काठमाडौं । अहिलेको दिनचर्या र खानपानको अनियमितताका कारण युवायुवतीलाई पनि कब्जियतको समस्या हुने गरेको छ । कब्जियत एक यस्तो समस्या हो जसका कारण मानिसको पेट राम्ररी सफा नहुनुका साथै शौच गर्दा धेरै समस्या हुने गर्दछ । लामो समयसम्म कब्जियतको समस्याका कारण पेटका अन्य धेरै रोग लाग्ने खतरा रहेको चिकित्सक बताउँछन् । त्यसैले कब्जियतका लक्षणहरूलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्, बरु यसको उपचार गर्नुहोस्।
यदि कब्जियतको समस्या छ भने फलफूल, सागसब्जी र रेशायुक्त चीजहरू बढी खानुहोस् किनभने फाइबरयुक्त आहारको कमी पनि कब्जियतको समस्याको मुख्य कारण हो । दैनिक आहारमा २०-३० ग्राम फाइबर हुनु आवश्यक छ। यो पनि ध्यान राख्नुहोस् कि धेरै फाइबर खपत गर्नाले ग्याँस र पेट फुल्ने हुन सक्छ।
फलफूलमा अंगूर, मेवा, खुबानी, नेभारा, अनानास र नाशपातीको बढी सेवन गर्नुहोस्। कब्जियतको समस्यामा यी फलफुल फाइदाजनक हुन्छ । तरकारीमा बन्दागोभी, गाजर, ब्रोकाउली र पालक जस्ता हरियो सागसब्जी खानुहोस्। दैनिक कम्तिमा ८ देखि १० गिलास पानी पिउनुहोस् र प्रशस्त तरल पदार्थ पिउनुहोस्।
कब्जियतको कारण
पाचन प्रणालीको काम ठीक नहुँदा कब्जियतको समस्या हुने गर्दछ । आन्द्रामा कुनै पनि प्रकारको संक्रमण, आन्द्रामा ब्याक्टेरियाको कमी, भित्री घाउले पनि कब्जियत हुन सक्छ । धेरै मसलादार, भुटेको वा तारेको पीठोको धेरै समयसम्म सेवन गर्दा कब्जियतको समस्या निम्त्याउँछ । वास्तवमा, सबै उद्देश्यको पीठो तपाईंको शरीरको भित्री भागहरूमा टाँसिन्छ, विशेष गरी आन्द्रामा। जसका कारण आन्द्राले आफ्नो काम राम्ररी गर्न सक्दैन र कब्जियतको समस्याको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । राति अबेरसम्म उठ्ने र बिहान अबेरसम्म सुत्दा पनि कब्जियत हुन सक्छ ।
कब्जियतको घरेलु उपचार
१) जिरा र क्यारमको दानालाई कम आगोमा भुट्नुहोस् र तिनीहरूलाई पीस्नुहोस्। यसमा कालो नुन हालेर तीनवटैलाई बराबर मात्रामा मिलाएर बक्समा राख्नुहोस् । दैनिक आधा चम्चा मनतातो पानीसँग पिउनुहोस्। कब्जियतको लागि यो एक प्रभावकारी घरेलु उपचार हो। बिहान उठेपछि पानीमा कागतीको रस र कालो नुन मिसाएर पिउनुहोस् । यसले पेटलाई राम्ररी सफा गर्छ र कब्जियतको समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिन्छ।
२) कब्जियतको लागि, तपाईं सुत्ने समयमा तातो दूधमा केस्टरको तेल मिसाएर पिउन सक्नुहुन्छ। यसले पेट सफा हुन्छ र कब्जियतको समस्या हुँदैन । मह कब्जियतका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ । राति सुत्नुअघि एक गिलास पानीमा एक चम्चा मह मिसाएर पिउनुहोस् । यसको नियमित सेवनले कब्जियतको समस्या हट्छ । हरेक राती मनतातो पानीमा हरियोबाला वा त्रिफलाको धूलो पिउनुहोस्। यसले कब्जियत हटाउनुका साथै पेटमा ग्यास बन्ने समस्याबाट छुटकारा पाउँछ । इसबगोलको भुसी कब्जियतको लागि रामबाण औषधी हो। राती सुत्दा दूध वा पानीसँग प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। यसले कब्जियतको समस्यालाई पूर्ण रूपमा हटाउँछ।
३) बिहान उठेर खाली पेटमा ४ देखि ५ काजू बराबर मात्रामा सुकेको अंगुरमा मिसाएर खाँदा पनि कब्जियतबाट छुटकारा पाउन सकिन्छ । यसका साथै राति सुत्नुअघि ६ देखि ७ वटा किसमिस खानु पनि फाइदाजनक हुन्छ । किसमिसलाई केही समय पानीमा भिजाएर खाँदा कब्जियत हट्छ । यसका साथै नेभारालाई रातभर पानीमा भिजाएर खाँदा कब्जियतको समस्या हट्छ ।
४) फलफूलको सेवन पनि कब्जियतको समस्याबाट छुटकारा पाउनको लागि राम्रो उपाय हो । कब्जियतको समस्यामा बेलको फल निकै फाइदाजनक हुन्छ । बेलुका खाना अघि आधा कप बेलको पल्प र एक चम्चा गुड़ लिनुहोस्। बैलको सिरप कब्जियतमा पनि फाइदाजनक हुन्छ । फलफूलमध्ये अमरूद र मेवा कब्जियतका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ । तिनीहरू कुनै पनि समयमा उपभोग गर्न सकिन्छ। यसको सेवनले पेटको समस्या मात्र हट्दैन, छालालाई पनि सुन्दर बनाउँछ ।
५) कब्जियतका बिरामीहरूका लागि पालक पनि राम्रो विकल्प हो। आफ्नो दिनचर्यामा पालकको जुस समावेश गर्नाले कब्जियतबाट मुक्ति पाउन सकिन्छ, साथै यसको तरकारी स्वास्थ्यका लागि पनि फाइदाजनक हुन्छ । तर यदि तपाईं ढुङ्गा रोगी हुनुहुन्छ भने, यसलाई प्रयोग नगर्नुहोस्।
६) एक गिलास पानीमा एक चम्चा लिकोरिस पाउडर र एक चम्चा गुड़ मिसाएर लिनुहोस्। यसले कब्जियतको समस्या निको पार्न मद्दत गर्छ । राति सुत्नुअघि मनतातो पानीमा भुटेको एक चम्चा मौस पिउनुहोस् । सौंफमा पाइने वाष्पशील तेलले पाचन सुधार गर्छ र ग्यास्ट्रिक इन्जाइमको उत्पादन बढाउँछ। दैनिक २ चम्चा गुड़ तातो दूधसँग खानुहोस् । सुकेको अन्जीर दुधमा उमालेर खानुहोस् र दुध पिउनुहोस्। राति सुत्नुअघि एक चम्चा त्रिफला धुलो मनतातो पानीमा मिसाएर खानुहोस् ।
७) कब्जियतको समस्यामा कफीले केही हदसम्म मद्दत गर्न सक्छ किनभने कफीको सेवनले आन्द्रा चल्ने प्रवृत्ति जागृत हुन्छ। कब्जियतबाट बच्नको लागि नियमित व्यायाम र योग निकै फाइदाजनक हुन्छ । यस बाहेक सधैं भारी खानेकुरा नखाने । एजेन्सीबाट
वि.सं.२०७८ चैत २२ मंगलवार १६:५० मा प्रकाशित






























