हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौं । बीबीअइएन मोटरबाहन सम्झौता (बीबीआइएन एमभीए) कार्यान्वयन गर्न नेपाल, भारत र बंगालादेशले अवधारणापत्रलाई अन्तिम रुप दिएका छन् ।

फागुन २३ र २४ गते भारतको राजधानी दिल्लीमा बसेको त्रिदेशीय बैठकमा तीन देशले सो सम्झौतालाई अन्तिम रुप दिएका हुन् । तर उक्त बैठकमा भुटान भने बैठकमा पर्यवेक्षकको हैसियतमा मात्रै सहभागी भएको थियो ।

सम्झौताको कैफियतमा ‘भुटानले अनुमोदन गर्न बाँकी’ लेखेर अन्तिम रूप दिइएको भारतको विदेश मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ । सम्झौता कार्यान्वयन भएसँगै बंगलादेश, भुटान, भारत र नेपालबीच एक अर्को देशमा कार्गो, यात्रुवाहक र व्यक्तिगत सवारी बिना अवरोध सञ्चालन गर्न पाइने छ ।

‘बीबीआइएन कनेक्टिभिटी प्रोजेक्ट’ अन्तर्गत यो मोटरवाहन सम्झौतालाई भारतले अघि बढाएको हो । उसले यो परियोजनालाई चीनको बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटीभ (बीआरआई) को विकल्पको रुपमा प्रचार गर्दै आएको छ ।

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले २०७२ सालमा सार्ककै विकल्पको रूपमा बीबीआइएन अवधारणालाई अगाडि बढाएका थिए ।
बंगलादेश, भुटान, भारत र नेपाल सदस्य रहनेगरी भारतले बीबीआइएन ल्याएको हो ।

उल्लेखित ४ देशलाई सडक र रेल सञ्जालले एकआपसमा जोड्नुपर्ने प्रस्ताव अगाडि सार्दै भारतका प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहकै पालामा बीबीआइएन प्रारुपबारे छलफल भइसकेको थियो ।

नेपालले बीआरआई परियोजना कार्यान्वयनमा हस्ताक्षर गरेको छ भने अमेरिकी सरकारको पुर्ण अनुदानमा सञ्चालन हुने एमसीसी परियोजनालाई पनि निकै लामो समय विवादकाबीच केही दिन अगाडि मात्रै संसदबाट अनुमोदन गरेको छ ।

भुटान भारतले अघि सारेको बीबीआइएनमा सहभागी नहुने देखिएको छ । सन् २०१६ मा भुटानको तल्लो सदनले अनुमोदन गरे पनि माथिल्लो सदनले भने सो सम्झौता रोकेको छ । सम्झौता रोकिएपछि ‘बीबीआइएन एमभीए’ बैठकमा भुटानले पर्यवेक्षकको रुपमा मात्रै सहभागीता जनाउँदै आएको छ ।

सन् २०१४ मा काठमाडौंमा भएको सार्क शिखर सम्मेलनमा क्षेत्रीय मोटरवाहन सम्झौता हुन नसकेपछि भारतले भुटान, बंगलादेश, भारत र नेपाल समेट्नेगरी बीबीआइएन मोटरवाहन सम्झौता अघि सारेको थियो । ‘बीबीआइएन एमभीए’ बैठकमा नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका सहसचिव केशवकुमार शर्माले गरेका थिए । पछिल्लोपटक यो समूहको बैठक सन् २०२० फेब्रुअरीमा बसेको थियो ।