन्दु नारीहरूको महान् पर्व तीज नजिकिँदै गर्दा दर खाने दिनलाई लिएर बजारमा चहलपहल बढेको छ। दरलाई तीजको तयारीको विशेष हिस्सा मानिन्छ। तर, स्वास्थ्यकर्मी र समाजशास्त्रीहरूले दर बस्दा केवल परम्परा मात्र होइन, स्वास्थ्य, आर्थिक स्थिति र सामाजिक सन्दर्भमा समेत ध्यान दिनुपर्ने सुझाव दिएका छन्।

पोषणविद् डा. सीमा खड्काका अनुसार दरमा खाने परिकार स्वादिष्ट मात्र नभई पौष्टिक र पचाउन सजिलो हुनुपर्छ। “मधुमेह, उच्च रक्तचाप वा मृगौला सम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिहरूले अत्यधिक तेल, नुन र चिनी भएको खाना खानु हुँदैन। त्यसको विकल्पमा हल्का परिकार छनोट गर्नुपर्छ,” उनले बताइन्।

आर्थिक पक्षलाई समेत ध्यान दिनुपर्नेमा विशेषज्ञहरूले जोड दिएका छन्। दर बस्ने क्रममा धेरै खर्च गर्ने चलन बढ्दो छ। तर, आफ्नै आर्थिक क्षमताभन्दा बढी खर्च गर्नु वा ऋण लिएर दर बस्नु उचित नहुने उनीहरूको भनाइ छ। “तीजको मुख्य उद्देश्य परिवार, आत्मीयता र संस्कारलाई जोड्नु हो, विलासीपन देखाउनु होइन,” समाजशास्त्री हरिशरण अधिकारीले बताए।

सामाजिक परम्परासँगै वातावरणीय पक्ष पनि महत्त्वपूर्ण रहेको उनीहरूले उल्लेख गरेका छन्। खाना बरबाद नगर्नु, स्थानीय उत्पादनलाई प्राथमिकता दिनु र सफाइमा ध्यान दिनु दर बस्ने संस्कारलाई अझै अर्थपूर्ण बनाउन सक्ने बताइन्छ।

यसैबीच, स्वास्थ्य विज्ञहरूले दर खानुअघि पेट धेरै खाली वा पूरै भरिएको अवस्थामा नबस्न सल्लाह दिएका छन्। स्नान, पूजा वा सरसफाइलाई प्राथमिकता दिएर दर बस्दा मानसिक शान्ति र धार्मिक महत्व पनि बढ्ने उनीहरूको भनाइ छ।

संक्षेपमा, दर बस्नु केवल संस्कार मात्र नभई सजगता, आत्मअनुशासन र विवेकसँग जोडिएको अभ्यास हो। स्वास्थ्य, आर्थिक अवस्था, सामाजिक मूल्य र वातावरणलाई ध्यानमा राखेर दर बस्न सके तीज पर्व अझ अर्थपूर्ण र हर्षोल्लासपूर्ण हुने विज्ञहरूको निष्कर्ष छ।