पछिल्लो समय युवाहरू खर्च घटाउने तत्कालीन उपायभन्दा भविष्यमा उपयोगी हुने व्यावहारिक सीप सिक्नतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन्। सिलाइ, खाना पकाउने, काठको काम तथा अन्य हस्तकलाजस्ता सीपलाई उनीहरूले मनोरञ्जनसँगै दीर्घकालीन आर्थिक लगानीका रूपमा लिन थालेका हुन्।
अन्तर्राष्ट्रिय संचारमाध्यम रुएटर्सका अनुसार क्यानडाको टोरन्टोकी ३० वर्षीया कर्पोरेट कम्युनिकेसन म्यानेजर एडा रामपरसौडले साथीहरूसँग मिलेर सिलाइ कक्षा लिइन्। करिब तीन घण्टामा सम्पन्न दुईवटा कक्षाका लागि उनले करिब १७३ क्यानेडियन डलर खर्च गरिन्। सुरुमा स्क्रिनबाट टाढा रहेर साथीहरूसँग समय बिताउने उद्देश्यले कक्षा लिएकी उनी अहिले सिलाइलाई दीर्घकालीन उपयोगी सीपका रूपमा हेर्छिन्।
रामपरसौडका अनुसार आफूलाई मिल्ने कपडा पाउन कठिन हुने भएकाले कपडाको आकार मिलाउन, पुराना कपडा पुनः प्रयोग गर्न तथा सामान्य च्यातिएको कपडा आफैं मर्मत गर्न सिलाइ सीप उपयोगी भएको छ। यसले परिवारका सदस्य वा अरू व्यक्तिमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था पनि घटाउँछ।
उनले सिलाइबाट पुराना कपडा ‘अपसाइकल’ गरेर नयाँ स्वरूप दिने, खर्च घटाउने र आफ्नो कार्बन उत्सर्जन कम गर्ने सम्भावना देखेकी छन्। भविष्यमा यही सीपलाई अतिरिक्त आम्दानीको स्रोत अर्थात् ‘साइड हसल’ बनाउन सकिने सम्भावना पनि उनले देखेकी छन्।
नयाँ सीप सिक्ने युवाको संख्या बढ्दो
युरोपमा गरिएको एक हालैको मास्टरकार्ड सर्वेक्षणमा करिब २७ हजार पर्यटक सहभागी थिए। सर्वेक्षणअनुसार झन्डै आधा मानिसले छुट्टीका क्रममा नयाँ सीप सिक्ने योजना बनाएका छन्। यसमा जेनेरेसन जेडका युवाहरू अगाडि देखिएका छन्।
खाना पकाउने कार्यशाला लोकप्रिय विकल्पमध्ये एक रहे पनि कपडा निर्माण, सिलाइ तथा काठका कामजस्ता परम्परागत सीपप्रति पनि आकर्षण बढिरहेको पाइएको छ।
वित्तीय योजनाकार जोन ल्यापका अनुसार सिलाइ जस्तो सीपले सचेत उपभोगलाई प्रोत्साहन गर्न सक्छ। यसले कपडा बिग्रिँदा तुरुन्तै नयाँ किन्नुपर्ने बाध्यता घटाउनुका साथै ‘फास्ट फेसन’मा हुने अनावश्यक खर्च कम गर्न सहयोग पुर्याउन सक्छ।
तर उनले यस्ता सीपलाई छिट्टै पैसा बचाउने बजेट ह्याकका रूपमा लिन नहुने सुझाव दिएका छन्। कक्षा, उपकरण र सामग्रीमा सुरुमा खर्च हुने भएकाले तत्काल आर्थिक लाभ नहुन सक्छ।
पहिले निःशुल्क स्रोतबाट सिक्न सुझाव
विशेषज्ञहरूको सुझाव छ—कुनै सीप सिक्न महँगा कक्षा वा उपकरणमा पैसा खर्च गर्नुअघि निःशुल्क स्रोतबाट आधारभूत ज्ञान लिनु राम्रो हुन्छ। युट्युबजस्ता प्लेटफर्ममा उपलब्ध ट्युटोरियलबाट आधारभूत सीप सिकेर आफूलाई वास्तवमै उक्त सीपमा रुचि र निरन्तरता छ कि छैन भन्ने परीक्षण गर्न सकिन्छ।
निष्कर्षमा, सिलाइ वा अन्य व्यावहारिक सीप तत्काल खर्च घटाउने उपाय मात्र होइनन्। यस्ता सीपले आत्मनिर्भरता बढाउने, पुराना वस्तुको पुनः प्रयोग गर्ने, रचनात्मकता विकास गर्ने तथा भविष्यमा अतिरिक्त आम्दानीको बाटो खोल्ने सम्भावना राख्छन्। त्यसैले युवाहरूका लागि सीपमा गरिएको लगानी तत्कालको बचतभन्दा दीर्घकालीन आर्थिक र व्यक्तिगत लाभतर्फको कदम बन्न थालेको छ।
वि.सं.२०८३ भदौ ९ मंगलवार १२:२९ मा प्रकाशित






























