काम गर्नेले पैसा पाउंदैनन्, काम नै नहुनेलाई पैसाको थुप्रो भएपछि कामको प्रभावकारीता हुने कुरै भएन । बजेट व्यवस्थित रुपमा खर्च हुने कुरै भएन ।यो वर्षको दशैं महोत्सव शुरु हुनै लागेको छ । त्यसैले आउनुहोस्—कृषि मन्त्रालयका हाकिमहरुसंग ‘दोस्ती’ गरौं, ‘लाइन मिलाउं’ र दशैं महोत्सवमा सहभागि बनौं । काम फिटिक्कै गर्नु पर्दैन, उत्पादन त झन गर्नै पर्दैन ।
आउनुहोस ‘दशैं’ महोत्सवमा सहभागि बनौं
नारदमुनी भन्नुहुन्छ……………………….
यो मुलुकमा कृषि मन्त्रालय भन्ने एउटा निकाय छ—सिंहदरवार काठमाण्डौमा ।
गत साता त्यहां एउटा वैठक वस्यो ।
वैठकमा चालु आर्थिक वर्षको बजेट कार्यान्वयनको विषयमा छलफल भयो । योजना महाशाखा प्रमुखले ‘कष्ट सेन्टर’का हाकिमहरुसंग भन्नुभयो —तपाईहरुले बजेट खर्च गर्न नसक्ने हो भने भन्नुस् । कहां के मा खर्च गर्नुपर्छ, मन्त्रालयले मिलाउंछ – (ठ्वाक्कै शब्द यही नहुन सक्छ, आसय चांही यही हो)
‘कष्ट सेन्टर’ का हाकिमहरुले बुझिहाले— ‘दशैं महोत्सव’ शुरु हुन लागेछ ।
हरेक वर्ष चैत्र १५ पछि असार २५ गतेसम्म कृषि मन्त्रालयका हाकिमहरुको लागि ‘महोत्सवको मौसम’हो । किसानले पाउनु पर्ने बजेट ‘लुटेर’ मनाउने महोत्सव । यस्तो महोत्सव धेरै पहिलेदेखि मनाउने गरिए पनि योजना महाशाखाको प्रमुखमा कार्की सर आएदेखि त्यसको रौनक नै बदलिएको छ । सोझो भाषामा भन्दा बजेट कार्यान्वयनको नाममा पहिले लुट् मच्चाइन्थ्यो । अचेल ‘लखनउ लुट’ मच्चाइन्छ ।
कृषि मन्त्रालयले मातहतका खर्च गर्ने निकायहरु (कष्ट सेण्टर) लाई आर्थिक वर्षको शुरुमै बजेट छुट्याउंछ । त्यसक्रममा चैत्र १५ पछि मनाइने ‘दशैं महोत्सव’लाई मध्य नजर गर्दै थोरै बजेट आवश्यक पर्ने ‘कष्ट सेण्टर’हरुलाई अथाह बजेट दिइन्छ तर प्रभावकारी रुपमा काम गर्ने र बजेट अलि धेरै आवश्यक पर्ने ‘कष्ट सेण्टर’हरुमा जानी जानी बजेट थोरै दिइन्छ । काम गर्नेले पैसा पाउंदैनन्, काम नै नहुनेलाई पैसाको थुप्रो भएपछि कामको प्रभावकारीता हुने कुरै भएन । बजेट व्यवस्थित रुपमा खर्च हुने कुरै भएन ।
अनि त्यही बाहानामा चैत्र १५ पछि (२,४ दिन तलमाथि हुनसक्छ) यताको बजेट उता, उताको बजेट यता, एउटा योजना रद्ध, अर्को योजना शुरु जस्ता के के हो के के गर्न थालिन्छ । बैशाख तेस्रो सातापछि जेठ २५ गतेसम्म कृषि मन्त्रालयको ‘दशैं महोत्सव’ले उत्कर्षको रुप लिन्छ । कस्लाई के निहुंमा कति पैसा दिने, कस्लाई तालिम, कस्लाई विदेश भ्रमण, कस्लाई के, कस्लाई के । पैसा त कति कति ।
यो वर्षको दशैं महोत्सव शुरु हुनै लागेको छ । त्यसैले आउनुहोस्—कृषि मन्त्रालयका हाकिमहरुसंग ‘दोस्ती’ गरौं, ‘लाइन मिलाउं’ र दशैं महोत्सवमा सहभागि बनौं । काम फिटिक्कै गर्नु पर्दैन, उत्पादन त झन गर्नै पर्दैन । कागजपत्र दुरुस्त मिलाउं—कृषिको व्यवसायिकताको गुड्डी हाकौं, अर्गानिक खेतीको गफ गरौं, बजारीकरणका गफ गरौं, ‘भ्यालु चेन’ को बारेमा प्रवचन दिउं । कृषि प्रविधिका २,४ वटा ‘स्लाइड’ बनाएर देखाउंदै हिडौं ।
कृषि फार्ममा काम गरेर समय किन खेर फाल्ने ? हाकिम साबहरुको प्रदक्षिणा गरौं, उनीहरुलाई सकेजति ‘लड्डु’ चढाउं र ‘आर्शिवाद’ पाउं ।
कृषि मन्त्रालय भित्रका ‘गणेश’हरु खुसी भए भने तपाईलाई यही तीन महिनामा धनको वर्षा हुनेछ । त्यसैले अवसरको सदुपयोग गरौं ।
आउनुहोस्— अहिलेको ‘दशैं’ लाई खेर नफालौं ।
कृषि मन्त्रालय भित्रका ‘गणेश’ हरुलाई ‘लड्डु’ चढाएर मालामाल बनौं । र, व्यवसायिक कृषिको ‘मलामी जाउं ।’
हार्दिक श्रद्धान्जली —मेरो देशको व्यवसायिक कृषि ।
वि.सं.२०७५ चैत १२ मंगलवार ११:४३ मा प्रकाशित






























