हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा अन्तराष्ट्रिय व्यापार १४ खर्ब ६६ अर्ब २२ करोडको भएको छ । भन्सार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा तीन खर्ब ११ अर्ब बढीले व्यापार कम भएको हो ।

विभागको तथ्यांकअनुसार व्यापार कम हुँदा व्यापार घाटा पनि कम भएको छ । अघिल्लो वर्षको यही अवधिमा १४ खर्ब ३१ अर्ब बढीको व्यापार घाटा भएकोमा यस वर्ष १२ खर्ब ४ अर्बमा सीमित भएको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यो घाटा १५ दशमलब ८५ प्रतिशतले कम हो ।

व्यापार घाटा कम हुँदा निर्यात भने बढ्न सकेको छैन् । विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा करिब १३ खर्ब ३५ अर्बको वस्तु तथा सेवाको आयात भएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब दुई खर्ब ६९ अर्बले कम हो । गत वर्ष यस्तो आयात करिब १६ खर्ब ५ अर्ब रहेको थियो । गत वर्षभन्दा यो वर्षको आयात १६ दशमलब ७८ प्रतिशतले कम हो ।

तर, सँगै निर्यात पनि गत वर्षको भन्दा घटेको छ । चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा करिब १ खर्ब ३० अर्बको वस्तु तथा सेवाको निर्यात भएको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिभन्दा करिब ४२ अर्बले कम हो । यस्तो निर्यात गत वर्ष करिब १ खर्ब ७३ अर्ब रुपैयाँ रहेको थियो । गत वर्षकोभन्दा यो वर्षको निर्यात २४ दशमलब ४९ प्रतिशतले घटेको देखिएको छ ।

यसरी हेर्दा आयातको घटेको दरभन्दा निर्यातको घटेको दर बढी देखिन्छ । यसको सोझो असर विदेशि बिनिमय सञ्चितिमा देखिने विज्ञहरुको भनाइ छ ।

अनुपात उस्तै
भन्सार विभागको तथ्याङ्कअनुसार आयात–निर्यात घटेको भएपनि अनुपात भने उस्तै रहेको पाइएको छ । गत वर्ष आयात निर्यात अनुपात ९ दशमलब २६ प्रतिशत रहेकोमा यो वर्ष त्यस्तो अनुपातमा बृद्धि भई १० दशमलब २० पुगेको छ ।

त्यस्तै, यो वर्ष कूल व्यापारमा निर्यातको हिस्सा ८ दशमलब ९३ प्रतिशत रहेको छ । गत वर्ष सोही अवधिमा कूल व्यापारमा निर्यातको हिस्सा ९ दशमलब ७५ प्रतिशत रहेको थियो ।

यो वर्षको १० महिनामा आयाततर्फ कूल व्यापारको हिस्सा ९१ दशमलब ०७ प्रतिशत रहेको छ । अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा यस्तो हिस्सा ९० दशमलब २५ प्रतिशत रहेको थियो ।

यसरी हेर्दा, मौद्रिक मूल्यमा व्यापार घाटा केही घटेको देखिए पनि तुलनात्मकरुपमा व्यापारघाटा बढेको देखिएको छ ।

कुन देशबाट आयत कति ?

नेपालले आयत गर्ने वस्तु तथा सेवाको मुख्या हिस्सा भारत र चिन रहेका छन् । नेपालले भारत र चिनबाट मात्र करिब १० खर्ब २३ अर्ब ७४ करोड रुपैंयाँ बराबरको बस्तु तथा सेवाको आयत गरेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । त्यस्तै ८३ हजार बर्ग किलोमिटर भएको खाडि मुलुक दुवईबाट मात्र नेपालले करिब २८ अर्ब ३३ करोड बराबरको बस्तु तथा सेवाको आयत गरेको छ । दुवई जस्तो पर्यटकीय देशबाट नेपालीहरुले के आयत गरे? चाखलाग्दो विषय बनेको छ ।

नेपालले बस्तु तथा सेवाको आयात गर्ने १० प्रमुख व्यापार साझेदार देश

भारत : ८ खर्ब ४४ अर्ब ५३ करोड
चीन : एक खर्ब ७९ अर्ब २१ करोड
इन्डोनेसिया : ३५ अर्ब ६४ करोड
संयुक्त अरब इमिरेट्स : २८ अर्ब ३३ करोड
अर्जेन्टिना : २१ अर्ब ५४ करोड
मलेसिया  : २० अर्ब ८१ करोड
अष्ट्रेलिया : १६ अर्ब ८५ करोड
संयुक्त राज्य अमेरिका : १६ अर्ब ३० करोड
युक्रेन : १६ अर्ब २ करोड
कतार : १२ अर्ब ५३ करोड

कुन देशतर्फ निर्यात कति ?

अर्को तर्फ नेपालले बस्तु तथा सेवाको निर्यात गर्ने मुख्य देश भारत रहेको छ । उत्तरी छिमेकी देश चिन भने नेपालले बस्तु तथा सेवा निर्यात गर्नेमा आठौं नंबरमा परेको छ । यो अवधिमा भारत तर्फ नेपालले ९१ अर्ब १४ करोड ७९ लाख रुपैंयाँ बराबरको बस्तु तथा सेवाको निर्यात गरेको छ भने संयुक्त राज्य अमेरीकामा नेपालले १० महिनामा १५ अर्ब ५८ करोड ६६ लाख रुपैंया बराबरको बस्तु तथा सेवाको निर्या गरेको छ । यसरी हेर्दा भारत पछि नेपाली समानहरुको आयत गर्ने प्रमुख व्यापार साझेदर मुलुक संयुक्त राज्य अमेरिका भएको छ ।

नेपालले बस्तु तथा सेवाको निर्यात गर्ने १० प्रमुख व्यापार साझेदार देश

भारत : ९१ अर्ब १४ करोड ७९ लाख
संयुक्त राज्य अमेरिका : १५ अर्ब ५८ करोड ६६ लाख
जर्मनी : तीन अर्ब ४१ करोड ५९ लाख
बेलायत :  दुइ अर्ब ६७ करोड तीन लाख
टर्की : एक अर्ब ६३ करोड ६ लाख
क्यानडा : एक अर्ब ५६ करोड २८ लाख
फ्रान्स : एक अर्ब ४८ करोड ४० लाख
चिन : एक अर्ब ३५ करोड २८ लाख
अष्ट्रेलीया : एक अर्ब २७ करोड ८३ लाख
जापान : एक अर्ब १४ करोड १ लाख