काठमाडौं । रुस र युक्रेनबीचको युद्ध विश्वयुद्धमा परिणत हुने अवस्था बनेको छ । शनिबार, रूसी सेनाले युक्रेनविरुद्ध सुपरसोनिक हाइपरसोनिक मिसाइलहरू प्रयोग गरी आक्रमण गरेसँगै त्यस्तो सम्भावना देखिएको हो । रुसले शनिबार थुप्रै हवाई अड्डामा हाइपरसोनिक मिसाइलमार्फत आक्रमण गरि ध्वस्त बनाएको थियो ।
रुस–युक्रेन युद्धमा हाइपरसोनिक हतियार प्रयोग भएको यो पहिलो पटक हो । पछिल्लो समय हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्र खरिदका लागि महाशक्तिबीच प्रतिस्पर्धाको खबर चर्चामा आएको थियो । विशेषगरी यो मिसाइललाई लिएर अमेरिका र चीनबीच चर्चा भइरहेको छ ।
आखिर के हो हाइपरसोनिक मिसाइल ?
हाइपरसोनिक मिसाइललाई सुपर विनाशकारी हतियार मानिन्छ। हाइपरसोनिक भन्नाले ध्वनीको गतिभन्दा पाँच गुणा गतिमा उड्ने क्रममा आफ्नो लक्ष्यतर्फ सर्ने क्षेप्यास्त्रहरूलाई जनाउँछ।
हाइपरसोनिक मिसाइल विगत तीन दशकयताको सबैभन्दा उन्नत मिसाइल प्रविधि हो। यसअन्तर्गत एउटा गाडीले सबैभन्दा पहिले क्षेप्यास्त्रलाई अन्तरिक्षमा लैजान्छ। त्यसपछि क्षेप्यास्त्रहरू यति छिटो लक्ष्यतर्फ जान्छन् कि एन्टी(मिसाइल प्रणालीले तिनीहरूलाई ट्र्याक गर्न र नष्ट गर्न सक्दैन।
ब्यालेस्टिक मिसाइल पनि हाइपरसोनिक गतिमा चल्छ तर, कुनै ठाउँबाट प्रक्षेपण गर्दा कहाँ खस्छ भन्ने थाहा हुन्छ। यस्तो अवस्थामा यी मिसाइलहरू ट्र्याक गर्न सजिलो हुन्छ। यसबाहेक, ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रक्षेपण गरेपछि यी मिसाइलहरूको दिशा परिवर्तन गर्न सकिँदैन।
हाइपरसोनिक मिसाइलको दिशा परिवर्तन सम्भव छ। यो मिसाइल शत्रु देशको रणनीतिअनुसार आफ्नो दिशा बदल्न सक्षम छ । यी मिसाइलहरू वायुमण्डलमा हाइपरसोनिक गतिमा आफ्नो लक्ष्यतर्फ जान्छन्। हाइपरसोनिक एन्टी मिसाइलहरू रक्षा प्रणालीले समात्दैनन्। त्यसैले यो झन् खतरनाक बन्दै गएको छ । यी क्षेप्यास्त्रहरू राडारमा पनि आउँदैनन्। यसले यी मिसाइलहरूको लक्ष्यको बारेमा भ्रम सिर्जना गर्दछ।
रुसले सन् २०१८ मा हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रको परिक्षण गरेको थियो
राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले गत वर्ष डिसेम्बरमा हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रको गतिशीलता र क्षमतामा रुस अगाडि भएको दाबी गरेका थिए । किञ्जल मिसाइल रूसले २०१८ मा प्रक्षेपण गरेको हतियारको शृङ्खलाको हिस्सा हो। रुसको इन्टरफ्याक्स समाचार एजेन्सीले युक्रेनले युद्धमा पहिलो पटक हाइपरसोनिक किन्जेल प्रणाली प्रयोग गरेको जनाएको छ ।
रुसी सेनाका प्रवक्ता कोनाशेन्कोभले शनिबार दावी गरे कि रुसी सेनाले बास्टियन कोस्टल मिसाइल प्रणाली प्रयोग गरेर ओडेसाको बन्दरगाह सहरमा युक्रेनको सैन्य रेडियो र जासूसी केन्द्रहरू ध्वस्त पारेको छ।
वि.सं.२०७८ चैत ६ आइतवार १४:२१ मा प्रकाशित






























