हामी सबैकाे संसारन्यूज

खुशी र सन्तुष्टि भन्ने कुरा हरेक व्यक्ति, परिवार, समुदाय र समाजमा देखिने, भोगिने र प्रभावित हुने मानसिक स्वभाव हो । जीवन खुशी र सन्तुष्टि प्राप्तिका लागि मानिसहरु मरिमेट्छन् । तर धेरै जसो मानिसहरु यी कुरा प्राप्त गर्न बाहिरी संसारमा खोज्ने गर्छन् । प्रसस्त धन दौलत जोड्नाले खुशी र सन्तुष्टि भइन्छ भन्ने कुराले हाम्रो समाजमा जरा गाडेको पाइन्छ । त्यसैले मानिसको अधिकाम्स समय सम्पत्ति कमाउनमै बित्दछ । तर जति धेरै सम्पत्ति कमायो उत्तिनै धेरै दुःख थपिदै गई रहेको पाइन्छ । यो हरेक मानिसको जीवनको यथार्थ हो ।

खुशी भनेको पीडाको अभाव मात्र होइन, नैतिक आचरण, मानसिक अनुशासन र बुद्धिद्वारा निर्माण भएको सुखको अवस्था हो । यसमा सांसारिक सुखको अनन्त प्रकृति बुझ्ने र आन्तरिक शान्ति र सन्तुष्टिको विकास गर्ने कुरा समावेश हुन्छ, जुन अझ दिगो हुन्छ । अन्ततः, दुःखलाई जितेर सुखको अनुभूतिबाट वास्तविक आनन्द प्राप्त हुन्छ ।

खुशीको भावनाले वर्तमान, भविष्य, र आध्यात्मिक कल्याणलाई बढावा दिनको लागिआवश्यक रूपमाबलियो विश्वासलाई जोड दिँदै, विविध खुशीका रूपहरूको लागि आधारभूत तत्वलाई जनाउँछ । खुशीका विभिन्न रूपहरूको आधारभूत कुरा चाहे वर्तमान, भविष्य, वा आध्यात्मिक होस् जुन बलियो विश्वासमा निहित हुन्छ । खुशी भनेको आनन्द र सन्तुष्टि जस्ता सकारात्मक भावनाहरूद्वारा विशेषता भएको अवस्था हो । यो एक व्यक्तिपरक अनुभव हो जुन व्यक्ति पिच्छे फरक हुन्छ ।यसले आनन्दको क्षणिक क्षणहरू र जीवनमा पूर्तिको गहिरो भावना दुवैलाई समेट्छ । जबकि खुशी अक्सर सकारात्मक अनुभवहरुबाट उत्पन्न हुन्छ, यो केवल उदासीको अभाव भन्दा बढोत्तरी कुरा हो । यो मनको सकारात्मक अवस्था हो ।

खुशीका कारक तत्वहरु

कामुक सुखभन्दा पर : सांसारिक सुख र सुख अवस्थित भएता पनि सजक मानिसहरुले तिनीहरूको अस्थाई र असन्तुष्टिको सम्भावनालाई चिन्छन् ।, साँचो सुख बाह्य सम्पत्ति वा क्षणिक सुखमा कहिल्यै पनि भेटिँदैन ।

नैतिक आचरणः यसले खुशीको आधारका रूपमा नैतिक व्यवहार, करुणा र दयाको महत्वलाई जोड दिन्छ। यी सिद्धान्तहरूमा निहित कार्यहरूले अधिक शान्तिपूर्ण र परिपूर्ण जीवन निम्त्याउँछ । नैतिकता भन्ने कुरा मानिसको चरित्र, स्वभाव र अनुशासन सँग सम्बन्धित हुन्छ र नैतिकवान मानिस नै समाजमा नाक ठाडो राखेर हिड्न सक्छ ।

मानसिक अनुशासन र ध्यानः ध्यान जस्ता अभ्यासहरूमार्फत, व्यक्तिहरूले आफ्नो दिमागलाई अझ बढी सचेत, करुणामय र जीवनका चुनौतिहरू प्रति लचिलो हुन प्रशिक्षित गर्न सक्छन् । यस मानसिक प्रशिक्षणले दुःख कम गर्न र आन्तरिक शान्ति विकास गर्न सहयोग गर्दछ।

बुद्धि र बुझाई : हामीलाई थाहा छ कि सबै चीजहरूको अस्थिायतासहित वास्तविकताको प्रकृतिलाई बुझ्नु दुःखबाट मुक्ति र स्थायी सुख प्राप्त गर्ने कुञ्जी हो । प्रकृति र समाजका हरेक घटनाहरु हुनमा कारण र प्रभावको सिद्धान्तमा आधारित हुन्छ । विनाकारण कुनै पनि घटना घट्दैन । यसमा कुनै भाग्य र ईश्वरको भूमिका रहदैन ।सजकता र सजकतामा बॉच्नु नै मानिसको उच्चतम् रुप हो ।

सकारात्मक मानसिक अवस्थाहरू विकास गर्ने : सचेत व्यक्तिले प्रेम, दया, करुणा र आनन्द जस्ता सकारात्मक मानसिक अवस्थाहरू विकास गर्न प्रोत्साहित गर्दछ, जसले समग्र मानव कल्याणमा योगदान पु¥याउँछ ।

वर्तमान क्षणमा खुशीः यसले विगतमा ध्यान दिन वा भविष्यको बारेमा चिन्ता गर्नुको सट्टा वर्तमान जीवनमा उपस्थित हुन र सरल चीजहरूको कदर गर्न जोड दिन्छ । हामीले कहिल्यै पनि विगतलाई संझी रहने र भविश्यप्रति चिन्ता गर्नाले दुःखी बनाउ‘छ । त्यसैले आफूलाई वर्तमानमा केन्द्रित गर्नु नै उत्तम उपाय हो । आजको दिनमा खुशी हुन सक्नु नै ठूलो कुरा हो । भोली भन्ने दिन बास्तवमा कहिल्यै पनि आउँदैन ।

एकअर्कासँगको सम्बन्ध र प्रेमः सबै प्राणीहरूको एकअर्कासँगको सम्बन्धलाई मान्यता दिने र अरूप्रति प्रेम गर्ने र प्रेमको भावना जगाउने कुरालाई खुशीको आवश्यक पक्षका रूपमा हेरिन्छ । हामीले सबै जीवजन्तु, ढुङ्गा माटो, पानी, पहाड, हिमाल, माटो, सूर्य, आकाश, हावा र सम्पूर्ण सृष्टिप्रति नै प्रेम गर्नाले आफूलाई प्रकृतिको प्रेम प्राप्त हुन्छ ।

सुख र सन्तुष्टि बीचको भिन्नता

सुख र सन्तुष्टि सम्बन्धित भएता पनि, फरक अनुभवहरू हुन् । खुशी सामान्यतया क्षणिक, भावनात्मक अवस्था हो, प्रायः सकारात्मक अनुभवहरूद्वारा ट्रिगर हुन्छ, जबकि सन्तुष्टि भनेको लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न र समग्रमा आफ्नो जीवनको कदर गर्नबाट प्राप्त सन्तुष्टिको अधिक स्थायी भावना हो । खुशी तत्कालको क्षणको बारेमा बढी हो, जबकि सन्तुष्टि कसैको जीवनको व्यापक, दीर्घकालीन कुरासंग जोडिएको पाइन्छ । मानिसको सफल जीवन भन्दा खुशी र सन्तुष्ट जीवन दीर्घकालीन रुपमा महत्वपूर्ण हुन्छ । खुशी र सन्तुष्टि बीचको भिन्नता निम्नलिखित रुपमा (तालिका १) प्रस्तुत गरिएको छ —

तलिका १ः खुशी र सन्तुष्टि बीचको भिन्नता

निष्कर्ष

खुसी भन्ने कुरा व्यक्तिपरक अनुभवजन्य हुन्छ । जुन घटनाले एउटा व्यक्तिमा खुशी छाउ‘छ त्यही घटनाले अर्को व्यक्तिलाई खुशी दिन्छ भन्न सकिदैन । खुशी आनन्द र सन्तुष्टि जस्ता सकारात्मक भावनाहरूसँग सम्बन्धित छ । यसले आफ्नो जीवनमा परोपकारको भावना समावेश गर्न सक्छ । खुशी भनेको आनन्दको क्षणिक क्षणहरूको बारेमा मात्र होइन, तर अर्थ र उद्देश्यको गहिरो भावनाको प्रतिविम्व पनि हो । खुशी विभिन्न स्रोतहरूबाट उत्पन्न हुन सक्छ, व्यक्तिगत उपलब्धिहरू, सामाजिक जडानहरू, र मानिसले रमाइलो गर्ने गतिविधिहरूमा संलग्न हुनु पनि हो । खुशी समग्र कल्याणको एक प्रमुख घटक हो र यसले राम्रो शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा योगदान गर्दछ । खुसी र सन्तुष्टि बाहिरी संसारमा खोजेर पाइने कुरा होइन् । यो त् आफ्नै मन भित्र नीहित स्वभावजन्य कुरा हो । सफल जीवनभन्दा खुशी र सन्तुष्ट जीवन राम्रो हुन्छ । किनकि कसैको सफलता अरूले मापन गर्छन्, तर खुशी र सन्तुष्टि आफ्नै आत्मा, मन र हृदयले मापन गरिन्छ । यो अवस्था व्यक्तिमा निहीत मानवताको उच्चतम रूपहरू मध्ये एक हो । अस्तु ।