काठमाडौँ । तिहारको तेस्रो दिन सोमबार साँझ धन, ऐश्वर्य र सम्पन्नताकी देवी लक्ष्मीको श्रद्धा भक्तिसहित पूजा गरी लक्ष्मीपूजा पर्व मनाइएको छ ।
कार्तिक कृष्ण औँसीका दिन मनाइने यो पर्वमा घरदेखि व्यापारिक प्रतिष्ठानसम्म दीपावली गरेर लक्ष्मीको स्वागत गरिएको थियो । साँझपख आँगन र मूलढोकादेखि पूजाकोठासम्म गाईको गोबर र रातोमाटोले लिपपोत गरी चामलको पीठो र अविरले लक्ष्मीका पाइला बनाइँदै ‘लक्ष्मी आउने बाटो’ देखाइने परम्परा अनुसार पूजा गरिएको हो ।
दीप प्रज्वलन गरेर झिलिमिली बनाइने यस पर्वमा पूजाकोठामा दीयो, कलश, गणेश र लक्ष्मीको प्रतिमा राखी गरगहना, पैसा, फलफूल र सेलरोटी चढाउने प्रथा रहेको छ ।
लक्ष्मीपूजापछि छोरीचेली र कन्यालाई लक्ष्मीको प्रतीक मानी पूजा गरी दक्षिणा दिने चलन छ । धार्मिक विश्वासअनुसार पूजाको रातमा घरबाहिर धन वा सामान निकाल्न नहुने मान्यता पनि रहँदै आएको छ ।
उज्यालोले काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका प्रमुख सहरहरू झिलिमिली बनेका छन् । घर, बजार र गल्लीहरू दीपावलीको रौनकले उज्यालो भएका छन् । यही रातलाई सुखरात्रि पनि भनिन्छ ।
यसै अवसरमा युवायुवतीहरूले समूह बनाएर घरघरमा भैलो खेलेका छन् । धर्मशास्त्रविद् प्राडा रामचन्द्र गौतमका अनुसार भैलो खेल्ने परम्परा बलिराजाबाट सुरु भएको हो । “सबैको भलो होस् भन्ने कामनासहित भैलो खेलिन्छ,” उहाँले बताउनुभयो ।
भैलो खेल्न आउनेलाई धान, चामल, पैसा र सेलरोटी दिने चलन आज पनि जीवित छ । कात्तिक महिनाको दानलाई शुभ मानिने भएकाले भैलोमा दान दिए पुण्य प्राप्त हुने जनविश्वास रहँदै आएको छ ।
सोमबार बिहानै घर सफा र लिपपोत गरेर लक्ष्मीलाई आमन्त्रण गरिएपछि साँझ धार्मिक विधिपूर्वक पूजा सम्पन्न गरिएको थियो । प्राडा गौतमका अनुसार, “सफा र उज्यालो घरमा मात्रै लक्ष्मी बस्न आउँछिन् भन्ने मान्यताअनुसार लक्ष्मीपूजा गरिएको हो ।”
वि.सं.२०८२ कात्तिक ४ मंगलवार ०८:२६ मा प्रकाशित






























