३१ साउन, काठमाडौं । ‘जान्नेलाई श्रीखंण्ड, नजान्नेलाई हसियाँको बिँड’ भनेजस्तै नेपाली समाजमा पछिल्लोपटक सामाजिक संजालको दुरुपयोगका कारण मानिसको ज्यानै समेत जाने गरेका र सामाजिक संजालकै कारण ज्यानै समेत लिने गरेका घटना नेपाली समाजमा पनि बढ्दै गएका छन् ।
सामाजिक संजाललाई सहि सदुपयोग गरेर जीवन अगाडि बढाउनेका लागि भने यो फलिफाप नै बनेको छ । तर, सामाजिक संजालको प्रयोग कति हदसम्म गर्ने तथा यसको दुरुपयोगको परिणाम कस्तो हुन्छ भन्नेमा ध्यान नदिनेहरुका लागि भने सामाजिक संजाल झन–झन अभिसाप बन्दै गएको छ ।
सामाजिक संजालको चरम दुरुपयोगकै कारण गोंगबुमा विभत्स हत्या भएको हो भन्दा फरक नपर्ला । अहिलेसम्मको अनुसन्धानमा कृष्णबहादुर बोहराको हत्याको घटनाको मुख्यकारक सामाजिक सञ्जाल नै देखिन्छ ।
सामाजिक संजाल फेसबुकबाट भएको चिनजान अन्ततः हत्यासम्म पुगेर टुंगिएको छ । विगत लामो समयदेखि सम्बन्धमा रहेका कृष्णबहादुर र कल्पनाबिचको अबैध सम्बन्ध मौलाउने काम नै सामाजिक संजालमार्फत् भएको देखिन्छ । मन मिलुञ्जेल सबैकुरा ठिकठाक देखिन्छ । जब सम्बन्धमा समस्या आउँछ अनि त्यस्ता कदम उठ्छन् भन्ने पाठ घटनाले सिकाएको छ । कल्पनाले प्रहरीका दिएको बयान अनुसार बोहोराले उनको नाममा नक्कली फेसबुक आइडी बनाएर कल्पनाका नाङ्गा र अश्लील फोटो सेयर गर्ने गरेको प्रारम्भिक अनुसन्धानमा देखिएको छ ।
एकातिर फेसबुकबाट आफ्नो इज्जत लिलामी गरिदिएको र अर्कातिर भर्खर जवानीको खुट्किलो टेक्दै गएकी १५ वर्षीया छोरीमाथि समेत बोहोराले कुदृष्टि राख्न थालेपछि असह्य भएर हत्याजस्तो जघन्य घटना घटाउन पुगेको प्रहरीसँगको बयानमा कल्पनाले बताएकी छन् ।
विगतमा पनि सामाजिक संजाल नै मृत्युको कारक बनेको धेरै घटनाहरु संचारमाध्यममा आइसकेका छन् । यस्तै एउटा घटना हो भक्तपुरको चाँगुनारायणको । चाँगुनारायण नगरपालिका खरिपाटीकी इश्वरी भट्टले ६० वर्षीया आमा सावित्री भट्टराईको हत्या गरिन् भन्ने समाचारले सबैलाई सशंकित बनायो । यसको मुख्य कारण खोज्ने क्रममा नैसाफ नामक युवा र इश्वरीबीच भएको चिनजान अवैद्य सम्बन्ध भन्ने कुरा प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा पुष्टी भयो । उनीहरुको भेट पनि सामाजिक संजाल फेसबुकले नै गराएको थियो । इश्वरीले श्रीमान काममा बाहिर रहेका बेला घरमै बोलाएर अबैध सम्बन्ध राखेको आमाले चाल पाइपछि छोरीलाई त्यसो नगर्न भनेर सम्झाउँदा नै इश्वरीले आफूलाई जन्मदिने आमाको प्राण पखेरु उडाइन् ।
त्यस्तै २०७६ माघ २४ गते मोरङ विराटनगरस्थित उखुबारीमा हत्या गरेर फालेको अवस्थामा एउटी महिलाको शव फेला पर्यो । प्रहरीले उक्त घटनाको अनुसन्धान गर्ने क्रममा हत्या गरिएकी सुनसरीकी ३२ वर्षिया सम्झना खत्री रहेको पत्ता लगायो । हत्याको कारण खोज्दै जाँदा सम्झना र मोरङका २५ वर्षीया सुरेन्दरप्रताप साहबिचको अवैध सम्बन्ध भएको प्रहरीले पुष्टि गर्यो । आफुहरुवीच भएकोे अबैध सम्बन्धलाई सम्झनाले विवाहमा परिणत गर्न चाहन्थिन् । तर, साहले विवाह गर्न अस्वीकार गरेपछि आफूसँग भएका अबैध सम्बन्धका फोटाहरु सामाजिक सञ्जाल मार्फत बाहिर ल्याउने धम्की दिन थालेपछि साहले सम्झनाको हत्या गरेको प्रहरी बयानमा दिएका छन् ।
फेसबुक पेजबाट केही साथीलाई हटाइएको निहुँमा तारकेश्वर नगरपालिकाका कुमार सूचिकारको पनि ज्यान गुमाउनु परेको थियो । सामाजिक सञ्जालमा बनाइएइको ग्रुपबाट केही साथिहरुलाई उनले हटाइदिएको भन्दै असन्तुष्ट साथीहरुले अज्ञात कुटपिट गरेका थिए । तारकेश्वर नगरपालिका फूलबारी गेटमा फालिएको अवस्थामा भेटिएका कुमार सूचिकारले पनि सामाजिक सञ्जालकै कारण अकालमै ज्यान गुमाएको कुरा प्रहरी अनुसन्धानका क्रममा फेला परेको थियो ।
यी त भए सामाजिक सञ्जालको प्रयोगले निम्तिएका हत्याका ठूला घटनाहरु । सामाजिक संजालकै कारण कतिपयले घरबार गुमाएका छन् । पारिवारीक विछोड भएको छ । सामाजिक संजालकै कारण कतिपय युवायुवतीले आत्महत्या गरेका घटना पनि छन् । भने सामाजिक संजालकै कारण कतिपय नेपाली युवतीहरुले विदेशीलाई लाखौं पैसा पठाएर आफू ठगिएको उजुरी प्रहरीमा दिएका छन् ।
त्यस्तै सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गर्दागर्दै ज्यान गुमाएका थुप्रै घटना पनि हाम्रो सामु छन् । त्यसैको उदाहरण हो यहि साउनको दोश्रो हप्ता मकवानपुरमा घटेको एउटा घटना । साउन १७ गते हेटौडाका २२ वर्षीय दिपक न्यौपानेले मोबाइलमा टिकटक हेर्दै गर्दा ज्यान गुमाउनु परेको छ । आफ्नो जीवनले सेफ्टी ट्याङ्कीमा अन्तिम श्वास फेर्छ भन्ने कल्पना समेत गरेका थिएनन् होला उनले । जे नहुनु थियो कल्पनासम्म गर्न नसकिने कुरा त्यही भयो ।
राती ट्वाइलेट बस्दा टिकटक हेरिरहेका दिपकको हातबाट मोबाइल चिप्लिएर प्यानभित्र छिरेको अनुमान परिवारले लगाएको छ । भर्खरै किनेको नयाँ ब्राण्डको मोबाइल ट्वाइलेटमा खसेपछि आत्तिएर सेफ्टी ट्याङ्कीमा हेर्न पुगे उनी । लगाएको बाहिरी कपडा, पुरानो मोबाइल र टर्चलाइट ट्यांकिको डिलमा राखेर मोबाइल निकाल्न सेफ्टी ट्याङ्कीमा चियाउँदै गर्दा सेफ्टी ट्याङ्कीको ग्याँसले तानेर उनी भित्र खसे ।
अचम्म त के देखियो भने, उनको जीवनले सदाको लागि छोडिसकेको थियो तर वाटरप्रुफ उनको मोबाइलमा टिकटक खुलिरहेको थियो । अन्तिम श्वाससम्म पनि सामाजिक सञ्जालले उनलाई छोड्न सकेको थिएन ।
वि.सं.२०७७ साउन ३१ शनिवार १३:३६ मा प्रकाशित






























