म सानो थिएँ । घरको जेठा छोरा । घरको धेरै जिम्मेवारी बाझले मलाई दिनुभएको थियो । गाई बाख्रा चराउनु ,दूध ठेक्कीमा हाल्नु । भाइ बहिनीलाई अक्षर चिनाउनु,जंगलबाट घाँस काटेर ल्याउनु पर्ने आदि ।
हजुरबाको कुरा सुनेर म एकोहोरो हुन्थेँ । कहिले माले गोरु भीरबाट झरेको कुरा सुनाउने । कहिले आफै भीरबाट झरे पनि केही नभएको रोचक कथाहरु सुनाउने । मलाई सानोदेखि नै कथा खुब मनपर्ने ।
यसरी नै कथा सुनाउने क्रममा एकदिन हजुरबाले आफूलाई वनदेउता (झाँक्री ) ले लगेको कुरा सुनाउनु लाग्नुभयो–‘म गाई चराउनु जंगलतिर लाग्दा अचानक वन झाँक्री छेउमा आएर हात समातेर घनघोर जंगलतिर लगेको दिन मेरो मनमा डर भन्ने पटक्कै लागेको थिएन ।
जतिजति जंगलभित्र पस्दै गयौं वन देउताले मलाई ज्ञानका कुरा दिँदै जानुभयो । ज्ञानको कुरा कसैलाई नभन्नु भनेर आदेश वनदेउताले दिनुभयो । जसलाई ज्ञान दिनुपर्छ म आफै ज्ञान दिन उसलाई यहाँ लिएर आउँछु । तिमी विचलित नहुनू । प्राणी जगतमा मैले दिएको ज्ञानले कल्याणकारी काम गर्नू । लोभ लालच धन, रुपियाँ आदि लिएर कहिले मैले दिएको ज्ञानको दुरुपयोग नगर्नू ।
सधैं प्राणी जगतमा कल्याण कार्य गरेर गुरुको मान मर्यादा राख्नू । मैले दिएको ज्ञानले कसैलाई दुखी नबनाउनू । हत्या हिंसा नगर्नू । चोखो मनले मेरो स्मरण गर्नु अवस्य तिम्रो वचन पूरा गर्न म त्यहाँ अदृश्य रुपमा आइपुग्छु भनेर ठूलो गुफामा मलाई हाल्नुभयो । वनदेउतासित हिँडेको देखेर बाघ भालु सबै प्राणीले छेउ छेउबाट मलाई हेरिरहेका थिए । कसैसित कसैको डर थिएन ।
गुफा हेर्दा डरलाग्दो थियो । तर गुफाभित्र सूर्यको किरण थिएन । एक प्रकारको उज्यालो थियो । धेरै भित्र पसेपछि वनदेउताले कानमा मंत्र तीनपल्ट सुनाउनुभयो । त्यही मंत्र स्मरण गराउँदै एउटा चोखो ठाउँमा राख्नुभयो ।
म मंत्र स्मरण गर्दै आँखा बन्द गरेर ध्यानमा बसेँ । रात के हो, दिन के हो मलाई थाहा भएन । धेरै दिनपछि अचानक बालक आँखा खोल भन्दा म झसङ्ग भएँ ।
वनदेउताले मलाई जुन स्थानबाट लिएर जानुभएको थियो त्यही स्थानमा छोडेर फर्किनुभयो ।
म भने घरतिर लागेँ । मलाई देखेर सबै अतालिनु थाले । कहाँ गएको थिइस् कहाँ गएको थिइस् भन्दै सोध्नु थाले । बा’ले बाहिर आएर एक थप्पड हान्नुभयो । घरको ठूलो छोरा भएर यसरी घर छोडेर हिँड्नु हो । अब छोरा ठूलो भयो काम सघाउँछ भनेर सोचेको त पन्ध्र पन्ध्र दिन यसरी घर छोडनु हो ।
मैले मन मनै सोचेँ, घर छोडेको पन्ध्रदिन भएको रहेछ । पन्ध्र दिनसम्म केही नखाई पनि मेरोमा फुर्ती भने उस्तै थिएछ ।
आमा भने छेउमा बसेर सुँक्सुँक गरेर रुनु थालिन् । मैले सबैलाई एक नजर हेरेँ ,सबै मेरो अति प्रिय परिवार थिए ।’’
हजुरबाको कथा सुनेर म दंग परेँ ।।
समाप्त
वि.सं.२०७६ पुस ५ शनिवार ०९:५२ मा प्रकाशित






























