
१–दुवै देशका प्रधानमन्त्रीको भ्रमण हुँदा तिथि, मिति र कार्यक्रम पहिला भारतीय विदेश मन्त्रालय र मिडियाले सार्वजनिक गरेपछि त्यसलाई हाम्रो परराष्ट्र मन्त्रालयले औपचारिकता दिने काम भयो । यसमा परराष्ट्र मन्त्रालयको कमजोरी देखिएको छ । तयारीका हिसाबले सरकार कमजोर भयो । अरुले सार्वजनिक गरेको सूचनालाई औपचारिकता दिनु मात्र उपयुक्त होइन् ।
२–मोदीको नेपाल भ्रमणकै बेला उनकै पार्टीका सांसद कृति आजादले दिएको अभिव्यक्ति आपत्तिजनक र निन्दायोग्य छ । यसको गम्भीर ढंगले सरकारले प्रतिवाद÷खण्डन गर्नुपर्छ ।
३–भ्रमणका बेलाको सुरक्षा व्यवस्थाबारे प्रश्न उठेको छ । हाम्रो देश छिमेकी देशका राष्ट्रप्रमुख, सरकार प्रमुखलाई आमन्त्रण गरेको बेला सुरक्षा दिन सक्छ । विगतमा पनि भारतबाट आएका विशिष्ट व्यक्तिहरुलाई नेपालले सुरक्षा दिएको छ । अरु देशका पनि विशिष्ट व्यक्ति आएका छन् । चीनका राष्ट्रपतिलाई समेत केही वर्ष नेपाल आउँदा सुरक्षा दिएका हौं । तर, यो भ्रमणका क्रममा थाहा पाउने गरी तीन सय जति भारतीय सुरक्षा कमाण्डो आउनुले कतै हाम्रो सुरक्षा प्रणालीप्रति प्रश्न उठाउन खोजेको त होइन ? भन्ने प्रश्न उब्जेको छ । नेपाली सेनाप्रतिको सक्षमता र भूमिकालाई न्युनिकरण गरेको हो कि ? यो राम्रो कुरा होइन । यसको जनस्तरबाट पनि विरोध भइरहेको छ । नेपालमा आउने व्यक्तिलाई सुरक्षा दिन सक्दैनौं भने किन बोलाउने ? मलाई के विश्वास छ भने कुनै पनि देशका अतिथि बोलाउँदा सुरक्षा दिन हाम्रो सुरक्षाकर्मी सक्षम छ । यो विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छु ।
४–आन्तरिक रुपमा देशका समस्याबारे फरक फरक दृष्टिकोण भए पनि अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा उभिँदा हाम्रो भनाइ एउटै हुनुपर्छ । भ्रमणका क्रममा त्यो देखिएन । नागरिक अभिनन्दनका क्रममा २ नम्बर प्रदेशमा जे भयो त्यो बेठीक भएको छ । झण्डै तीन चौथाइ बहुमतसहितको यो सरकारले परराष्ट्र मामिलामा एउटै धारणा बनाउने कामको थालनी गर्नुपर्छ । कसैले पनि आन्तरिक÷घरेलु विषय विदेशी सामु विस्कुन सुकाउने कुरा सही हुँदैन । राष्ट्र र राष्ट्रियताको दृष्टिकोणबाट पनि त्यो गलत नै हुन्छ । त्यसतर्फ सरकारको ध्यान जानु आवश्यक छ ।
५–नाकाबन्दीका कारण जनस्तरसम्म पुगेको चिसो सम्बन्धलाई सुधार गर्न यो भ्रमणले भूमिका खेलेको छ । प्रधानमन्त्रीज्यूले संसदलाई विगतमा भएका सन्धि सम्झौताको कार्यान्वयनका लागि कार्यतालिका नै बनाएको बताउनुभएको छ । हामी त्यसलाई हेर्छौँ ।
६–राष्ट्रका केही जल्दा बल्दा समस्या भने यो भ्रमणमा पनि समाधान भएनन् । भारतसँगको सीमा समस्या हाम्रो ठूलो समस्या हो । त्यसको हल गर्ने कुरा कतै पनि देखिएन । सीमाको समस्या कुनै किसानले दुई चार पाथी अन्नको लोभमा देखिएको समस्या होइन । हतियार धारी सीमा सुरक्षा बलबाटै अतिक्रमण गर्ने काम पटक पटक भएको छ । पछिल्लो पटक कञ्चनपुरमा सीमाको समस्या देखिएको छ । जति पनि सीमा समस्या छन् ती समधान भएका छैनन् । यो भ्रमणमा पनि भएन ।
७–डुबानको समस्या मुर्त ढंगले हल भएको छैन ।
८– अरुण तेस्रोको शिलान्यास गरिएको छ । तर त्यो हाम्रो संविधानको भावना विपरीत छ । प्राकृतिक स्रोत साधनको परिचालन गर्दा प्रतिनिधिसभाको दुई तिहाईले अनुमोदन गर्नुपर्ने कुरा कता गयो ?
९– विराटनगरमा खोलिएको भारतीय सेनाको अफिस पटक पटक हटाउन भनिएको छ । तर, यो पटकको भ्रमणबाट पनि त्यो हटेन । जे होस् भारतीय प्रधानमन्त्रीको भ्रमणले देशका जल्दाबल्दा समस्या समाधान गरेको छ्रैन । समस्या समाधान गर्नेतर्फ सरकारको ध्यान जाओस् । यो महत्वपूर्ण माग हो ।
वि.सं.२०७५ जेठ १ मंगलवार १५:२५ मा प्रकाशित





























