काठमाडौं । जीवन बीमा कम्पनीहरुले सेयर बजारमा गर्दै आएका लगानी ठुलो मात्रामा कटौती गरेका छन् ।
चालु आवमा बीमाको क्षेत्रमा व्यवसाय गर्दै आएका कम्पनीहरुले सेयरको क्षेत्रमा भएको लगानीलाई क्रमशः घटाउँदै लगेका हुन् ।
कम्पनीहरुले चालु आवको पहिलो पहिलो त्रैमासको तुलनामा दोश्रो त्रैमासमा ४५.८५ प्रतिशतले सेयर लगानी घटाएका छन् ।
कम्पनीहरुले चालु आवको पहिलो त्रैमास अवधिमा १५ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ बराबर सेयरमा लगानी गरेका थिए ।
त्यस्तै चालु आवको दोस्रो त्रैमासिक अवधिमा भने कम्पनीहरुले सेयर क्षेत्रमा भएको लगानीलाई कटौती गरेर जम्मा ८ अर्ब ४९ करोड ७८ लाख रुपैयाँमा मात्रै लगानी गरेका छन् । सेयर बजारमा पहिलो त्रैमास अवधिको तुलनामा कम्पनीहरुको लगानी ७ अर्ब १९ करोड रुपैयाँले घट्न पुगेको छ ।
मुलुकमा हाल सञ्चालनमा रहेका १९ वटा जीवन बीमा कम्पनीहरुमध्ये १८ वटा कम्पनीले सेयर बजारमा लगानी गर्दै आएका छन् भने मेट लाइफ एलिकोले भने हालसम्म नेपाली सेयर बजारमा लगानी गरेको छैन । सेयर बजारमा लगानी गरेका १८ कम्पनीमध्ये चालु आवको दोस्रो त्रैमासमा १३ कम्पनीको घटेको छ भने ३ कम्पनीको बढ्न पुगेको छ ।
त्यस्तै दुई कम्पनीले भने दुबै त्रैमासमा बराबर लगानी गर्न पुगेका छन् । गुराँस लाइफ इन्स्योरेन्सले दोश्रो त्रैमासमा ९७.७४, ज्योति लाइफ इन्स्योरेन्सले पनि ९६.२९ र नेपाल लाइफले ३१.२६ प्रतिशत लगानी घटाएका छन् । तर समीक्षा अवधिमा आइएमई लाइफ, यूनियन लाइफ र प्रभु लाइफ लगानी बढाएको पाइएको छ । रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले भने चालु आवको दोश्रो त्रैमासदेखि मात्रै सेयर बजारमा प्रवेश गरेको छ ।
बीमा कम्पनीहरुले कस्तो क्षेत्रमा लगानी गर्न सक्छन् ?
‘बीमकको लगानी निर्देशिका, २०७५’ मा बीमा कम्पनीहरुले घरजग्गा, सेयर बजार लगायत विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गर्न पाउने व्यवस्था रहेको छ । जसको लागि लगानी सीमासहित लगानीको शर्त पनि तोकिएको छ ।
जीवन बीमा कम्पनीहरुले नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट इजाजतपत्र प्राप्त धितोपत्र विनिमय बजारमा सूचीकृत पब्लिक कम्पनीको साधारण सेयरमा लगानी गर्न सक्छन् । तर त्यसरी सेयरमा लगानी गर्दा १० प्रतिशतसम्म लगानी गर्न पाउने व्यवस्था रहेको छ । जीवन बीमा कम्पनीहरुले कूल टेक्निकल रिजर्भको दश प्रतिशतसम्म लगानी गर्न सक्छन् । तर सेयर लगानी गरिने कम्पनीको चुक्ता पुँजीको ५ प्रतिशतभन्दा बढी हुने गरी लगानी गर्न भने नपाइने व्यवस्था रहेको छ ।
त्यस्तै कम्पनीहरुले साधारण सेयरमा मात्रै नभई नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजतपत्र प्राप्त क ख र ग वर्गको बैंक तथा वित्तीय संस्थाको अग्राधिकार सेयर र ऋणपत्रमा समेत लगानी गर्न सक्छन् ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सेयर र ऋणपत्रमा लगानी गर्दा कम्पनीहरुले बढीमा २० प्रतिशतसम्म लगानी गर्न पाउने व्यवस्था छ । तर त्यसरी बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रमा लगानी गर्दा लगानी गरिने कम्पनीको चुक्ता पुँजीको १० प्रतिशतभन्दा बढी हुन नपाइने व्यवस्था गरिएको छ । जीवन बीमा कम्पनीहरुले विनिमय बजारमा सूचीकृत कम्पनीको सुरक्षित डिबेन्चर, नागरिक लगानी कोष तथा म्युचुअल फण्डको लगानी योजनाहरुमा पनि लगानी गर्न सकिने व्यवस्था रहेको छ ।
वि.सं.२०७८ चैत ४ शुक्रवार ०८:२२ मा प्रकाशित






























