back
CTIZAN AD

बिकासको अवरोधक अर्थ मन्त्रालय

वि.सं.२०७६ माघ १७ शुक्रवार

759 

shares

बिकास प्रशासनका बिद्यार्थीको दृष्टिले अर्थ मन्त्रालय पूर्णत : असफल र निकम्मा रहदै आएको छ । यो नै बिकासको खास अवरोधक बन्दै गएको छ । वित्तिय सुधारका नाममा गरिएका आलाकांचा क्षणिक नानाभाँतिका पहलहरूले दिगो विद्यमान पद्दति ध्वस्त गर्दै सबै बिदेशी, स्वदेशी बिकासे काम, बजेट र नियन्त्रण आफूमा केन्द्रिकृत गर्दै लगेको छ ।
हावा खादै गएका अर्थ मन्त्रालयका केही बिकासे आर्थिक पुनर्संरचना तथा प्रशासनका उदाहरण-

  1. MTEF/3Year Rolling plan
  2. LMBIS
  3. Procurement Master Plan
  4. Public Annual Work Plan
  5. Public Procurement Plan
  6. Early Budget(Jestha 15)
  7. Direct Financial Expenditure Authority Transfer System from MoF
  8. Single Treasury System
  9. Centralization of all govt officers for Foreign visits by MOF & concurrence from MoF.
  10. Periodic Budget Release & unnecessary delay, hinderance & Control for the developmental works from Treasury offices.
  11. Anti-Development Procurement Act & Regulations, unstable n shortsighted frequent amendments.
  12. E-procurement system
  13. Centralisation of foreign direct investment for all sectors only in MOF. Line ministries made powerless & helpless!
  14. MoF’s High handedness & unnecessary in duty customs wavers & subsidy system for basic human fundamental rights goods n services against proposed by line ministries.
  15. Plumetting of FDI in needed various sectors.
  16. Ever-Rising Financial descripancies.
  17. Billions Rs Dumped n unused Funds in various agencies
  18. Money Laundering of billions of Dollars

अरू देश हिड्दा चीन दगुर्छ किनभने त्यहाँ न हडताल हुन्छ, न राजनीतिक विवाद हुन्छ, न नेताले निर्णय लिए पछि कसैले अवान्छित विरोध गर्छन् । त्यहाँ नेताहरू निरन्तर अध्ययन तालिम गोष्ठी प्रशिक्षण र भिजन र भिजननिर्माण र छलफल गर्दै कसरी चीन उन्नत हुने भन्नेमा पेशागत दृष्टिबाट संचालित हुन्छन् । उच्च नेता सबै टेक्नोक्रेट र विषयमा बिज्ञ हुदै खारिदै पुग्छन् । त्यहाँ पैसा फालाफाल, बिज्ञ फालाफाल, प्रविधि फालाफाल, आर्थिक योजना फालाफाल, भिजन स्पष्ट छ । नेताहरूमा एक सफा दृष्टिकोण चीनले नै विश्वलाई जुरूक्क उचाल्ने जिम्मा लिनुपर्छ भन्ने छ ।

बिकास निर्माणको काम सेनालाई दिदै जानु सिभिलियन सरकार, संयन्त्र अक्षम र ध्वस्त हुदै गएको लक्षण र प्रमाण हो । नेपाली सेना बिकास निर्माणकै लागि कुनै बिशेषज्ञ संस्था पनि हैन, उसले आफै जटिल ईन्जिनियरिंग डिजाईन सुपरभिजन ब्यवस्थापन गर्ने क्षमता पनि राख्दैन, न यसका लागि सेना निर्माण वा बनाईएको हुन्छ । तर जब बिकासका गतिबिधिमा अत्यधिक राजनीतिक र सामाजिक समस्या वा अवरोध आउन थाल्छन्, जब सिभिलियन संस्था निरीह हुन्छ, जब राज्यका संयन्त्रहरू घुसखोरी र बिकासबिरोधी चरित्रले ग्रसित हुन्छन्, जब कानुनी झमेलाको जालोमा सिभिलियन संस्कार बल्झिने गर्छन्, तब अन्तिम समाधानको उपायको रूपमा अप्रिय र आलोच्य हुने भएता पनि सेनालाई नै समग्र बिकास निर्माण ब्यवस्थापनको जिम्मा दिनुको बिकल्प पनि हुदैन र त्यो गर्न सरकार बाध्य बन्न पुग्छ ।  यस्तो हुनु भनेको ‘मर्नु भन्दा बहुलाउनु निको’ र ‘मरता क्या नहीं करता ‘ हो ।

तपाई हामीलाई मुलुकमा बिकास र समृद्धि चाहिएको हो कि लोकतन्त्र, गणतन्त्र, संघीयता हो भन्ने बीचको विकल्पमा प्रश्न उठाउने दिन आउनु जतिको दुर्भाग्यपूर्ण परिस्थिति अरू के हुन सक्ला ? स्वतन्त्रता र मौलिक हकको लागि हालसम्म बलिदान दिनेहरूको गालामा चोटिलो थप्पड यसभन्दा बढी अरू के हुन सक्ला र ? ईतिहासका तमाम योगदान र बलिदान खेर नजाओस् । त्यसै पनि हामीलाई भबिष्यका सुनौला सपना देख्ने र त्यसका निम्ति मरिमेट्नु भन्दा बितेको ईतिहासको चिहान खोद्नमैं आनन्द लाग्ने भाईरसले संक्रमण गरेको छ । त्यस्तो बिध्वंशको संस्कार दिइएको छ, त्यसअनुरूपकै कुसंस्कृति बिकसित भएको छ ।

 उपाध्याय, नेपाल सरकारका पूर्वसचिव हुन्

गाडीको प्रदूषण परीक्षण गराउदा मैले भोगेको सास्ती

वि.सं.२०७६ माघ १७ शुक्रवार १८:३७ मा प्रकाशित

बीपी लोकमार्ग निर्माणको अर्थराजनीति

बीपी लोकमार्ग निर्माणको अर्थराजनीति

१. पृष्ठभूमि बीपी सडक निर्माणको अर्थराजनीतिमा शक्ति, धन, र नीतिगत...

कृषिको देश, आयातको भर

कृषिको देश, आयातको भर

नेपाललाई परम्परादेखि नै कृषिप्रधान देशको रूपमा चिनिन्छ। देशको कुल जनसंख्याको...

सुकुम्बासी व्यवस्थापनको अर्थराजनीति

सुकुम्बासी व्यवस्थापनको अर्थराजनीति

१. पृष्ठभूमि नेपालको सुकुम्बासी (भूमिहीन सुकुम्बासी) को अर्थराजनीतिक खेल भनेको...

के दर्शनको राजनीतिको मृत्यु भएको हो ?

के दर्शनको राजनीतिको मृत्यु भएको हो ?

दर्शनबाट पपुलरिज्मसम्मको यात्रा पहिलेको समयमा राजनीतिक दलहरू दर्शनमा आधारित हुन्थे।...

डोजरले भत्काएको छाप्रोभित्र पुरिएका खुशिहरु

डोजरले भत्काएको छाप्रोभित्र पुरिएका खुशिहरु

अन्जनाको पुरिएको बालापन डोजरको त्यती ठूलो र डरलाग्दो आवाज  एउटी...

तरकारी बोक्ने रोपवे बनाउँदा के होला सरकार ?

तरकारी बोक्ने रोपवे बनाउँदा के होला सरकार ?

किलोको पाँच रुपैयाँमा पनि नबिकेपछि बारीमै कुहिदैँ तरकारी, बन्दा नबिकेपछि...