काठमाडौं । लामो समयदेखि बेल्जियममा रहेका सामाजिक अभियन्ता दामोदर प्रसाद आचार्यले नागरिकता विधेयक पुनर्विचारका लागि भन्दै यस्तो सुझाव दिएका छन् ।
लुम्बिनी–कपिलवस्तु दिवस विश्व अभियानका युरोप सल्लाहकार तथा अभियान बेल्जियमका पूर्वसभापति रहेका आचार्यले नेपाली नागरिकता संसोधन विधेयक २०७९ मा पुनर्विचारका लागि भन्दै यी सुझाव दिएका हुन् ।
उनले लेखेका छन्
१, जन्मसिद्ध नागरिकताको विषयमा जन्म दिने आमाले स्वघोषणा गर्ने प्रावधानमा बुवाको नाम उल्लेख गर्नुपर्ने । यदि हाडनाता करणीबाट गर्भधारण गरेको अवस्थामा बच्चाको आमाले स्वघोषणा गर्न असमर्थ रहेमा वाध्यकारी नहुने ।
२, वैवाहिक अंगिकृत नागरिकताका लागि नेपाली पुरूष वा महिलाले अन्य विदेशी नागरिकसंग विवाह गरे पछिः
क) सुरूमा नेपालमा वसोवास गर्न पाउने अधिकार तर मताधिकार बाहेक ३ वर्षको भिसा दिने ।
ख) विवाह गरेर संगै बसेको ३ वर्ष पूरा गरेपछि स्थायी वसोवासको प्रमाणपत्र दिने ।
ग) विवाह गरेर बसेको ५ वर्ष पूरा गरेको र नेपालको भाषा बोल्न सक्ने र नेपाली समाज र समुदायमा एकिकृत भएको प्रमाणित गरेमा नेपाली नागरिकताका लागि आवेदन दिन योग्य हुने ।
३) गैर आवासिय नेपालीहरूका सम्बन्धमाः
क) विदेशमा रहेका गैरआवासिय नेपाली सबै नेपाली नै हुन् । अन्य देशको नागरिकता लिएका गैरआवासिय नेपालीलाई राजनितिक अधिकार वाहेकको सबै अधिकार प्राप्त हुने गरि नागरिकता प्रदान गर्ने प्रतिनिधिसभाको निर्णय स्वगतयोग्य छ ।
ख) विदेशमा वसोवास गरिरहेका गैरआवासिय नेपाली नागरिकता लिएका नागरिकहरूका सन्तानहरूलाई पनि सोहि अनुरूप यदि गैरआवासिय नेपाली नागरिकता लिन चाहेमा आवेदन दिन पाउने प्रावधान सुरक्षित गर्ने ।
अन्त्यमा, यो मेरो धारणा मेरो प्रवासको २ दशक भन्दा लामो वसाईको अनुभव र अन्य युरोपियन मुलुकहरूले हालसम्म वैवाहिक अंगिकृत नागरिकताको विषयमा अवलम्बन गरेका र गरिरहेका अभ्यासहरूलाई अध्ययन गरेर निकालेको निष्कर्षको आधारमा रहेको सम्मानित नेपालको सदन, नेपाल सरकार र सम्पूर्ण माननीयज्यूहरूमा सविनय जानकारी गराउदै देशलाई यो पछिल्लो सकसपूर्ण अवस्थाबाट मुक्त गराउन सफलता मिलोस् भन्ने यहि कामनासहित हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।’
उक्त नागरिकता विधेयक राष्ट्रियभामा विचाराधिन रहेको छ ।
वि.सं.२०७९ भदौ ८ बुधवार १६:५० मा प्रकाशित






























