Logo
१ कार्तिक २०७८, सोमबार
     Mon Oct 18 2021
E-paper
  English Edition
   Unicode
Logo

अफगानिस्तान, नेपाल अनि तालेबान



म कुनै विज्ञ होइन तर आजको सामाजिक सञ्जालको दुनियाँमा हामीले इतिहास भुल्दैछौं। हामीलाई अहिले तुरुन्तै सामाजिक सञ्जालमा राम्रो अक्षरमा जे आउँछ त्यही सहि हो भन्ने लाग्छ तर सहि इतिहास पढियो भने र बुझ्यो भने जे अहिले जे देखिन्छ त्यो सहि नहुन सक्छ ।

अफगानिस्तानमा अमेरिकी सेना आयो,  कारण थियो न्युयोर्क शहरका दुई जोडी भवन ध्वस्त पार्ने ओसामा बिन लादेनलाई अफगानिस्तानको तालेबान सरकारलेले शरण दिएको भन्ने । तर लादेन साउदी अरबका नागरिक थिए र तेल व्यापारी धनाढ्य थिए त्यत्ति मात्र होइन कुनै समय अमेरिकाका विश्वास पात्र साथै अमेरिकी संस्था सि.आई.ए.बाट तालिम प्राप्त थिए बिन लादेन । अमेरिकाले लादेनलाई पाकिस्तानको एक घरमा फेला पारी विशेष फौज उतारि मार्यो ।

अमेरिकालाई सधैं केही न केही निहुँमा केही ‘बिजनेस’ चाहिन्छ ताकि आफूलाई केही न केहीमा सधैं इंगेज गराई राख्न सकियोस् र त्यो ‘Business own’गर्न सकियोस् अनि सम्पूर्ण युरोप पनि आफू सँगै साथ भै रहोस् ।

साउदी अरबको नागरिक लादेन जो पाकिस्तानमा भएको सूचना पाई अमेरिकी सेनाद्वारा गोली हानी मारियो । तर त्यही लादेनलाई कारण देखाई अमेरिकाले आफ्ना सेना परिचालन गरि विना कुनै कारण अफगानिस्तानमा २० वर्ष किन राज गर्यो त ? यो हो बुझ्न र बुझाउनुपर्ने कुरा ः

साउदी अरबलाई केही हुँदैन किनकि उ अमेरिकाको अच्छा दोस्त हो । किनकि साउदी अरबको तेलमा अमेरिकालाई राज गर्नुछ अनि पाकिस्तान त अमेरिकाको सबै भन्दा बढी हतियार किन्ने साथी । अनि अफगानिस्तान बीचमा अचानो बन्नुपर्ने बिचरा ।

अहिले फेरि तालेबानले अफगानिस्तान कब्जा गरिसके, त्यो पनि नाटकीय रुपमा । अमेरिकालाई सधैं केही न केही निहुँमा केही ‘बिजनेस’ चाहिन्छ ताकि आफूलाई केही न केहीमा सधैं इंगेज गराई राख्न सकियोस् र त्यो ‘Business own’गर्न सकियोस् अनि सम्पूर्ण युरोप पनि आफू सँगै साथ भै रहोस् ।

साथै संसारका ठूला मिडिया सि.एन.एन, बीबीसी लगायतलाई पनि केही न केही मसला अर्थात् बिजनेस चाहि रहन्छ किनकि उनीहरूलाई पनि चल्नु छ । करिब डेढ वर्षदेखि कोभीडको मामलामा संसार अल्झियो, समाचारमा यही मात्र आई रह्यो । सबैलाई यसले व्यस्त बनायो तर अब यो नियन्त्रणमा आइसक्यो। जब कोभीडको कुरा सकिन थाल्यो तव एक्कासि तालेबानको इस्यु आयो । अब यही कुरा सबैको बिजनेस बन्न सुरु भै सक्यो । अमेरिका, युरोप फेरि व्यस्त हुन थाले अनि बीबीसी सि.एन.एन.लाई पनि काम फालाफाल हुन थाल्यो यस्तो लाग्छ कि अब भ्याई नभ्याई छ सबैलाई । माथि भनेजस्तै केही न केही कुरामा आफूलाई व्यस्त राख्न फेरि यो इस्यु ल्याइएको हो ।

तालेबान एक समूह हो पार्टी होइन, धर्म गुरुलाई मात्र प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपति जस्तो मान्ने, राजनीतिक दल नहुने, निर्वाचन नगर्ने अनि इस्लामीक कानून मात्र लागू गराउने कार्य गर्ने भएपछि देश कमजोर हुन्छ, त्यहाँका समूह कमजोर हुन्छन् अनि अरू देशहरूले विश्‍वास पनि गर्दैनन् । त्यस ठाउँमा विदेशीले खेल्न सजिलो मान्छन् त्यसैको सिकार अफगानिस्तान भएको थियो र शायद फेरि हुँदैछ । अमेरिकालाई हतियार बेच्नु छ । पुराना हतियार खिया लागि सके त्यसको प्रयोग पनि गर्नुछ ।

अमेरिका अहिले एसिया केन्द्रित रणनीतिमा छ । साउथ चाइना समुद्रमा आफ्नो उपस्थितिको बढाउँदै लगेको छ । जसरी हुन्छ चीनलाई काउण्टर दिने रणनीतिमा अमेरिका छ । पछिल्लो समय एसियामा बढ्दै गएको चिन र भारतको प्रभाव र दवदवा रोक्नुछ । एसियाका देशमा प्रभाव बढाई चीनलाई एक्लो बनाउने रणनीतिमा अमेरिका रहेको छ ।अमेरिका युद्धमा छु भन्ने देखाउँछ तर आफ्नो देशबाट कहिल्यै युद्ध लड्दैन अर्को देशमा आफ्ना सेना उतारि त तेस्रो देशसँग लडाइँ गर्छ । चाहे इराकमा होस्, चाहे सिरियामा, चाहे त्यो लिबियामा, उसले यही गर्यो ।

मलाई लाग्छ कुनै न कुनै बहानामा अब अमेरिकाले नेपाल लाई साथमा लिन प्रयास गर्नेछ । एमसीसी एक कारण हुनसक्छ त्यसैले नेपालले सावधानी पूर्वक कदम चाल्नुपर्ने देखिन्छ । कमजोर माथि सबैले दबाब दिन्छन् । पछिल्लो समय नेपाल निकै कमजोर देशको रुपमा रहेको छ । दुई तिहाइ बहुमतको सरकार थेग्न सकेन देशले । यो भनेको राजनीतिक पार्टीहरू कमजोर हुनु हो, देशको प्रणाली कमजोर हुनु हो । पार्टीका महाधिवेशनहरू हुँदैनन् । साँच्चै भन्ने हो भने चरित्र र कार्यशैलीका हिसाबले नेपालका धेरै पार्टीहरू तालेबान भन्दा फरक छैनन् । यस्तो लाग्दैछ कि ढिलो या चाँडो नेपाल युद्धभूमि बन्न अफगानिस्तानको बाटोमा अघि बढिरहेको छ ।

 

 


यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

काठमाडौं । सत्तारुढ नेपाली कांग्रेस गुटगत राजनीतिले निकै आक्रांत छ । सरकार वा पार्टीगत

काठमाडौं । हाल बंगालको खाडिमा र मध्य भारतमा रहेका (उत्तरतिर सर्दै गरेको) न्यून चापिय

काठमाडौँ । नेकपा(एकीकृत समाजवादी) पार्टीले केन्द्रीय ज्येष्ठ कम्युनिष्ट मञ्च बनाएको छ । लामो समयदेखि

काठमाडौँ । नेकपा(एकिकृत समाजवादी) पार्टीले केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद् गठन गरेको छ । सो पार्टीको

काठमाडौँ । कम्युनिष्ट नेता प्रदिप नेपालले नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टीमा जिम्मेवारी पाएका छन् ।