हामी सबैकाे संसारन्यूज

पूर्वप्रधानमन्त्री किर्तिनिधि विष्टको राष्ट्रवादी छवि, अडान र व्यवहारप्रति नतमस्तक हुँदै नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनका एक प्रभावशाली नेता चीनका लागि पूर्व राजदूत टंक कार्कीले श्रद्धा व्यक्त गरेका छन् ।

सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले भनेका छन् :
हिउँदको महिना २००९ मा म चीनको कुइलिनमा थिएँ । मैले सूचना पाएँ, पूर्वप्रधानमन्त्रि किर्तिनिधि बिष्ट भोलि बिहान चीन भ्रमणको क्रममा ग्वान्जाओ आउँदै हुनुहुन्छ । म पेसागत कुटनीतिज्ञ थिइन तैपनि म ठान्थें, शक्तिको पूजामा मात्रै लिप्त हुने र देशभित्रको राजनीतिक भिन्नतालाई दिमागमा राखेर काम गर्नु कुशलता होइन । नैतिक मुल्यको प्रदर्शन पनि हो कुटनीति । उनलाई स्वागत गर्न बेलुकै गाडीमा त्यतातिर हाकिएँ ।

मेरो रातो पासपोर्ट भएकाले बिना झन्झट भित्र छिर्न दिए । उनको जाँच भईरहेको बेलामा संकोचसहित ट्वाल्ल परेर हेरेको देखेर होला जाँचकै क्रममा उनले भने, ‘म अब राजकीय अधिकारी होइन र हुनु पनि छैन । मैले साधारण नागरिक सरह जिउनु पर्छ । मलाई पनि रातो पासपोर्ट दिन्थे होलान् तर मैले त्यो आसक्ति देखाइन ! उनको यो जीवन मूल्य, तामाशशुन्य जीवन मेरो दिमागमा उपस्थित नेताभन्दा आनका तान भिन्न थियो ।

विहान मिरमिरेमा बल्ल एयरपोर्ट पुगेँ । नेपालबाट आएको चाइना साउदर्नको स्थिति बुझें । प्लेन आईसकेको रहेछ र चेकिङ्ग अझै भई नसकेको । मैले त्यसै प्लेनको हत्त न पत्त टिकट काटेँ र चेकिङ्ग तिर अघि बढें । अब मेरा नजर यता उता किर्तिनिधि बिष्टको खोजीमा ब्यग्र थिएँ । अन्ततः एउटा कोठामा अरु दुई जना नेपाली साथिका साथमा बसिरहेको देखें । फुरुङ्ग हुँदै भित्र पसें र नमस्कार गरें । आश्चर्यचकित हुँदै उनि उठे र ‘तपाई पनि यहाँ ?’ भन्दै अँगालो हाले । म फगत तपाईलाई नै स्वागत गर्न आएको भन्दै सारा बेलीबिस्तार लगाएँ । सायद उनलाई पत्याउन गाह्रो थियो । तैपनि नियति यहीं थियो । एकै छिनमा चेकिङ्गको सूचना आयो र हामी त्यतै तिर लाग्यौं । उनले हरियो पासपोर्ट गोजीबाट निकाले र सुरक्षा अधिकारीलाई देखाए, क्रस बनाएर तिनले जाँच गरे । मेरो रातो पासपोर्ट भएकाले बिना झन्झट भित्र छिर्न दिए । उनको जाँच भईरहेको बेलामा संकोचसहित ट्वाल्ल परेर हेरेको देखेर होला जाँचकै क्रममा उनले भने, ‘म अब राजकीय अधिकारी होइन र हुनु पनि छैन । मैले साधारण नागरिक सरह जिउनु पर्छ । मलाई पनि रातो पासपोर्ट दिन्थे होलान् तर मैले त्यो आसक्ति देखाइन ! उनको यो जीवन मूल्य, तामाशशुन्य जीवन मेरो दिमागमा उपस्थित नेताभन्दा आनका तान भिन्न थियो ।

मेरो उनीसंगको यो दोश्रो भेट थियो । राजदूत भएर बेजिङ्ग जानु अघि म उनका सुझाव र सल्लाह लिन पहिलो पल्ट उनको निवासमा पुगेको थिएँ । भेट्नु अघि मैले ‘पन्च नेता’को जुन शान शौकात सोचेको थिएँ सब उल्टो सामान्य, मध्यम वर्गीय परिवार । ठ्याक्कै उस्तै भन्न मिल्ने लोकेन्द्र बहादुर चन्दको । चन्द जब बोल्छन्, लाग्छ, अर्काे पक्षलाई आग्रह गरिरहेका हुन्छन्, छालको आवाज भन्दा उँचो स्वरले बोल्नु हुँदैन, किन भने त्यसको मोहकता भंग हुन्छ । प्रशान्त उनि । बिष्ट भिन्न थिए, जब उनि बोल्थे आगो उकेली रहेका हुन्थे । विद्रोही उनि ।

भेट्नु अघिका बिष्टका ममा दुईटा प्रभाव थिए । नेपालबाट भारतीय सैनिक चेक पोष्ट हटाउन उनले स्तुत्य अग्रसारिता देखाएका थिए । ‘भारतीय विस्तारवाद’ को विरोधमा हुर्केकाहरु समेत लम्पसार परेको परिप्रेक्षमा उनको त्यो कदम लर्तरो कदापि होइन – एक स्वतन्त्र राष्ट्रको गरिमा प्रतिदानको रुपमा उनले हामीलाई छोडेर गएका छन् । अर्को कुरा, २०३० साल असार २५ मा सिंह दरवारमा आगजनी हुँदा उनले नैतिकताको आधारमा राजिनामा दिए । त्यो घटना स्मरण गर्दै उनले मलाई बताएका थिए, ‘राजाले फिर्ता लिन भन्दै भनेका थिए, ‘तिम्रो के दोष र ?!’ तर मैले मानिन्न । लालची राजनीतिक दुनियाँमा यो निस्प्रियता आफैमा लरतरो कुरो हो र ?!

विहानको ११.३० तिर हामी बेजिंग अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थलमा ओर्लियौं । त्यहाँ उनलाई लिन न कुनै चिनियाँ थिए न आफन्त नै । हामी संगै निस्क्यौं र मैले उनलाई दूतावास नजिकै उनका नातिकहाँ छोडी दिएँ । भोलि पल्ट उनलाई सियान जानु थियो । मैले आफै गएर एयरपोर्ट सम्म छोडे र पछि लिन पनि पुगें । सियानाबाट फर्के पछि चिनियाँ जन राजनीतिक परामर्शदात्री सभा (माथिल्लो सदन) का उपाध्यक्षले उनको सम्मानमा रात्रि भोजको निम्ति निम्त्याएका थिए । हामी दुई जना थियौं । उनले मित्रता खातिर आफ्नो मुलुकलाई विना हिचकिचावट दिल फुकाएर सहयोग गर्न जुन लवज र साहसका साथ कुरा गरे त्यो साहस ‘औपचारिकता’ भित्र हुनै सक्दैन । राष्ट्रप्रतिको अगाध प्रेमले उनमा त्यो साहस आएको हुन सक्छ । उनको देश भक्ति प्रति मैले आफ्नो शिर निहुर्याएको छु ।