एक दिन एउटा गाउँमा निकै बुद्धिमान वृद्ध बस्थे। टाढा–टाढाबाट मानिसहरू आफ्ना समस्या लिएर उनीकहाँ सल्लाह लिन आउँथे। गाउँका केही युवाहरूले उनको बुद्धिमत्ताको परीक्षा लिने योजना बनाए। उनीहरूले एउटा सानो चरालाई हातमा लुकाएर वृद्धकहाँ पुगे। उनीहरूको योजना थियो—यदि वृद्धले चरा जीवित छ भने भने, उनीहरूले चरालाई थिचेर मारिदिने; यदि मरेको छ भने भने, चरालाई उडाइदिने। यसरी जुनसुकै उत्तर दिए पनि वृद्धलाई गलत साबित गर्ने उनीहरूको सोच थियो।
युवाहरूले मुस्कुराउँदै सोधे, “हजुर, हाम्रो हातभित्र भएको चरा जीवित छ कि मरेको छ?”
वृद्धले केही क्षण उनीहरूको अनुहार हेरे। उनले युवाहरूको उद्देश्य बुझिसकेका थिए। त्यसपछि शान्त स्वरमा भने, “यस प्रश्नको उत्तर मेरो हातमा छैन, तिमीहरूको हातमा छ।”
वृद्धको उत्तर सुन्नासाथ युवाहरू एकअर्काको अनुहार हेर्न थाले। उनीहरू लज्जित भए, किनकि अब चराको जीवन वा मृत्यु उनीहरूकै निर्णयमा निर्भर थियो। अन्ततः उनीहरूले चरालाई आकाशतर्फ उडाइदिए। चरा स्वतन्त्र भएर उड्न थालेपछि सबैले खुसी महसुस गरे। युवाहरूले आफ्नो गल्ती स्वीकारे र वृद्धसँग माफी मागे। त्यस दिन उनीहरूले बुझे कि साँचो बुद्धिमानी भनेको अरूलाई हराउनु होइन, सही निर्णय गर्न प्रेरित गर्नु हो।
शिक्षा: हाम्रो जीवनका धेरै निर्णयहरू हाम्रो आफ्नै हातमा हुन्छन्। सही सोच, धैर्य र विवेकका साथ निर्णय गरेमा हामी आफूलाई मात्र होइन, अरूको जीवनलाई पनि सकारात्मक दिशामा लैजान सक्छौँ। यही नै साँचो बुद्धिमत्ता र जिम्मेवारीको परिचय हो।
वि.सं.२०८३ असार १५ सोमवार ११:२३ मा प्रकाशित






























