काठमाडौं । अमेरिका, भारतसहित ४ शक्ति राष्ट्र मिलेर बेग्लै नयाँ शक्तिशाली समूह बनाएका छन् । आइटु यूटु नाम दिइएको शक्ति समूहमा अमेरिका, भारत, इजरायल र युएई छन् । सञ्चार माध्यमका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन जुलाई १२ देखि १६ सम्म पश्चिम एसियाको भ्रमणमा आउनेछन् । त्यो समयमा आइटु यूटु समूहको पहिलो बैठक हुनेछ ।
अमेरिकी राष्ट्रपतिले पनि भारत भ्रमण गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ, किनभने हालै बाइडेनले भारत–अमेरिका सम्बन्धका बारेमा वक्तव्य दिएका थिए ।
आइटु यूटुमा के हुनेछ ?
अमेरिकी अधिकारीले मध्यपूर्वभन्दा बाहिरका मुलुकसँग साझेदारी गर्न आइटु यूटु समूहको गठन गरिएको बताएका छन् । यसमार्फत खाद्य सुरक्षा संकट र सहयोग कार्यक्रम सञ्चालन गरिने बताइएको छ । बताइएअनुसार अन्य देशलाई पनि क्रमिक रुपमा यो संगठनमा जोडिनेछ ।
संगठनको तर्फबाट राष्ट्रपति बाइडेनले इजरायलका प्रधानमन्त्री नफ्ताली बेनेट, भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र युएईका राष्ट्रपति मोहम्मद बिन जायदसँग वार्ता गर्नेछन्।
बाइडेनले जुलाई १३ मा इजरायलको भ्रमण सुरु गर्नेछन् र प्यालेस्टिनी अधिकारीहरूसँग वार्ता गर्न वेस्ट बैंकको पनि यात्रा गर्नेछन्। यसपछि राष्ट्रपति बाइडेन साउदी राजा सलमानको निमन्त्रणामा जेद्दा आउनेछन् र खाडी सहयोग परिषद्को सम्मेलनमा भाग लिनेछन् । सम्मेलनमा इजिप्ट, इराक र जोर्डनलगायत नौ देशका शीर्ष नेता सहभागी हुनेछन् ।

भारतको भूमिका के हुनेछ ?
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता नेड प्राइस भारतको भूमिकाले समूहमा सबैभन्दा महत्वपूर्णं भूमिका भारतको हुने बताएका छन् । उनका अनुसार भारतीय उत्पादनलाई समूहले आफ्ना साझेदार मुलुकमा पुर्याउनेछ ।
नेडले यस समूहको उद्देश्य पहिले अवस्थित नभएका वा पूर्ण रूपमा प्रयोग नगरिएका गठबन्धन र साझेदारहरूलाई फिर्ता ल्याउनु रहेको पनि बताएका छन् ।
चीन किन त्रसित ?
सन् २०२१ को अक्टोबरमा भारत, इजरायल, अमेरिका र युएईका विदेश मन्त्रीहरू पहिलो पटक भेट्दा सामुद्रिक सुरक्षा, पूर्वाधार, डिजिटल पूर्वाधार र यातायातका महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल भएको थियो। त्यसबेला यो बैठकको ठूलो मुद्दा इजरायल र युएईबीचको सम्बन्धलाई सामान्य बनाउनु पनि थियो । भारतका लागि युएईका राजदूतले त्यसबेला यो नयाँ गुटलाई ‘पश्चिम एसियाको क्वाड’ भनेका थिए ।
भारतीय परराष्ट्र मामिलाविज्ञ डा. आदित्य पटेल भन्छन्, “यो समूहअन्तर्गत समुद्री सुरक्षाका विषयमा पनि छलफल हुनेछ। साथै, भारत, इजरायल, यूएई र अमेरिका धेरै नजिक आउनेछन्। यसले चीनलाई त्रसित बनाएको छ ।” एजेन्सीबाट
वि.सं.२०७९ असार ६ सोमवार १२:३१ मा प्रकाशित






























