काठमाडौं । प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ को नतिजाले नेपाली राजनीतिमा नयाँ शक्ति उदय भएको संकेत दिएको छ । नयाँ पुस्ताका दल र तन्नेरी नेताहरूको उदयले पुराना दलहरूलाई ठूलो चुनौती दिएको यो चुनावमा धेरै अनुभवी नेता पछारिए । तर यही आँधीबेहेरीबीच नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ भने सतिलाज झै ठिङ्ग उभिएका छन् ।
गण्तन्त्र र संविधानका पिता प्रचण्ड छिट्टै परिस्थिति बुझ्ने नेतामा पर्छन् ।
उनी जस्तो सुकै अवस्थामा खेल्न र खेलाउन सक्ने नेता हुन् । कहिले सरप्राइजमा त कहिले कम्प्राइजमा खेल्ने प्रचण्ड आफ्ना सहकर्मी निर्वाचनको हुरीले ढल्दा पुनः संसद् प्रवेश गर्ने भएका छन् । यस अघिका ठूला र अनुभवी राजनीतिक दलहरुका नेतृत्वहरु यस निर्वाचनबाट पराजित भएपछि वर्तमान नेपाली राजनीतिमा प्रमुख अभिभावकिय भूमिका ‘प्रचण्ड’को काँधमा आएको छ ।
यो निर्वाचनलाई धेरै विश्लेषकहरूले “पुरानो पुस्ता विरुद्ध नयाँ पुस्ताको प्रतिस्पर्धा” का रूपमा हेरेका छन् । नयाँ राजनीतिक शक्ति र युवा नेतृत्वले देशभर प्रभाव जमाइरहँदा पुराना दलका प्रभावशाली नेताहरूको पराजयले राजनीतिक सन्तुलन नै फेरिएको छ । तर त्यही परिस्थितिमा प्रचण्ड भने आफ्नो राजनीतिक अनुभव, संगठनात्मक संरचना र व्यक्तिगत प्रभावका कारण चुनावी मैदान पार गर्न सफल भएका छन् ।
चुनावी परिणामले देखाएको अर्को पक्ष भनेको पुराना दलहरूभित्रको नेतृत्व संकट हो । एकातिर नयाँ दल र युवा उम्मेदवारहरूले मतदातामा नयाँ आशा जगाएका छन् भने अर्कोतिर पुराना दलका धेरै शीर्ष नेताहरू जनमत गुमाउँदै गएका छन् । यस्तो अवस्थामा प्रचण्डको जितलाई कतिपयले “अनुभवको पुनः पुष्टि” का रूपमा पनि व्याख्या गरेका छन् ।
प्रचण्डको राजनीतिक जीवन सधै जिते भरिएको छ । उनी हारलाई पहिल्यै थाहा पाउने, चुनौती र अवसरलाई मज्जाले चिन्न सक्ने नेता हुन् । ३२ सिट ल्याउँदापनि काँग्रेस एमालेलाई फनफनि घुमाए । सरकारको नेतृत्वबाट आफूलाई च्युत गर्न साथ उनले नयाँ सरकारलाई अप्राकृतिकको संज्ञा दिँदै त्यस्तो सरकारले काँग्रेस एमाले देशीभरीबाट बढारिने बताएका थिए ।
प्रचण्डको राजनीतिक यात्रा आफैंमा उतार–चढावले भरिएको छ । दशकौं लामो राजनीतिक संघर्ष, सशस्त्र द्वन्द्वदेखि शान्ति प्रक्रियासम्मको नेतृत्व, र पटक–पटक सरकारको नेतृत्व गरिसकेका उनी अहिले पनि राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रभावशाली पात्रकै रूपमा देखिएका छन् । यही अनुभव र संगठनात्मक पहुँचले उनलाई निर्वाचनको कठिन प्रतिस्पर्धामा टिकाइराखेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
यस चुनावले भने नेपाली राजनीतिमा नयाँ सन्देश पनि दिएको छ । युवा मतदाताको बढ्दो प्रभाव, नयाँ दलहरूको उदय र परम्परागत दलप्रतिको असन्तुष्टिले आगामी राजनीतिक दिशा परिवर्तन हुन सक्ने संकेत देखिएको छ । यही परिवेशमा प्रचण्डको जितले राम्रा का गर्ने पुराना नेताहरू अझै पूर्ण रूपमा समाप्त भइसकेका छैनन् भन्ने सन्देश दिएको छ ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ को परिणाम पूर्ण रूपमा सार्वजनिक भइसकेपछि भने नेपाली राजनीतिमा नयाँ शक्ति सन्तुलन कस्तो बन्छ भन्ने विषय थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ । तर अहिलेको अवस्थाले देखाएको एउटा तथ्य भने स्पष्ट छ—तन्नेरीहरूको भीडमा पनि अनुभवी नेता प्रचण्ड अझै राजनीतिक मैदानबाट बाहिरिएका छैनन् ।
वि.सं.२०८२ फागुन २५ सोमवार १५:५१ मा प्रकाशित






























