गर्मीयाम सुरु भएको छ । गर्मी मौसममा शरीरबाट निरन्तर निस्कने पसिनाले पनि पानीको कमी कम हुन्छ । तसर्थ, स्वस्थ रहनको लागि, हामीले आफ्नो आहारमा सही फलफूल र तरकारीहरू समावेश गर्न आवश्यक छ अनि पर्याप्त पानी पिउनु पर्छ ।
गर्मी याममा हाम्रो शरीरलाई राम्रोसँग काम गर्नको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पोषक तत्वहरू मध्ये एक हो पानी । यसले शरीरका धेरै कार्यहरू नियमन गर्छ । पोषणविद्हरूले प्रायः शरीरलाई हाइड्रेट गर्न पर्याप्त पानी पिउनु पर्ने सुझाव दिन्छन् । जब तापक्रम बढ्न थाल्छ, हाम्रो शरीरमा धेरै परिवर्तनहरू हुन्छन्, जसमध्ये एक पानीको कमी हो ।
गर्मीमा पसिना बढी आउने भएकाले शरीरबाट पानी छिटो कम हुन्छ । सामान्यतया सबैलाई दिनमा ८ गिलास पानी पिउने सल्लाह दिन्छन् स्वास्थ्य विज्ञ । तर धेरैलाई थाहा छैन कि पानी मात्र पिउनु पर्याप्त होइन । शरीरमा पानीको मात्रा बढाउनका लागि गर्मीमा फलफूलहरु तरबूज, टमाटर, काक्रा, स्ट्रबेरीजस्ता तरकारी तथा फलफूललाई आहारमा समावेश गर्न सकिन्छ । त्यहाँ धेरै तरकारी र फलफूलहरू छन् जसमा पानीको मात्रा बढी हुन्छ ।
गर्मी मौसममा यी फलफूल र तरकारी खानु राम्रो

काक्रा–गर्मी याममा सबैले काँक्रा खान मन पराउनुको एउटा कारण यो हो कि यसमा पानीको मात्रा धेरै हुन्छ, जुन ९५ प्रतिशतको हाराहारीमा हुन्छ । यति मात्र होइन, काँक्रोमा पोटासियम प्रचुर मात्रामा हुन्छ, जसले गर्मीबाट बचाउँछ ।
यसका अलावा काक्राले मस्तिष्कको स्वास्थ्यलाई पनि राम्रो राख्छ । यसमा फिसेटिन भनिने एन्टी–इन्फ्लेमेटरी गुणहरू छन् । यसले मस्तिष्कलाई राम्रोसँग काम गर्न प्रोत्साहन गर्छ ।

तरबूज–यो एकदमै स्वादिष्ट फल हो । जुन गर्मी मौसममा सबैले खान मन पराउँछन् । तरबुजामा ९२ प्रतिशत पानी पाइन्छ जसले गर्मीको प्रकोपसँग लड्न मद्दत गर्छ । साथै यसले एमिनो एसिडको उत्पादनलाई बढावा दिन्छ यसले शरिरको प्रतिरक्षा बढाउन सहयोग गर्छ ।

स्याऊ–’दिनमा एउटा स्याउ खाँदा तपाईलाई डाक्टरकोमा जानु पर्दैन । स्याउमा ८६ प्रतिशत पानी हुने र हरेक मौसममा पान्छ । यसका साथै यो फलमा धेरै भिटामिन र मिनरल्स पनि पाइन्छ । स्याउले मुटुको स्वास्थ्यमा सुधार गर्नमा सहयोग गर्दछ ।

टमाटर–टमाटरमा ९४ प्रतिशत पानी हुन्छ र सलाद, तरकारी र जुसमा समेत प्रयोग गरिन्छ । टमाटरमा भिटामिन ए प्रचुर मात्रामा हुन्छ । जसले दृष्टि हानि र उच्च रक्तचापको जोखिमलाई कम गर्न सक्छ । यसले सबै प्रकारका छालाको समस्यालाई पनि सुधार गर्न सहयोग गर्छ ।

ब्रोकाउली– यदि तपाईं ब्रोकाउलीको मन पराउनु हुन्छ भने, यो तपाईंको लागि खुसीको खबर हो । यो तरकारीमा ९० प्रतिशत पानी हुन्छ र यसमा भिटामिन ए र के, क्याल्सियम, फोलिक एसिड र आइरन पनि प्रशस्त हुन्छ ।

स्ट्रबेरी–यो फलको तौल यसमा रहेको पानीको कारणले हुन्छ । स्ट्रबेरीमा ९१ प्रतिशत पानी हुन्छ । यी स्वादिष्ट जामुनहरू एन्टिअक्सिडेन्ट, फाइबर, भिटामिन सी, फोलेट र म्यांगनीजले भरिएका हुन्छन् । यी सबै पोषक तत्वहरूले मधुमेह, क्यान्सर र हृदयसँग सम्बन्धित धेरै प्रकारका रोगहरूसँग लड्न काम गर्छन् ।

पालक-पालक तथा हरियो सागपातमा ९३ प्रतिशत पानी र फलामले भरिपूर्ण हुन्छ । यसलाई हाइड्रेसनका लागि राम्रो मानिन्छ र यसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमतालाई पनि बलियो राख्छ ।

च्याउ–च्याउको नाम पढेर तपाईलाई अचम्म लाग्न सक्छ, तर यो धेरै हाइड्रेटिंग पनि छ । भिटामिन बी २ र डी जस्ता पोषक तत्वले भरिपूर्ण हुनुका साथै यसमा ९२ प्रतिशत पानीको मात्रा हुन्छ । जब तपाइँ मसरुम दैनिक खानुहुन्छ, यसले थकान हटाउन पनि सहयोग गर्दछ ।
वि.सं.२०७८ चैत २१ सोमवार १५:२२ मा प्रकाशित





























