हामी सबैकाे संसारन्यूज

समग्र स्वास्थ्यलाई राम्रो बनाउन शारीरिक र मानसिक दुवै स्वास्थ्यप्रति सचेत हुन जरुरी छ । कोरोना महामारीका बेला सिर्जना भएको प्रतिकूल परिस्थितिले यो कुरालाई थप जोड दिएको छ । विश्वव्यापीरूपमा आयोजित धेरै अध्ययनहरूले पुष्टि गर्दछ कि महामारीले मानिसहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। यही कारणले गर्दा पछिल्लो दुई वर्षयता एन्जाइटी–डिप्रेसन र तनावसँग सम्बन्धित विकारबाट पीडित हुनेको संख्यामा तीव्र वृद्धि भएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)को प्रतिवेदनअनुसार अधिकांश न्यून र मध्यम आय भएका देशहरूमा मानसिक स्वास्थ्य सेवा प्रवाहमा प्रगति सुस्त रहेको छ। सामाजिक विकासमा ठूलो बाधक बन्न सक्छ । विज्ञहरूका अनुसार यसका लागि मानिसमा चेतना जगाउन आवश्यक छ। मानसिक स्वास्थ्यप्रति कलंक र अज्ञानता फैलिएको छ।

राम्रो मानसिक स्वास्थ्यका लागि ध्यान दिनुपर्ने प्राथमिक कुराहरू के–के हुन् जानौं –

खुलेर भावना व्यक्त गर्नुहोस्

आफ्नो भावनाको बारेमा कुरा गर्नु कमजोरीको लक्षण होइन, कुरा गर्नु भनेको तपाईले केहि समयको लागि तपाईको दिमागमा बोकेको समस्याको सामना गर्ने तरिका हुन सक्छ। आफ्नो प्रेम, मानिसहरूप्रति भावना व्यक्त गर्नुहोस् र अरूलाई पनि त्यसै गर्न प्रेरित गर्नुहोस्। मनमा कुनै कुराको बारेमा बस्दा तनाव र चिन्ता बढ्छ। यो बानीले तपाईलाई थप नकारात्मक बनाउन सक्छ जसले तपाईको मानसिक स्वास्थ्यलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ।

राम्रो मानसिक स्वास्थ्यको लागि राम्रो आहार आवश्यक छ

हामीले खाने कुराले हाम्रो शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यलाई प्रत्यक्ष असर गर्छ। यही कारणले गर्दा सबै मानिसहरूलाई स्वस्थ र पौष्टिक आहार उपभोग गर्न सल्लाह दिइन्छ। शरीरको अन्य अंगहरू जस्तै, तपाईंको मस्तिष्कलाई स्वस्थ रहन र राम्रोसँग काम गर्न पोषक तत्वहरू चाहिन्छ। खानामा प्रोटिन, भिटामिन र फाइबरयुक्त चीजको मात्रा बढाउनुहोस्। प्रशोधित र प्याकेज गरिएका खाद्य वस्तुहरू नखानुहोस्।

जे गर्दा खुशी लाग्छ त्यही गर्नु

खुसी हुनु राम्रो मानसिक स्वास्थ्यको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। यसका लागि तपाईलाई मनपर्ने चीजहरू गर्नुहोस्, रचनात्मक हुनुहोस्। आफैलाई रमाइलो गर्नाले तनाव कम गर्न मद्दत गर्दछ। तपाईलाई रमाइलो लाग्ने गतिविधि गर्नु भनेको तपाई यसमा राम्रो हुनुहुन्छ र केहि हासिल गर्नाले तपाईको आत्मसम्मान बढ्छ। राम्रो किताबहरू पढ्ने, राम्रो संगीत, साइकल चलाउने आदिले चिन्ता बिर्सन र राम्रो मुड कायम राख्न मद्दत गर्न सक्छ।

(बन्सल अस्पताल, भोपालकी मनोचिकित्सक डा। सत्यकान्त त्रिवेदीले अमर उज्यालासँग मानसिक स्वास्थ्यबारे गरेको कुराकानीको अनुवादित संक्षिप्त अंश ।)