काठमाडौं । भर्खरै मैले एक साथीको छोराले चियासँगै चुरोट पिउदै गरेको देखेँ। बदलिँदो परिवेशमा आधुनिकतातर्फ उन्मुख भइरहेका बालबालिकाहरू किन लतको सिकार भइरहेका छन्, यसमा मलाई अचम्म लागेन । मेरो मनमा एउटा विचार आयो, आफ्नो वयस्क हुँदै गरेको छोराछोरी चुरोट पिउने शौखीन बनेको छ कि छैन, के उसका बाबुआमालाई थाहा होला ?
सानै उमेरदेखि बालबालिकाले शौकको रूपमा नराम्रो बानीमा फस्छन् तर, यो बानी उनीहरूको स्वास्थ्य र व्यवहारको लागि हानिकारक हुन्छ। यदि तपाईँको बच्चा पनि यस्तो नराम्रो लतको सिकार छ भने उसलाई यसका बेफाइदाहरुबारे सही तरिकाले बुझाउनु तपाईँको कर्तव्य हो। आउनुहोस्, त्यो बेला अपनाउनुपर्ने केही कुराबारे छलफल गरौँ ।
– तपाइँलाई थाहा छ कि तपाइँको बच्चा कुनै नराम्रो लतको सिकार भएको छ भने, तपाइँ यसको बारेमा कुनै पनि प्रश्नको जवाफ दिनु हुँदैन। कहिले, किन र कहाँ वार्तालाप सुरु हुन्छ कहिलेकाहीँ घरको वातावरण पूर्ण रूपमा परिवर्तन हुन सक्छ। धेरै अध्ययनहरूले देखाउँछन् कि क्रोधित कुराकानीले तपाईंको बच्चालाई लतको संसारमा गहिरो धकेल्नेछ। यो काम विज्ञहरूलाई छोडिदिनुहोस् किनभने यो काम तपाईं आफैले गर्न जानुभयो भने, तपाईंले तिनीहरूलाई बुझ्नुभएको छैन भन्ने महसुस गर्नेछन् र उनी झन् खराब अवस्थातिर जानेछन् ।
– बच्चालाई समयमै परामर्श दिनु कत्तिको महत्त्वपूर्ण छ भन्ने कुरा बुझ्नुहोस्। यसलाई हल्कारूपमा लिनु हुँदैन। व्यावसायिक मद्दत प्राप्त गर्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण हो र यसमा केही गलत छैन। यो समस्या समाधान गर्न एक विशेषज्ञ वा मनोचिकित्सकसँग परामर्श गर्नुहोस्। लतबारे तपाईँले जति सक्नु हुन्छ पढ्नुहोस् र यसको कारण के हो र यसलाई कसरी हटाउने भनेर जान्नुहोस्।
– तपाईंको बच्चालाई राम्रोसँग हेरविचार गर्नुहोस्। प्रायस् लतको कारण तपाईंको बच्चाले साथीहरूको दबाबमा नभई आफ्नो आन्तरिक अवस्थाहरूसँग कसरी सामना गर्छ भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ । यदि तपाईं धेरै नियन्त्रण गर्ने अभिभावक हुनुहुन्छ भने आफैलाई जाँच गर्नुहोस्। यदि त्यसो हो भने, आफ्नो किशोर बच्चासँग घुलमिल हुन सक्दो प्रयास गर्नुहोस्।
– परिस्थितिलाई सम्हाल्ने बाटो खोज्नुहोस् । आफ्ना छोराछोरीलाई पालनपोषण, सक्षम र संरक्षण गर्ने अभिभावकहरूको सामान्य प्रवृत्ति हो, तर यदि तपाईं आफ्नो बच्चाको रक्षामा प्रत्येक पटक खडा हुनुभयो भने, उसले जीवनका समस्याहरू बुझ्दैन। यसबाहेक, उपचार पछि पनि लतमा फर्कनु धेरै सामान्य छ, त्यसैले यस्तो अवस्थामा नआत्तिनुहोस्। यो अवस्था कसरी ह्यान्डल गर्न सकिन्छ भनेर पत्ता लगाउन आफ्नो डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्। एजेन्सीको सहयोगमा
वि.सं.२०७८ चैत २२ मंगलवार १५:५३ मा प्रकाशित





























