काठमाडौँ । ज्वरो बच्चाहरुमा सबैभन्दा लगातार देखिने लक्षणहरुमध्ये एक हो र आमाबाबुको चिन्ताको लागि एक सामान्य विषय हो । यसकारण अभिभावकहरु बारम्बार अस्पताल तथा क्लिनिक धाइरहनुपर्ने हुन्छ । नियमित खोपको सुरुवातसँगै गम्भीर संक्रमणको दर घटेको छ, तर ज्वरो प्रयोगशालामा जाँच र अस्पताल भर्ना हुने एक प्रमुख कारण बनिरहन्छ ।
यसबाहेक ज्वरोको लागि नेपालमा क्लिनिक वा अस्पतालमा पारासिटामोल र एन्टिबायोटिक्स जस्ता औषधिहरु बच्चाहरुलाई सबैभन्दा बढी दिइन्छन् । बकि ज्वरो आएको बच्चाहरु प्रायजसो आफैं निको हुने खालको भाइरल रोग हुन्छ भने केहीमा गम्भीर संक्रमणको जोखिम हुन सक्छ । बच्चाहरुमा हुने ज्वरो र वयस्कहरुमा हुने ज्वरो क्लिनिकल परीक्षणमा धेरै फरक पाइन्छ । श्वास–प्रश्वास, रगतको प्रवाह र बच्चाको हाउभाउको स्तर बिरामको सही मूल्यांकनको लागि महत्वपूर्ण हुन्छ ।
बच्चाहरुमा ज्वरोको सबैभन्दा साधारण कारणहरु आफैं निको हुने भाइरल संक्रमण (सामान्य रुघा, इन्फ्लुएन्जा, पेटको संक्रमण) र जटिल जीवाणु संक्रमण जस्तैः कानको संक्रमण, घाँटी संक्रमण हो। ज्वरोको ढाँचाले अन्तर्निहित कारकतत्वको संकेत गर्न सक्छ । भाइरल संक्रमण सामान्यतया एक हप्तामा निको हुन्छ । जबकि ब्याक्टेरिया संक्रमण एन्टिबायोटिक्सको प्रयोगपछि निको हुन्छ ।
बच्चाहरुको अनुहार रातो हुने, आँखा रसिलो हुने वा शारीरिक कम्पन हुने लक्षण देखिन सक्छ। आमा–बुबाले कि बच्चा धेरै बिरामी वा पहेँलो भएको र खाना खान नमान्ने बताउँछन्। मुटुको धड्कनमा परिवर्तन, श्वास–प्रश्वासको दरमा वृद्धि आदि लक्षण देखिन्छन्। गम्भीर जीवाणुको संक्रमण, नवजात शिशुहरुमा र ज्वरोसँग आउने शिशुहरुमा, ७ प्रतिशतदेखि १३ प्रतिशतमा हुन्छ। एसबीआईको सबैभन्दा सामान्य कारण मूत्रपथ संक्रमण, रगतमा ब्याक्टेरियाको संक्रमण र केहीमा दिमागको संक्रमण (मेनेन्जाइटिस) हो ।
सामान्यतया ज्वरो अभिभावकमा एक चिन्ताको विषय हो तर अन्यथा स्वस्थ बच्चामा आत्म–सीमित रोगको लागि शरीरको तापमान सामान्यमा फिर्ता ल्याउनको लागि मात्र ज्वरोको उपचार जरूरी छैन । ज्वरो सामान्यतया अनुकूल प्रतिक्रिया हो र केवल चयन गरिएका बच्चाहरुमा मात्र उपचार गरिनुपर्छ र ज्वरोको मामलामा प्रत्येक बिरामी बच्चालाई फरक रुपमा हेर्नुपर्छ ।
वि.सं.२०८१ साउन १५ मंगलवार १२:१९ मा प्रकाशित




























