काठमाडौं । गएको वर्षायाममा मागभन्दा धेरै विद्युत उत्पादन भएपछि दैनिक रुपमा झण्डै ५ सय मेगावाटसम्म विद्युत खेर जाने अवस्था सिर्जना भयो । माथिल्लो तामाकोशी जलविद्युत आयोजनाबाट ४ सय ५६ मेगावाट विद्युत उत्पादन भएपछि विद्युत खेर जाने अवस्था सिर्जना भएको हो ।
उत्पादन भएको विद्युत दैनिक रुपमा खेर जान थालेपछि विद्युत खपत र अन्तरदेशीय व्यापारको विषयले बहसमा प्राथमिकता पाएको थियो । सोही सन्दर्भमा स्वतन्त्र उर्जा उत्पादकहरुको संस्था इप्पानले विद्युतको व्यापारमा निजी क्षेत्रको सहभागिताको विषयलाई उठान गर्यो । अहिले सम्मको व्यवस्थामा विद्युतको व्यापारमा निजी क्षेत्रको सहभागितालाई कानुनी व्यवस्था गरिएको थिएन् । तर सरकार र सरकारको स्वामित्वमा रहेको विद्युत प्राधिकरण लगाएतका संस्थाहरुले सो सम्बन्धमा पहलकदमी लिन नसकेपछि विद्युत व्यापारमा निजी क्षेत्रको सहभागिता गराउन सरकारलाई दबाब सिर्जना भएको हो ।
सरकारले विद्युत व्यापारको लागि सरकारको स्वामित्वमा रहेको विद्युत व्यापार कम्पनी लिमिटेडलाई अनुमति प्रदान गरिसकेको छ । विद्युत व्यापारमा निजी क्षेत्रलाई पनि सहभागी गराउन सरकारको तर्फबाट अहिले कार्यविधी बनाउने काम भइरहेको उर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्री पम्फा भुसालले बताएकी छन् । देशको समृद्धिको लागि विद्युतको खपतलाई पनि बढाउनुपर्ने भुसालको तर्क रहेको छ । स्वतन्त्र उर्जा उत्पादकहरुको संस्थाका अध्यक्ष कृष्ण प्रसाद आचार्यका अनुसार विद्युतको खपत वृद्धि गर्नका लागि पनि निजी क्षेत्रले महत्वपुर्ण भूमिका निर्वाह गर्नसक्दछ ।
अनुमति अगावै विद्युुत व्यापारको सम्झौता गर्न सफल
सरकारले विद्युत व्यापारको लागि निजी क्षेत्रलाई जिम्मेवारी दिनको लागि कार्यविधि निर्माणको तयारी गरिरहँदा नै निजी क्षेत्रले पहलकदमी लिएर विद्युत व्यापारको सम्झौता गरिसकेको छ ।
पुस २६ गते सोमबार काठमाडौंमा आयोजित पावर मार्केट समिटमा इपानद्वारा प्रवद्र्धन गरेको नेपाल पावर एक्सचेन्जले भारतीय कम्पनीसंग विद्युत व्यापारको सम्झौता गरेको छ ।
भारतको मनिकरनले नेपालबाट वर्षातको समयमा ५ सय मेगावाट विद्युत खरिद गर्ने सम्झौता गरेको छ । सम्झौतामा नेपाल पावर एक्सचेञ्जका प्रबन्ध निर्देशक आशिष गर्ग र मनिकरनका प्रबन्ध निर्देशक नवोदित सिंहले हस्ताक्षर गरेका छन् । विद्युत व्यापारको सम्झौता संगै पावर एक्सचेञ्जको १५ प्रतिशत सेयर मनिकरनको हुने सम्झौता गरिएको छ ।
त्यस्तै पावर एक्सचेन्जले भारतीय कम्पनीसंग सम्झौता गरेजस्तै नेपाल उद्योग परिसंघले पनि बंगालादेशमा पनि विद्युत व्यापार गर्ने सम्झौता गरेको छ । सो सम्झौता संगै बंगालादेशले नेपालसंग ५ सय मेगावाट विद्युत खरिद गर्ने छ । उद्योग परिसंघको टोलीसंगको भेटमा बंगालादेशका विद्युत, उर्जा तथा खनिजस्रोत राज्यमन्त्री नेपालबाट आगामीवर्षदेखि विद्युत खरिद गर्ने बताएका छन् ।
वि.सं.२०७८ पुस २७ मंगलवार ०९:१७ मा प्रकाशित




























