हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौँ । व्यस्त दैनिकी र सहरी कोलाहलबाट केही समयका लागि टाढा हुन र फुर्सदको समयलाई सदुपयोग गर्न काठमाडौँ उपत्यका र यसको आसपासमा थुप्रै विकल्पहरू छन् । यहाँ ऐतिहासिक धरोहरदेखि आधुनिक मनोरञ्जनसम्म समेटिएका प्रमुख गन्तव्यहरूको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरिएको हो ।

काठमाडौं दरबार क्षेत्र
काठमाडौंको मुटुमा रहेको यो क्षेत्र मल्ल र शाह वंशका राजाको ऐतिहासिक दरबार परिसर हो। युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत यो ठाउँ काठैकाठले बनेको काष्ठमण्डप, कुमारी घर र विशाल गद्दी बैठकका लागि प्रसिद्ध छ। यहाँ पुग्दा पुराना नेवारी कलाकृति, कालभैरवको विशाल मूर्ति र जीवित देवी कुमारीको दर्शन गर्न सकिन्छ। विशेष गरी साँझको समयमा यहाँको खुल्ला चोकहरूमा बसेर प्राचीन सभ्यता नियाल्न निकै आनन्द आउँछ ।

पाटन दरबार क्षेत्र
ललितपुरको केन्द्रमा रहेको यो क्षेत्र प्रस्तर र धातु कलाको जीवन्त सङ्ग्रहालय जस्तै छ। पूर्ण रूपमा ढुङ्गाले बनेको २१ गजुर भएको शिखर शैलीको प्रसिद्ध कृष्ण मन्दिर यहाँको मुख्य पहिचान हो। यसका साथै पाटन सङ्ग्रहालय, सुन्दरी चोक र तुसाहिटीको कलात्मक बनावटले जो कोहीलाई मोहित पार्छ। इतिहास र वास्तुकलामा रुचि राख्नेहरूका लागि यो उपत्यकाकै सबैभन्दा उत्कृष्ट थलो हो ।

भक्तपुर दरबार क्षेत्र
परम्परागत शैली र सांस्कृतिक शुद्धता जोगाउन सफल भक्तपुर दरबार क्षेत्र ५५ झ्याले दरबार, स्वर्ण द्वार र नेपालकै सबैभन्दा अग्लो न्यातपोल (पाँचतले) मन्दिरका लागि विश्वप्रसिद्ध छ । इँटा र काठको बुट्टाले सजिएका यहाँका गल्लीहरूमा हिँड्दा मध्यकालीन नेपालको झझल्को आउँछ। यहाँ पुगेपछि स्थानीय माटोका भाँडाहरू बनाउने ’पोटरी स्क्वायर’ घुम्न र प्रसिद्ध ’जुजु धौ’ (दही) को स्वाद लिन छुटाउनै नहुने पक्ष हुन् ।

स्वयम्भूनाथ महाचैत्य
काठमाडौंको एक कञ्चन पहाडी थुम्कोमा अवस्थित स्वयम्भूनाथ हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूको साझा आस्थाको केन्द्र हो । काठमाडौं उपत्यकाको उत्पतिसँगै यसको इतिहास जोडिएको मानिन्छ। ३६५ वटा खुड्किला उक्लिएर स्वयम्भू पुग्दा पूरै काठमाडौं सहरको सुन्दर दृश्य आँखाअगाडि देखिन्छ। यहाँ रहेका शान्त स्तूप, बुद्धका आँखाहरू र चारैतिर घुमिरहने बाँदरहरूका कारण यसलाई विदेशीहरू ’मन्की टेम्पल’ पनि भन्छन् ।

बौद्धनाथ स्तूप
विश्वकै सबैभन्दा ठूला गोलाकार स्तूपहरूमध्ये एक बौद्धनाथ उपत्यकाको मुख्य तिब्बती सांस्कृतिक केन्द्र हो । अष्टकोणीय जगमा बनेको यो विशाल स्तूपको वरिपरि रहेका गुम्बाहरू, प्रार्थना चक्र (माने) र हावामा फर्फराउने रङ्गीचङ्गी लुङता (ध्वजा) ले यहाँको वातावरणलाई पूर्ण रूपमा शान्त र आध्यात्मिक बनाउँछन्। साँझको समयमा कोरा (स्तूप वरिपरि घुम्ने कार्य) गर्न र वरपरका क्याफेहरूबाट स्तूपको दृश्य हेर्न मानिसहरूको ठूलो भीड लाग्ने गर्छ ।

पशुपतिनाथ मन्दिर

बागमती नदीको किनारमा अवस्थित पशुपतिनाथ विश्वभरका हिन्दुहरूको सर्वोच्च पवित्र तीर्थस्थल हो। मुख्य मन्दिरको कलात्मक सुनको गजुर र चाँदीका ढोकाहरू वास्तुकलाका हिसाबले अनौठा छन् । केवल धार्मिक हिसाबले मात्र नभई, यहाँको खुला परिसर, मृगस्थलीको जङ्गल र साँझको समयमा बागमती नदीको किनारमा हुने सङ्गीतमय ’बागमती गङ्गा आरती’ हेर्नका लागि पनि मानिसहरू यहाँ पुग्ने गर्छन् ।

स्वप्न बगैँचा

ठमेलको प्रवेशद्वारमै रहेको यो बगैँचा सन् १९२० को दशकमा निर्माण गरिएको एक ऐतिहासिक नव–शास्त्रीय (ल्भय–अबिककष्अब)ि युरोपेली शैलीको बगैँचा हो। सहरको तीव्र कोलाहल बीचमा एउटा शान्त ओएसिस (इबकष्क) जस्तै देखिने यो पार्कमा कलात्मक फोहोराहरू, सुन्दर पोखरीहरू र बस्नका लागि युरोपेली ढाँचाका मण्डपहरू (एबखष्ष्यिलक) छन्। केही समय शान्त वातावरणमा पुस्तक पढ्न वा साथीभाइसँग भलाकुसारी गर्न यो ठाउँ एकदमै उपयुक्त छ ।

स्काईवाक टावर

कमलादीको मुटुमा तस्बिर खिच्न र एड्भेन्चर महसुस गर्नका लागि यो नयाँ र आधुनिक पर्यटकीय गन्तव्य थपिएको छ । जमिनबाट ७८ मिटरको उचाइमा रहेको यो टावरको शीर्ष भाग पूर्ण रूपमा बलियो सिसाले बनेको छ। सिसाको भुइँमा हिँड्दै काठमाडौं उपत्यकालाई सीधा तल खुट्टाको मुनि नियाल्नु निकै रोमाञ्चक र थ्रिलिङ अनुभव हुन्छ। विशेष गरी युवा पुस्तामाझ यो ’फोटो डम्प’ र सामाजिक सञ्जालमा तस्बिरहरू राख्न निकै चर्चित छ ।

चन्द्रागिरि हिल्स

काठमाडौंको दक्षिण–पश्चिममा रहेको चन्द्रागिरि ऐतिहासिक र प्राकृतिक दुवै दृष्टिकोणले महत्त्वपूर्ण छ। थानकोटबाट साढे दुई किलोमिटर लामो केबलकार चढेर १० मिनेटमै पुगिने यो पहाडको चुचुरोमा भालेश्वर महादेवको मन्दिर रहेको छ। यहाँबाट उत्तरतर्फ कञ्चन देखिने अन्नपूर्णदेखि सगरमाथासम्मको हिमशृङ्खला र दक्षिणतर्फ पूरै उपत्यकाको विहङ्गम दृश्य देखिन्छ। यहाँ बालबालिकाका लागि खेलमैदान र बस्नका लागि अत्याधुनिक रिसोर्ट समेत छ ।

नगरकोट

भक्तपुरको माथिल्लो भेगमा अवस्थित नगरकोट उपत्यका नजिकैको सबैभन्दा लोकप्रिय ’हिलस्टेशन’ हो। विशेष गरी काठमाडौंबाट छोटो ड्राइभ वा बाइक राइडमा पुगेर रात बिताउन र भोलिपल्ट बिहानै हिमालको काखबाट निस्कने सूर्योदयको मनमोहक दृश्य (क्गलचष्कभ) हेर्न मानिसहरू यहाँ पुग्छन्। यहाँको चिसो मौसम, सल्लाको जङ्गल र शान्त वातावरणले हप्ताभरिको मानसिक थकान क्षणभरमै मेटाइदिन्छ ।

शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्ज

उपत्यकाको उत्तरी सिमानामा रहेको यो निकुञ्ज प्रकृतिप्रेमी र ट्रेकिङको अनुभव लिन चाहनेहरूका लागि एउटा उत्कृष्ट प्राकृतिक गन्तव्य हो। सुन्दरीजलबाट जङ्गलको बाटो हुँदै वाग्द्वार (बागमती नदीको उद्गम स्थल) सम्म गरिने हाइकिङ निकै चर्चित छ। जङ्गलको हरियाली, चराचुरुङ्गीहरूको आवाज, र विभिन्न झरनाहरूले गर्दा यहाँ पुग्दा मन पूर्ण रूपमा फ्रेस हुन्छ ।

राष्ट्रिय वनस्पति उद्यान

ललितपुरको गोदावरीमा रहेको यो उद्यान नेपालकै पहिलो र ठूलो वनस्पति उद्यान हो । ८२ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको यो पार्कमा सयौं प्रजातिका रैथाने तथा विदेशी बोटबिरुवा, सिसाको घरभित्रका सुनाखरी (इचअजष्मक) र रङ्गीचङ्गी फूलहरू रहेका छन् । चारैतिर ठूला पहाडले घेरिएको यो शान्त उद्यान पारिवारिक घुमघाम, पिकनिक र प्राकृतिक फोटोग्राफीका लागि उपत्यकाकै उत्कृष्ट थलो मानिन्छ ।

चोभार गल्छी र पार्क

पौराणिक मान्यता अनुसार महामञ्जुश्रीले आफ्नो खड्गले काटेर काठमाडौं उपत्यकाको पानी बाहिर पठाएको गल्छी यही चोभार नै हो । यहाँ रहेको जलविनायक मन्दिर धार्मिक रूपमा महत्त्वपूर्ण छ भने पहाडको चुचुरोमा बनाइएको मञ्जुश्री पार्क र सुक्खा बन्दरगाह आसपासको क्षेत्र घुमफिरका लागि उपयुक्त छ । यहाँबाट बग्ने बागमती नदीको दृश्य र पुरानो झोलुङ्गे पुलले धेरैलाई आकर्षित गर्छ ।

जावलाखेल सदर चिडियाखाना
ललितपुरको जावलाखेलमा रहेको यो चिडियाखाना नेपालको एकमात्र केन्द्रीय चिडियाखाना हो। राणाकालमा स्थापना भएको यस चिडियाखानामा पाटेबाघ, एकसिंगे गैँडा, हात्ती लगायतका विभिन्न दुर्लभ वन्यजन्तु र चराचुरुङ्गीहरू संरक्षण गरेर राखिएको छ । चिडियाखानाभित्र रहेको पुरानो पोखरीमा बोटिङ गर्ने व्यवस्था पनि छ, जसले गर्दा यो विशेष गरी बालबालिकाहरूका लागि सिकाई र मनोरञ्जनको साझा थलो बनेको छ ।

ककनी
नुवाकोट जिल्लाको सिमानामा पर्ने ककनी काठमाडौंबाट करिब २० किलोमिटरको दूरीमा रहेको अर्को सुन्दर पहाडी थुम्को हो। यहाँ पुग्दा गणेश हिमाल र लाङटाङ हिमशृङ्खलालाई नजिकैबाट नियाल्न सकिन्छ। ककनी विशेष गरी पहाडी भिरालो जमिनमा गरिने कौडी÷स्ट्रबेरी खेती, स्थानीय रेन्बो ट्राउट माछाको स्वाद र शान्त सल्लाको जङ्गलमा पिकनिक मनाउनका लागि प्रसिद्ध छ। साथीभाइसँग बाइक राइडमा गएर एकै दिनमा फर्किन यो ठाउँ निकै चर्चित छ ।