हामी सबैकाे संसारन्यूज

नेपालको इतिहासमा यहि भाद्र २३ र २४ गतेको दुई दिने दुःखद घटनाले गहिरो घाउ सृष्टि गरेको छ। नागरिकको जिउधन, राष्ट्रिय तथा व्यक्तिगत सम्पत्तिको अकल्पनीय विनाश भएको छ। हिंसा, विनाश र ज्यान मालको अपार क्षतिले हाम्रो सामूहिक चित्तलाई आघात पुर्याएको छ। यस्तो कठिन समयमा हामीले आत्मविश्लेषण, एकताभाव र दृढ संकल्पको आवश्यकता छ। यो केवल सरकार वा नेतृत्व मात्रको हैन, बरु हरेक नागरिकको कर्तव्य हो कि हामी यस विपत्तिलाई पछाडि छोडेर राष्ट्र पुनर्निर्माणको मार्गमा अग्रसर हौं।

१) राष्ट्र पुनर्निर्माण :सामूहिक प्रयासको आवश्यकता
आन्तरिक संघर्षले ध्वस्त भएको राष्ट्रलाई पुनर्निर्माण गर्नु एउटा जटिल र दीर्घकालीन प्रक्रिया हो। यसको सुरुवात मानसिकता परिवर्तनबाट हुनुपर्छ। हामीले आफूलाई ‘हामी’ को रूपमा हेर्नुपर्छ, ‘म’ को रूपमा होइन। सबैभित्र त्यस्तो मनोवैज्ञानिक आघातलाई निको पार्ने सहानुभूति र सम्वेदनशीलताको आवश्यकता हुन्छ। पहिलो कदम भनेको पीडित परिवारहरूलाई तत्काल राहत, चिकित्सा सहयोग र पुनर्वास उपलब्ध गराउनु हो। दोस्रो, भौतिक पुनर्निर्माण – ध्वस्त भएको सार्वजनिक सम्पत्ति, व्यवसायिक प्रतिष्ठानहरू र आवासहरूको पुनर्निर्माण राष्ट्रिय अभियानको रूपमा हुनुपर्छ। यसमा सरकार, निजी क्षेत्र, नागरिक समाज र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको समन्वय महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

२) भ्रष्टाचारमाथि विजय : पारदर्शिता र जवाफदेहिता
भ्रष्टाचार राष्ट्र निर्माणको सबैभन्दा ठूलो शत्रु हो। संकटको यो समयमा पनि भ्रष्टाचारले टाउको उठाउन सक्छ। यसलाई जित्नको लागि कडा कानुन, कार्यान्वयन र सुशासनको आवश्यकता छ।
क) कडा कानुन र कार्यान्वयन : भ्रष्टाचार सम्बन्धित कानुनहरूलाई कडाईकासाथ लागु गर्नु र कुनै पनि प्रभावशाली व्यक्तिलाई कानुनको कठघरामा ल्याउने साहसिक कदम चाहिन्छ।
ख) पारदर्शिता : सबै पुनर्निर्माण खर्च, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र सरकारी खर्चलाई पूर्ण रूपमा पारदर्शी बनाउनु पर्छ। प्रविधिको प्रयोग गरेर सबै जानकारी जनताको लागि सहज उपलब्ध गराउनु पर्छ।
ग) जवाफदेहिता : हरेक अधिकारी र कर्मचारीले आफ्नो कार्यको लागि जवाफदेही हुनुपर्छ। सामाजिक संस्था, मिडिया र नागरिकले निगरानीको भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ।

३) हाम्रो सोच र कार्य : नयाँ नेतृत्व र सहभागिता
हामीले सोच्नुपर्छ कि हामी एकै राष्ट्रको सदस्य हौं। हाम्रो भविष्य एकै छ। हिंसा र अराजकताबाट कसैको फाइदा हुँदैन। हाम्रो कार्य भनेको यस्तो हुनुपर्छ :
क) शान्ति र सद्भावको संवादलाई बढावा दिनु : राजनीतिक दलहरूले आफ्नो संकीर्ण राजनीतिक लाभको लागि समाजलाई विभाजित गर्ने प्रयास गर्नु हुदैन। रचनात्मक संवादमा विश्वास गर्नुपर्छ।
ख) युवाशक्तिको सदुपयोग : देशका युवाहरूलाई हिंसाको होइन, राष्ट्र निर्माणको मुख्यधारामा ल्याउनुपर्छ। उनीहरूको ऊर्जा र रचनात्मकतालाई सकारात्मक दिशा दिनुपर्छ।
ग) शिक्षा र जागरूकता : समाजमा सहिष्णुता, बहुलवाद र शान्तिको संस्कारलाई शिक्षा मार्फत बढावा दिनुपर्छ।

४) राष्ट्रप्रतिको हाम्रो कर्तव्य
प्रत्येक नागरिकको राष्ट्रप्रति कर्तव्य छ। जसमा :
क) कानुनको शासनलाई सम्मान गर्नु :हामीले आफैं कानुनको पालना गर्नुपर्छ र अरूलाई पनि यसको लागि प्रेरित गर्नुपर्छ।
ख) सहयोग र सहकार्य : आफन्त, छिमेकी र समुदायकासाथ मिलेर काम गर्नुपर्छ। सामूहिक प्रयासले मात्र ठूला समस्याहरू समाधान गर्न सकिन्छ।
ग) राष्ट्रियताको भावना :जात, धर्म, भाषा, क्षेत्रको संकीर्णताभन्दा माथि उठेर सम्पूर्ण नेपाली भएकोमा गर्व महसुस गर्नुपर्छ।

५) शान्ति, कानून व्यवस्था र सामंजस्यपूर्ण समाजको स्थापना:
शान्ति र कानूनको शासन बिना कुनै पनि विकास सम्भव छैन। त्यसकारण,
क) न्यायको स्थापना : घटनामा संलग्न सबैलाई कानुनको कठघरामा ल्याउनु पर्छ। न्यायको एउटा स्पष्ट सन्देश जानुपर्छ कि कानुन सबैको लागि समान छ।
ख) सामुदायिक सहयोग : स्थानीय स्तरमा शान्ति समितिहरू गठन गरेर समुदायले नै शान्ति व्यवस्थाको जिम्मेवारी लिनुपर्छ।
ग) आर्थिक अवसर : युवाहरूलाई रोजगारी र आर्थिक अवसर उपलब्ध गराउनु पर्छ। निराशा र बेरोजगारीले हिंसालाई जन्म दिन्छ।

अन्त्यमा दृढ प्रतिज्ञा गर्दै हामी सबैले यो पनि प्रण गरौं र पुनर्निर्माणमा जुटौं कि हामीले यही सन्त्रासलाई नै अन्तिम बनाऔं। फेरि यस्तो कहिल्यै नहोस यही प्रणकासाथ अघि बढौं।

हालको त्रासदीले हामीलाई एकपटक फेरि सम्झाएको छ कि राष्ट्र निर्माणको बाटो सजिलो छैन। यो हाम्रो सामूहिक इच्छाशक्ति, बुद्धिमत्ता र दृढतामा निर्भर गर्दछ। हामीले आफ्नो दुःख र क्रोधलाई सकारात्मक ऊर्जामा परिणत गर्नुपर्छ। हामीले विगतको गल्तीबाट सिक्नुपर्छ र भविष्यलाई राम्रो बनाउन एकअर्कासँग काँधमा काँध मिलाउनुपर्छ। आउनुहोस्, हामी सबै मिलेर नेपाललाई फेरि एकपटक शान्ति, समृद्धि र सामंजस्यको देश बनाउनौं। राष्ट्रले धोका खाएर पनि फेरि उभिन सक्छ भन्ने प्रमाणित गरौं। यो हाम्रो सामूहिक विश्वास र प्रयासमा निर्भर गर्दछ।
मितिस् २०८२र०५र२८