हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौं । अमेरिकामा मुद्रास्फीति अनियन्त्रित देखिएको छ । सबै अनुमानलाई बेवास्ता गर्दै मे महिनामा मुद्रास्फीति ८.६ प्रतिशत पुगेको छ । विश्वको सबैभन्दा धनी अर्थतन्त्रमा मुद्रास्फीति दर सन् १९८१ पछि पहिलो पटक यो स्तरमा पुगेको हो ।

हाल १७ प्रतिशत रहेको घरभाडा वृद्धिदर शुक्रबार सार्वजनिक गरिएको तथ्यांकमा समावेश नभएको अर्थविद्हरुले बताएका छन् । यदि यसलाई पनि समावेश गरियो भने, अमेरिकामा मुद्रास्फीतिको वास्तविक दर दोहोरो अंकमा देखिनेछ।

बिडेन भन्छन् – जनताको चिन्ता बुझ्छु

मुद्रास्फीतिको नयाँ तथ्याङ्क बाहिर आएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले भने, “अमेरिकी जनता चिन्तित छन् र मैले यो बुझेको छु । तिनीहरूसँग चिन्ताको ठोस कारण छ। पुटिनले खाद्यान्न र ग्यासमा कर लगाएको प्रभाव हामीले पहिले कहिल्यै देखेका थिएनौं ।”

विश्लेषकहरूका अनुसार बाइडेनले मुद्रास्फीतिको सबै दोष रूसी राष्ट्रपतिलाई लगाउन खोजेका थिए। तर यो कुरालाई अमेरिकामा धेरैले अँगालेका छैनन्, किनभने यो अवधिमा ठूला कम्पनीको नाफा लगातार बढिरहेको छ ।

अहिले विश्वका प्रायः सबै भागमा मुद्रास्फीति छ । कोभिड–१९ महामारीका बेला आपूर्ति शृङ्खला टुटेपछि मात्रै मुद्रास्फीति बढ्न थालेको हो । युक्रेन युद्ध र त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप रुसमाथि प्रतिबन्ध लगाउने पश्चिमी देशहरूको निर्णयले स्थिति झनै बिग्रिएको छ । पूर्वी युरोपका देशहरूमा अहिले मुद्रास्फीति दोहोरो अंकमा छ। यो जर्मनी र बेलायतमा पनि चार दशककै उच्चमा छ। गरिब देशहरूमा मुद्रास्फीतिका कारण खाद्य सङ्कट उत्पन्न हुने संकेत देखिएको छ ।

मुद्रास्फीतिका कारण विभिन्न देशका केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर बढाउँदै आएकाले आर्थिक मन्दी आउने सम्भावना बढेको छ । यो डर अमेरिकामा पनि बढेको छ । पछिल्लो तथ्यांकपछि फेडरल रिजर्भ (युएस सेन्ट्रल बैंक) ले ब्याजदर अझै बढाउने सम्भावना विज्ञहरुले व्यक्त गरेका छन् ।

व्याजदर बढेसँगै ऋण लिएकाहरुको किस्ता पनि बढ्नेछ

व्याजदर बढेपछि एकातिर ऋणीको किस्ता बढ्ने, उपभोगका लागि पैसा कम हुने, अर्कोतिर लगानी घट्ने त्रास छ । यसले अर्थतन्त्रलाई मन्दीको शिकार बनाउँछ । एक अनलाइनको विश्लेषणमा भनिएको छ, “सबै कुरा महँगो हुँदा अमेरिकाका जनतालाई चारैतिरबाट निचोडेको महसुस भइरहेको छ। तिनीहरू मन्दीको लागि आफूलाई तयार गर्दैछन्, जसको डर मात्र गहिरो भएको छ।”

अर्थशास्त्रीहरू भन्छन्, “मुद्रास्फीति धनीहरूको लागि एक मनोवैज्ञानिक समस्या हो, जबकि यसले गरीब अमेरिकीहरूको भान्सालाई मारिरहेको छ। अखबार लस एन्जलस टाइम्सका वरिष्ठ अर्थशास्त्री लियो फेलरले गरिबहरू मुद्रास्फीति, विशेष गरी ग्यास मुद्रास्फीतिले तुलनात्मक रूपमा बढी मारमा परेको बताए। सबैभन्दा बढी प्रभावित साना सहरका मानिसहरू छन्, जहाँ आयका अवसरहरू कम छन्। एजेन्सीबाट