हालै मुम्बईको ठाणे क्षेत्रमा एक बैंक कर्मचारीले आफ्नी श्रीमतीको हत्या गरे । हत्याको कारण श्रीमतिले बनाएको खाजामा नुनको मात्रा धेरै हुनु थियो । उनी धेरै नुन हालेको खाजा दिएपछि यति रिसाए कि श्रीमतिलाई कुट्नुसम्म कुटेर घाँटीमा डोरी लगाएर झुण्ड्याए । घटनाबाट स्तब्ध र डराएको १२ वर्षीय छोराले हजुरआमा र मामालाई फोन गर्दा घटना बाहिर आयो र महिलालाई हतारमा अस्पताल लगियो। तर उनको पहिले नै मृत्यु भइसकेको थियो । अहिले श्रीमतिकाे हत्या गर्ने पतिलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । तर, पक्राउ परेका पतिले आफ्नो कथित अपराधबाट दुखी र लाज नमान्दै बयान दिएका छन् । आफू उच्च रक्तचापको बिरामी भएको कुरा जान्दाजान्दै श्रीमतिले खानामा नुन बढी हालिदिएको बयान उनको छ ।
यो असंवेदनशीलताको पराकाष्ठा हो। खानामा धेरै नुन मिसाएको भन्दै कुटपिट गर्दा एक दुःखी गृहिणी महिलाको मृत्यु भएको छ । तर, हत्यारा पतिलाई दुःख र पछुताउनु पर्दैन, उ प्रहरीको अगाडि पनि मृत श्रीमतीलाई दोष लगाउनै व्यस्त छ । के यसको मतलब आफ्नो पुरुषको स्वास्थ्यको हेरचाह गर्न नसक्ने महिला मर्नु पर्ने हाे ? भारतीय उपमहाद्वीपका धेरै महिलालाई खाना राम्रोसँग नबनाउने जस्ता सानातिना कुरामा मारिने गरेको तथ्यबाट समाजमा महिलाको स्थान कहाँ छ भन्ने थाहा हुन्छ ।
यस वर्षको सुरुमा उत्तर प्रदेशको नोएडामा खानासँगै सलाद नदिएको भन्दै एक पुरुषले आफ्नी पत्नीको हत्या गरे ! बैंगलोरमा एक व्यक्तिले आफ्नी पत्नीको हत्या गर्नुको कारण उसले फ्राइ चिकेनलाई सोचे जस्तो राम्रो बनाउन नसक्नु थियो । खाना खुवाउन ढिलाइ हुनु पनि कहिलेकाहीँ महिला हत्याको कारण बन्ने गरेको छ ।
यी सबै घटनाहरू पढे र सुनेपछि पहिलो प्रश्न उठ्छ, हामी वास्तवमै सभ्य संसारमा बाँचिरहेका छौं त ? महिलाहरूप्रति किन यति धेरै घृणा छ ? आफ्ना पत्नीप्रति सामान्य पुरुषलाई यति धेरै घृणा हुन्छ कि उनीहरू मानसिक यातना दिएर मात्रै शान्त हुँदैनन्, थप्पड, लात, मुक्का प्रहार गरेर आफ्नो रिस निकाल्छन् । सोंच यस्तो बनेको छ कि आफ्ना महिलाहरूलाई उत्पीडन गर्ने अधिकार छ उनीहरुसँग । कहिलेकाहीँ त अचम्म पनि लाग्छ, नारीले यो सब चुपचाप कसरी सहन सक्छन् ! त्यसपछि एक्काइसौं शताब्दी भए पनि यस उपमहाद्वीपका महिलाहरूले पितृसत्तात्मकताको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ भन्ने विचार आउँछ ।
अर्को घटना, बङ्गालको बहरामपुरमा एक युवकले अर्का युवासँग कुरा गर्ने गरेको भन्दै सँगै अध्ययनरत युवतीको छुरा हानेर हत्या गरेका छन् । पक्राउ परे पछि पनि उनमा चिन्ता युवतीको ज्यान गयो वा गएन भन्नेमा थियो । पश्चिम बङ्गालको हंसखालीमा साथीको जन्मदिनमा गएकी एक युवतीको बलात्कार र हत्या यस्तै एउटा नृशंस घटना हो, जसले निकै हंगामा मच्चाएको थियो ।
महिलालाई लगातार दुव्र्यवहार गर्दा पुरुषले महिलालाई यस्तो अवस्थामा पुर्याउँछन् कि कहिलेकाहीँ महिलालाई मार्नु नै पर्दैन । महिलाहरु बाध्य भएर आफैले आत्महत्या गर्छन् । र यसरी तिनीहरूले पुरुषहरूको काम सजिलो बनाउँछन्। पीएच।डी। पतिको अत्याचारबाट दिक्क भएर एक दिन झुण्डिएर आत्महत्या गर्ने २८ वर्षीया विद्वान मञ्जुला देवलाई सम्झनुहोस् । सधैं हाँसिरहने मञ्जुलाले किन यस्तो घृणित कदम चाल्नु पर्यो ? किनभने उनका श्रीमानले उनलाई मामाघरबाट २५ लाख दाइजो ल्याउनका लागि दुव्र्यवहार गर्ने गरेका थिए । कुनै काम नगर्ने मञ्जुलाका श्रीमान् एक दिन घर छोडेर आफ्नो फ्ल्याटमा आएका थिए । मञ्जुलाले मामाघरबाट २५ लाख रुपैयाँ ल्याएर आफूलाई दिनु पर्ने उनको जिद्दी थियो, जसले गर्दा आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्न सकियोस् । श्रीमतीको पढाइ र करियरको बारेमा उनलाई कुनै चिन्ता थिएन । श्रीमानको अत्याचारबाट हैरान भएर एक दिन मञ्जुलाले झुण्डिएर जीवनलिला नै सकिन् ।
मञ्जुलाको आत्महत्यापछि स्तब्ध भएका उनका बुवाले भनेका थिए, “छोरीलाई आइआइटी पढाएर मैंले गल्ती गरें । यदि त्यो पैसा दाइजोमा खर्च गरेको भए ऊ बाँच्ने थिइ ।” यस्तो लोभी परिवारमा छोरीको बिहे किन गरेको भनि सोध्दा उनले “दुवैको कुण्डली मिलेको” बताए । कुण्डलीमा वैवाहिक जीवन सुखी हुने कुरा भएको उनको भनाइ छ । यो कठोर सामाजिक यथार्थ हो कि आधुनिक शिक्षित परिवारहरू पनि विवाहको मामिलामा कट्टर परम्परावादी छन् र उनीहरूले महिलाको अधिकारभन्दा कुण्डली र दाइजोलाई महत्त्वपूर्ण ठान्छन्। यस उपमहाद्वीपका महिलाहरू सामाजिक रूपमा पिछडिएका, शोषित र उपेक्षित छन् भने त्यसको प्रमुख कारण दाइजो प्रथा पनि प्रमुख हो । चेतनशील शिक्षित परिवारले पनि छोरीहरूलाई शिक्षा दिनुभन्दा दाइजो दिनु महत्त्वपूर्ण ठान्छन्।
तर, दाइजो दिँदा छोरीको सुरक्षा हुन्छ भन्ने भने छैन । धेरै दाइजो लगेर पनि महिलाले आफ्नो रूप र कमजोर पढाइको लागि दोष पाउने गरेका छन् । वास्तवमा यो सोच समाजमा शताब्दीयौंदेखि जरा गाडेको छ कि पुरुषको तुलनामा महिलाहरू तल्लो स्तरका छन्। त्यसैले उनीहरुलाई अपमानित गर्ने प्रयास गरिएको छ । यो २१औँ शताब्दीमा शिक्षादेखि खेलकुदसम्म महिलाले जीवनका हरेक क्षेत्रमा आफूलाई प्रमाणित गरिरहेकै छन् । यति हुँदाहुँदै पनि महिलामाथि हुने अत्याचारका कथाहरूले उनीहरूप्रति समाजको मानसिकता अझै परिवर्तन हुन नसकेको देखाउँछ।
(चर्चित लेखिका तस्लिमा नसरीनले यो लेख अमर उज्यालाका लागि लेखेकी हुन् ।)
वि.सं.२०७९ जेठ १३ शुक्रवार १४:०९ मा प्रकाशित





























