हामी सबैकाे संसारन्यूज

बच्चा हुर्काउन त्यत्ति सजिलो छैन । अभिभावकहरुले उनीहरुलाई माया, ममता दिएर उनीहरुको रुचि अनुसार व्यवहार गर्नु पर्ने हुन्छ । तर धेरै अभिभावहरु भने आफूले भनेको बच्चाहरुले मानुन् भन्ने चाहन्छन् र आफ्नो रुचि अनुसार बच्चामाथि व्यवहार गर्दछन् । शिक्षाविद् मेदिन लामिछाने भने बच्चाहरुको रुचि अनुसार व्यवहार गर्नुपर्ने बताउँछन् । आफ्ना नाबी–बाबुको व्यवहार सुधार्ने के गर्नुपर्दछ भन्ने बारेमा उनले विभिन्न टिप्सहरु दिएका छन् ।

नानी-बाबु हुर्काउँने ४ सार्थक तरिका:
क) कुनै काम नगर्दा नभन्ने,गरेर देखाउने। लुगा भनेको ठाँउमा नझुण्ड्याए, नधोइदिने।
ख)कुनै काम गर्दा उनीहरूलाई पनि सहभागी गराउने।
ग) द्वन्द हुने अवस्थामा आफुलाई नानी-बाबुबाट छुट्याउने।
घ) नानी-बाबुको नराम्रो काम र व्यवहारसँग उनीहरूलाई छुट्याउने।
नानी-बाबुको हात र औँलाको चाल र संयोजन(Fine Motor) सीप बिकास गराउन उनीहरुलाई विभिन्न कृयाकलापमा संलग्न गराऔँ।
क) प्रशस्त मात्रामा खेलौना र प्ले डो (Play-dough) खेल्न लगाऔँ।
ख) प्रशस्त मात्रामा माला उन्ने, तुना बाँध्ने, टाँक लगाउने, चिम्टाले टिप्ने, चम्चाले घोल्ने काम गराऔँ।
नानी-बाबुलाई कैँची चलाउन सिकाउनुका फाईदा :
क) शिल्पकलामा (Craftivity) रुचि बढाउँछ।
ख) फाइन मोटर सीप (Fine-motor skill) बिकास गराउँछ।
ग) आँखा र हातको समन्वय गर्न सघाउँछ।
घ) ध्यान केन्द्रित गर्न र एकाग्र भएर काम गर्न सक्ने बनाउँछ।
ङ) दुबै हात एकै पटक चलाई काम गर्ने सीप सिकाउँछ।
नानी-बाबु सिकाइमा प्रेरित छैनन् भने विचार गरौँ।
क) शिक्षकसँगको सम्बन्ध ठीक छैन कि ?
ख) सिकाइमा विकल्पको प्रयोग गरिएको छैन कि ?
ग) प्रेरित गर्न खाली दण्ड र पुरस्कार मात्र प्रयोग गरिएको छ कि ?
घ) सिकाउनेको मानसिकता निश्चित (Fixed) छ कि ?
ङ) सिकाइलाई जीवन र जगतसँग जोडिएको छैन कि ?
नानी-बाबुको पठन-प्रबाह बढाउन गीत र कविता प्रयोग गरौँ।
क) गीत गाउँदा र कविता वाचन गर्दा लय र ताल चाहिन्छ। लय र ताल उनीहरूलाई मनपर्छ। यसले पठन प्रबाह बढाउन मद्दत गर्छ।
ख) पठन-प्रबाहमा समस्या भएका नानीबाबुले छोटा, मिठा र रमाइला सामाग्री पढ्न मन पराउँछन्। गीत र कविता यस्तै हुन्छन्।
नानी-बाबुको पठन प्रबाह बढाउन देख्ने बित्तिकै पढ्न सक्ने ‘दृष्टि शब्द sight words को बोध आवश्यक पर्छ। डा. एडवार्ड डोल्चले कक्षा ३ सम्मका विद्यार्थीको लागि २०० र डा एडवार्ड फ्राइले कक्षा १० सम्मका विद्यार्थीको लागि १००० दृष्टि शब्दहरू उल्लेख गरेका छन्। यस्ता शब्द पहिला सिकाऔँ।
नानी-बाबुको पढाई सीप बिकास गर्न घरमा छपाइ समृद्ध वातावरण (Print-rich environment)सिर्जना गरौँ।
क) मौका मिल्दा रेसपि, लेबल, क्याप्सन आदि पढ्न लागाऔँ।
ख) बारम्बार प्रयोगमा आउँने(High Frequency) उमेर सुहाउँदा शब्दहरू सिकाऔँ। यसले देख्ने बित्तिकै पढन सक्ने(Sight Word)शब्द भण्डार बढाउँछ।
नानी-बाबुले प्रशस्त खेल्न पाएभने ….
क) भाषिक सीप बिकास गर्न सक्छन्।
ख) शारीरिक सीप बिकास गर्न सक्छन्।
ग) आत्म सम्मान बढाउन सक्छन्।
घ) साथी-सर्कल बढाउन सक्छन्।
ङ) समस्या समाधान गर्न सक्छन्।
च) सोचाइ सीप बिकास गर्न सक्छन्।
छ) आफ्नै संसार खोज्न सक्छन्। खेल्नबाट बन्चित नगरौँ।

(टिप्सहरु क्रमशः आउने छन् ।)