back

कुनै हालतमा देश नछोड्ने खानको प्रतिवद्धता, प्रशासनको दबाउने रणनीति

वि.सं.२०८१ माघ २ बुधवार

249 

shares
GLOBAL IME AD
NTC AD

इस्लामावाद । पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री इमरान खानको पाकिस्तान तेहरिक–ए –इस्साफ (पिटिआई) ले नेता खानलाई चुप राख्नकै निम्ती उनीविरूद्ध मुद्दा चलाइएको दावी गरेको छ ।

उनले यसै महिना १४ वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो र यसमा उनको निर्दोषिताको दावी गर्दै पिटिआईले यो राजनीतिक प्रतिशोधबाट प्रेरित रहेको दावी गरेको छ ।

शक्तिशाली सेनाका लागि लामो समयदेखि निराशाको स्रोत रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री सन् २०२३ को अगष्टदेखि हिरासतमा छन् र उनले राजनीतिबाट प्रेरित भएर थुप्रै कानुनी मुद्दाको सामना गरिरहेका छन् ।

उनले आफ्नी पत्नी अल–कादिर ट्रस्टसँग मिलेर स्थापना गरेको वेलफेयर फाउन्डेसनसँग जोडिएको भ्रष्टाचारसम्बन्धी फैसला ती मुद्दामध्ये सबैभन्दा लामो समयसम्म चलेको मुद्दा हो ।

“अल–कादिर ट्रस्टको मुद्दा पनि विगतका घटनाजस्तै मलाई दबाब दिनका लागि मात्र चलाइएको हो तर म यसको तत्काल समाधानको माग गर्दछु,” खानले यसै महिना अधिकारीहरूविरुद्ध बारम्बार दिएको बयानमा भने ।

विश्लेषकहरूका अनुसार सैन्य प्रतिष्ठानले खानविरूद्धका अभियोगलाई खानसँग सौदाबाजीको एक हतियारको रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ । खानको लोकप्रियताले गत वर्षको चुनावमा उनको पार्टीलाई सत्ताबाट टाढा राख्ने अस्थिर गठबन्धन सरकारलाई कमजोर सावित गरेको छ ।

लण्डनस्थित लेखिका तथा पाकिस्तानी सेनासम्बन्धी विश्लेषक आयशा सिद्दिकाले भनिन्, “संस्थापन पक्षको सम्झौता भनेको उहाँ बाहिर निस्केर चुप लागेर बस्नुहुन्छ वा अर्को चुनावसम्म शान्त र सभ्य रहनुहुन्छ भन्ने हो ।”

विश्लेषकहरूका अनुसार सेना पाकिस्तानको राजनीतिमा ‘किङमेकर’ हो, यद्यपि जनरलहरूले राजनीतिमा प्रत्यक्ष हस्तक्षेप गरेको देखाउन अस्वीकार गर्नेगरेका छन् ।

खानले आफूलाई एक पटक तीन वर्षको विदेश निर्वासनको प्रस्ताव गरिएको र हालै राजधानीको बाहिरी इलाकामा रहेको आफ्नो विशाल घरमा नजरबन्दको सम्भावनाबारे अप्रत्यक्ष रूपमा सम्पर्क गरिएको बताए ।

खानका कानुनी सल्लाहकार फैजल फरीद चौधरीले एएफपीसँग भने, “हामी ढिलाइबाट अनुमान गर्न सक्छौं कि यो राजनीतिक रूपमा प्रेरित निर्णय हो । यो पूर्वप्रधानमन्त्री खानमाथि ‘डेमोकल्सको तरबार’ हो । ”

चौधरीले भने, “यो मुद्दाले आफ्नो विश्वसनीयता गुमाइसकेको छ । नेता खान चुप लागेर बस्ने कुनै पनि सम्झौता स्वीकार गर्नुहुन्न ।”

खानलाई अन्य मुद्दामा चार पटक दोषी ठहर गर्दै सजाय सुनाइसकिएको छ । सर्वोच्च अदालतले दुई वटा मुद्दा उल्टाएको छ भने अन्य दुई मुद्दाको सजाय न्यायालयबाट निलम्बन भएको छ ।

सरकारी दूतहरूले खानको पाकिस्तान पिटिआई पार्टीका नेताहरूलाई तनाव कम गर्न भेट्ने कार्यक्रम तय गरेकोे दुई दिनपछि भ्रष्टाचार विरोधी ‘जवाफदेहीता अदालत’ले शुक्रबार कल्याणकारी फाउन्डेसनको मुद्दामा फैसला र सजाय सुनाउने तयारी गरेको छ ।

पिटिआईले सन् २०२४ को फेब्रुअरीमा भएको चुनावमा धाँधली गरेर गठबन्धनले सत्ता कब्जा गरेको आरोप लगाउँदै यसअघि नै आफ्ना नेताहरूले नाजायज दाबी गर्ने सरकारसँग वार्ता गर्न अस्वीकार गर्ने बताएको थियो ।

उनीहरूले राजनीतिक बन्दीहरूलाई रिहा गरिएमा र पीटीआईको प्रदर्शनमा अधिकारीहरूले कडा प्रतिक्रिया दिएको आरोपको स्वतन्त्र जाँच सुरु गरेमा मात्र वार्तामा भाग लिने बताएका छन् अन्यथा, खानले आफ्नो पार्टीलाई वार्ताबाट हटाउने र नागरिक अवज्ञाको अभियान जारी राख्ने चेतावनी दिएका छन् । खानको आन्दोलनले इस्लामाबादलाई बारम्बार ठप्प पारेको छ ।

गत नोभेम्बर २६ मा आफ्ना कम्तीमा १० जना कार्यकर्ताको गोली हानी हत्या गरिएको आरोप पिटिआईले लगाएपछि पछिल्लो प्रदर्शन भड्किएको थियो । सरकारका अनुसार झडपमा परी पाँच जना सुरक्षाकर्मीको मृत्यु भएको छ ।

लाहोर युनिभर्सिटी अफ म्यानेजमेन्ट साइन्सेजकी राजनीतिशास्त्रकी एसोसिएट प्रोफेसर अस्मा फैजले भनिन्, “सरकारले आफुलाई वैध बनाएमा पिटिआई सरकारसँग वार्तामा बस्न सक्ने र यो यसका नेताहरूलाई उनीहरूसँग वार्तामा बस्न पीटीआईको आवश्यकता छ ।

फैजले एएफपीसँग भन्नुभयो, “घरेलु र अन्तर्राष्ट्रिय आलोचनालाई शान्त पार्न उनीहरू इमरान खान र उहाँको पार्टीलाई केही राहत दिन चाहन्छन् ।”

वासिङ्टनस्थित विल्सन सेन्टरका साउथ एसिया इन्स्टिच्युटका निर्देशक माइकल कुगेलम्यानका अनुसार अहिलेका लागि यो गतिरोध जस्तो देखिन्छ ।

उनले भने, “सेना खानलाई जेलबाट छुटाउने सम्झौता गर्न इच्छुक हुन सक्छ, तर खानले आफ्नो स्वतन्त्रताको सम्भावित शर्त स्वीकार गर्नुहुन्न ।”

“अर्को समस्या के छ भने सरकार नोभेम्बर २६ को अनुसन्धानका लागि सहमत हुन्छ भन्ने म कल्पना पनि गर्न सक्दिनँ र पिटिआई पनि त्यो मागबाट पछि हट्ने छैन,”उनले भने ।

एक कार्यकाल निर्वासनमा रहनु पाकिस्तानमा राजनीतिक नेताहरूको लागि सामान्य देखिन्छ । सेनाको समर्थनभन्दा बाहिर जाने आफूलाई अदालतसमक्ष उभ्याउने नेताहरूले एक वा दुई कार्यकालपछि मात्र सत्तामा फर्कन्छन् ।

सन् २०२३ को अन्त्यतिर पाकिस्तान फर्कनुअघि तीन पटक प्रधानमन्त्री बनेका नवाज सरिफले भ्रष्टाचारको अभियोगमा सजायको केही अंश मात्र बिताएका थिए ।

पूर्व र वर्तमान राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारी आफ्नो पार्टीलाई जनरलहरूले हप्काएपछि दुबईमा गएका थिए । यी दुवैलाई अहिले सत्तारुढ गठबन्धनको मुख्य योजनाकार मानिन्छ ।

दशकौँको वंशवादी राजनीतिलाई प्रतिस्थापन गर्ने प्रतिज्ञामा आधारित खानको सावधानीपूर्ण राजनीतिका छविका कारण उनी निर्वासनमा जान चाहादैनन् ।

“म पाकिस्तानमा नै बाँच्नेछु र मर्नेछु”, खानले आफ्ना वकिलले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भन्नुभएको छ, म मेरो अन्तिम साससम्म मेरो देशको स्वतन्त्रताको लागि लड्नेछु, र म आशा गर्दछु कि मेरो देशले पनि त्यस्तै गर्नेछ ।”
एएफपी/फाइल फाे‍टाे

वि.सं.२०८१ माघ २ बुधवार १५:१९ मा प्रकाशित

युक्रेनी सेनाको कब्जामा रहेका दुई नेपालीको सकुशल उद्धार

युक्रेनी सेनाको कब्जामा रहेका दुई नेपालीको सकुशल उद्धार

काठमाडौं । युक्रेनी सेनाको कब्जामा परेका दुई नेपालीको सकुशल उद्धार...

चितवन दुग्ध उत्पादक सहकारी र प्रभु बैंकबिच किसान लक्षित कर्जा सम्बन्धी समझदारी

चितवन दुग्ध उत्पादक सहकारी र प्रभु बैंकबिच किसान लक्षित कर्जा सम्बन्धी समझदारी

काठमाडौँ । माननीय कृषिमन्त्री रामनाथ अधिकारीले उद्घाटन गरेको प्रथम राष्ट्रिय...

महिला टी-ट्वान्टी श्रृङ्खलाको उपाधि थाइल्याण्डलाई

महिला टी-ट्वान्टी श्रृङ्खलाको उपाधि थाइल्याण्डलाई

काठमाडौँ । महिला टी-ट्वान्टी श्रृङ्खलाको थाइल्याण्डले जितेको छ । अन्तिम...

निजी मेडिकल कलेजका आवासीय चिकित्सकलाई सरकारी सरह समान निर्वाह भत्ता दिने निर्णय

निजी मेडिकल कलेजका आवासीय चिकित्सकलाई सरकारी सरह समान निर्वाह भत्ता दिने निर्णय

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री एवं अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीका अध्यक्षतामा आज...

विदेश पठाइदिन्छु भनी ठगी गर्ने तीन जना पक्राउ

विदेश पठाइदिन्छु भनी ठगी गर्ने तीन जना पक्राउ

काठमाडौँ । वैदेशिक रोजगारीमा आकर्षक तलबको प्रलोभनमा पारी विभिन्न देश...

सामाजिक सञ्जाल मार्फत युवतीको चरित्रहत्या गर्ने व्यक्ति पक्राउ

सामाजिक सञ्जाल मार्फत युवतीको चरित्रहत्या गर्ने व्यक्ति पक्राउ

काठमाडौँ । सामाजिक सञ्जाल मार्फत युवतीको चरित्र हत्या गरेको अभियोगमा...