Logo
१० कार्तिक २०७८, बुधबार
     Wed Oct 27 2021
E-paper
  English Edition
   Unicode
Logo

आधार चाका घारमा राख्न थालेपछि मह उत्पादनमा वृद्धि



२२ मङ्सिर,पाल्पा । मौरीको आधुनिक घारबाट चाकाको मह निकालेर फेरि आधार चाका घारमा नै राख्न थालेसँगै मह उत्पादनमा वृद्धि हुँदै आएको छ ।

यहाँका मौरीपालन गर्ने किसानले चाकाबाट मह निकालेर फेरि आधार चाका घारमा राख्दा एक महिनामा चार–पाँच पटकसम्म मह निकाल्न सकिँदो रहेछ भन्ने प्रमाणित गर्ने नमुना कृषक पाल्पा बराङ्दीका पशुपति बस्याल हुन् ।

यो पद्धतिको प्रयोग गरी मौरीपालन गर्ने यहाँका किसानले महिनामा चार–पाँच पटकसम्म मह निकाल्न थालेपछि मौरीपालन गर्ने किसान खुसी छन् । बस्यालका अनुसार असोज, कात्तिक, चैत र वैशाख महिनामा चार–पाँच पटकसम्म मह निकाल्न सकिन्छ ।

चाकाका दायाँ र बायाँ भागबाट चक्कु वा चम्चाले मह काटेर निकाल्न सकिन्छ भने चाकाको बीच भागको आधार चाका फेरि घारमा नै राख्ने गरिन्छ । यसरी आधार चाका घारमा राख्दा मौरीलाई चाका बनाउन सजिलो हुने र मह पनि बढी उत्पादन गर्न सकिने बस्याल बताउनुहुन्छ ।

परम्परागत काठको घारका चाका नै निकाल्दा मौरीलाई चाका र मह हाल्न बढी समय लाग्ने गरेको किसान बताउँछन् । आधार चाका घारमा फेरि राख्दा मौरीलाई चाका बनाउन समय नलाग्ने र चाकामा मह मात्र हालेपछि बढी उत्पादन हुने बस्यालले बताउनुभयो ।

बस्यालकी श्रीमती बिमला बस्यालले टाउकोमा मह निकाल्दा प्रयोग गरिने टोपी लगाउनुभयो र घारबाट मौरी सहितको महका चाका निकाल्नुभयो, बिस्तारै चाकाका बाहिर रहेका मौरीलाई चम्चाको सहायताले हटाउनु भएपछि आधार चाकालाई सुरक्षित राख्दै कचौरामा मह निकालेर पाहुनालाई दिनुभयो ।

केही मह निकालेपछि फेरि आधार चाकालाई घारमा राख्नुभयो, चरन गएका मौरी आएर घारमा प्रवेश गर्दा मह निकालेको मेसो मौरीले नै पाएनन् । यो पद्धतिबाट मह निकाल्दा मह बढी र छिटो मह निकाल्न सकिने बस्याल बताउनुहुन्छ ।

एकपटक घारमा हालेपछि पटकपटक मह

बराङ्दी गाविस–९, धापखोलाका पशुपति बस्यालले यही पद्धतिको प्रयोग गरेर महिनामा चार–पाँचपटक मह निकाल्नुहुन्छ । उहाँका सयभन्दा बढी आधुनिक घारबाट वार्षिक रु तीन–चार लाख आम्दानी गर्न सफल भएको बताउनुहुन्छ ।

स्थानीय बजारमा प्रतिकिलो आठसय रुपैयाँमा महको कारोबार हुन्छ । उहाँले वार्षिक ३०० देखि ५०० किलो मह उत्पादन गर्ने बताउनुहुन्छ । घरको छत, बारीमा समेत उहाँका आधुनिक घार प्रशस्त छन् । घारका विभिन्न भाग र बारीमा समेत मौरी पालेर आम्दानी गर्ने उहाँ यहाँका नमुना किसान हुनुहुन्छ ।

मौरीपालन गरेपनि मौरीले आहारा आफैँ खोज्ने हुँदा यो पेसा सफा, सुन्दर र परिश्रम गर्न नपर्ने पेसाका रुपमा लिइन्छ । मौरीको घारमा एकपटक मौरी राखेपछि पटकपटक मह निकाल्न सकिने सजिलो पेसाका रुपमा लिइन्छ । चिउरीको वन, म्याल, सुन्तलाको बगैँचा, आरु, तोरीको बगान भएका क्षेत्रमा बढी मह उत्पादन गर्न सकिन्छ । त्यसमध्ये चिउरीबोट भएको क्षेत्रमा अझै छिटो मह निकाल्न सकिने बस्यालको भनाइ छ ।

बराङ्दी–५ का मानबहादुर लम्तरीका अनुसार फलफूल फुल्ने समयमा एउटा आधुनिक घारबाट पाँचदेखि १५ किलोसम्म मह उत्पादन गर्न सकिने बताउनुभयो ।

विषादीको प्रयोगले मौरीलाई असर
तरकारी उत्पादन बढाउन र किरा मार्नका लागि प्रयोग गरिने विषादीले मौरीलाई ठूलो असर हुने बस्याल बताउनुहुन्छ । तरकारीमा छर्ने विषादीले मौरी मर्ने भएकाले तरकारी र मौरीपालन व्यवसाय सौतासौतीजस्तो व्यवहार भएको बस्याल बताउनुहुन्छ ।

मौरी चर्न जाने बाटोमा तरकारीमा विषादी प्रयोगले मर्ने गरेका हुन् । विषादी प्रयोग गरेको क्षेत्रमा मौरी हिँड्डुल गर्दासमेत मर्ने गरेको पाइन्छ । व्यावसायिक तरकारी खेतीका नाममा विषादीको अत्यधिक प्रयोगले मौरीपालन गर्ने किसान भने मर्कामा परेका छन् । रासस


यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

काठमाडौँ । बीस महिनापछि नेपाली कामदार दक्षिण कोरिया जाने भएका छन् । लामो समयदेखि

काठमाडौं । यातायात व्यवस्था विभागले मंगलबारदेखि सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स)को नयाँ आवेदन खुलाएको

दिल्ली । अश्लिल फिल्म बनाएर विदेशमा बेचेको आरोपमा पक्राउ परेका आफ्ना पतिलाई छुटाउनका लागि

काठमाडौं । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शमशेर राणाले आफूले पदबाट राजीनामा नदिने स्पष्ट पारेका छन् ।

काठमाडौं । गत आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा आफ्नो निर्देशन उल्लंघन गर्ने विभिन्न आठ वाणिज्य