Logo
१ भाद्र २०७९, बुधबार
     Wed Aug 17 2022
E-paper
  English Edition
   Unicode
Logo

सरकारको नारा ‘आधुनिक कृषि’,किसानका समस्या ज्यूँका त्यूँ



krishi1

कुनैपनि क्षेत्रमा देखिएको समस्या जरैदेखि समाधान गर्दै अगाडि बढ्न सकियो भने फेरि त्यहि समस्याका लागि पछाडि फर्केर हेर्नु पर्दैन् । तर, जरा देखिको समस्यालाई सामान्य मान्दै अगाडि बढ्दा समस्याले विकराल रुप लिदैँ जाने र समस्या झन भन्दा झन बढ्दै जान्छ ।

देशमा कृषि आधुनिकीकरणको लहर बढेको छ । तर, देशका पहाडी तथा तराई भागमा सजिलै उत्पादन गर्न सकिने धान, कोदो, मकै लगायतका खाद्यबाली अरबौँ रुपैयाँमा आयात गर्नुपर्ने बाध्यता बढेकै छन् ।

सरकारले बढी भन्दा बढी उत्पादनमा आत्मनिर्भर र कम विषादीरहित खेतीको आवश्यकता आँैल्याउँदै कृषिमा नयाँ कार्यक्रम ल्याएको छ । तर, किसान कहाँनेर समस्यामा छन भन्ने कुरा पहिल्याउन निकै जटिल बनेको छ ।  वातावरण संरक्षण तथा कृषि अनुसन्धान र विकास समाज नेपाल (सेकार्ड) ले धादिङको नौविसेमा आयोजना गरेको बाली उपचार नामक कार्यक्रममा किसानहरूले यस्तै समस्या लिएर आए ।

“तपाईहरू बाली उपचार भनेर आउनु हुन्छ ? तर, बाली कसरी लगाउने र रोग लागेपछि उपचार गर्नभन्दा रोग नलाग्न के गर्नुपर्छ भन्ने कुरा सिकाउनु हुन्न ।” नौबिसेका किसान रामचन्द्र रुपाखेतीले भने ।

त्यस्तै पीडामा छन् नौबिसे २ जैसीटोलकी गीता खतिवडा । दुई वर्षदेखि व्यवसायीक खेतीमा लागेकी उनी छिमेकीले बारीमा प्रयोग गरेको विषादीका कारण पीडामा छन् ।

झण्डै १३ हजार काउली रोपेकी उनले बिषादी प्रयोग गरेकी छैनन् । तर, छिमेकीले प्रयोग गरेको विषादीले उनको बालीलाई पनि असर गरेको छ । उनी भन्छिन् “अब सरकारबाटै गाउँ गाउँमा सचेतना जगाउने कार्यक्रम आउनुपर्छ, बालिमा विषादीको प्रयोग बन्द गरेर जैविक मल उत्पादनमा लाग्नुपर्छ ।”

त्यस्तै गुनासो छ, नौबिसे मेलमिलापकेन्द्रका अध्यक्ष सीताराम श्रेष्ठको । “सरकारले हाम्रो माटोमा के फल्छ र कुन बाली लगाउँदा उपर्युक्त हुन्छ भनेर माटो जाँच गरिदिनु प¥यो । अनि हामीलाई उत्पादनमा लाग्न सहज हुन्छ ।”
उनका अनुसार किसानका लागि गाविसमा आएको १५ प्रतिशत बजेट पनि सदुपयोग हुन सकेको छैन् । “१५ प्रतिशत बजेट कहाँ जान्छ थाहा छैन । त्यो बजेट पनि सहि किसानको हातमा जानुप¥यो, कागजी किसानको हातमा गएर न राज्य न किसान कसैको पनि हित हुँदैन् ।
कार्यक्रममा ५० भन्दा बढी किसानहरूले बालीमा देखिएका विभिन्न समस्याहरू सुनाएका थिए । काउलीको जरामा देखिएको गाँठा, लिचीको पातमा गाँठा, सिमीमा लागेको लाइ, विरुवामै फूल्ने समस्या तथा फुल्दै गरेको काउली कुँहिने समस्याहरू त्यहाँ राखिएका थिए ।


यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

खोटाङ । जनता समाजवादी पार्टी खोटाङका अध्यक्ष टंकबहादुर थापासहित १३ जना नेकपा माओवादी केन्द्र

काठमाडौं । नबिल बैंकले नेपालमा पहिलोपटक आफ्ना क्यू आर मर्चेन्टलाई फोनलोनको सुविधा शुभारम्भ गरेको

काठमाडौं । २०७४ मा भएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा नेकपा (एमाले)ले स्याङ्जाका दुवै निर्वाचन क्षेत्र जितेको