हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाडौं । चीनमा विभिन्न किसिमका परिकार बनाइन्छ, प्रत्येक प्रान्तको आ–आफ्नै विशेषता र आफ्नै खाना छ, जसलाई चिनियाँ मानिसहरूले धेरै मनपराएर खान्छन्। एकातिर, उत्तरी र सुदूर उत्तरी चीनका परिकारहरू छन् जसमा तेल मसला कम मिलाइन्छ र खाना उमालेको हुन्छ भने दक्षिणी र तटीय चीनको खानामा भने अत्याधि मसला र तेल प्रयोग गरिन्छ ।

चिनियाँ खानामा फ्राइड फूडको आफ्नै महत्व छ। विगत ३ दशकमा चीनमा आर्थिक उन्नति भएसँगै चिनियाँ खानामा तेलको मात्रा पनि बढेको छ। उत्तरपूर्वी चीनको चिलिन, हेइलोङकियाङ र लिओनिङ प्रान्तमा सोयाबिनको तेल प्रचुर मात्रामा खपत हुन्छ भने स्वायत्त प्रान्तको सुदूर दक्षिणमा र जियाङसु, चियाङजियाङ, आन्हुइ, चियाङसी, हुनानमा बदामको तेल प्रचुर मात्रामा खपत हुन्छ।

क्यानोला तेल साचवान, कुइचो, युनान, शान्सी, कान्सु, छिन्घाई र सिन्जियाङ प्रान्तमा खपत हुन्छ। चीनमा सहरीकरण बढ्दै गएपछि चीनमा सबै किसिमका तेल खाने चलन बढ्दै गएको छ । चामलको गोदामको तेल, सूर्यमुखीको बीउको तेल पनि यी तेलहरूमा प्रमुख रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

चीनमा तेलको माग बढ्दै गएपछि बजारमा हरेक किसिमको तेल उपलब्ध हुने गरेको छ । हाल चीनमा ४४ प्रतिशत मानिसले भटमासको तेल, २४ प्रतिशतले क्यानोलाको तेल, १८ प्रतिशतले पाम तेल र ९ प्रतिशतले बदामको तेल खान्छन् । यसबाट बाँकी ५ प्रतिशतले कपासको बीउको तेल, सूर्यमुखीको तेल, तिलको तेल, क्यामेलियाको तेल र जैतुनको तेल प्रयोग गर्छन्।

तीन दशकअघि चीनमा यस्तो थिएन । धेरै गाउँलेहरूले सुँगुरको बोसोलाई तेलको रूपमा प्रयोग गर्थे । क्यानोलाको बीउबाट निकालिएको कच्चा तेल पजि प्रयोग गर्थे। तर पछिल्लो तीन दशकमा चीनमा तेलको मागमा भएको तीव्र वृद्धिले सोही दरले उत्पादन बढाउन सकेको छैन, जसका कारण ठूलो संख्यामा मानिसले रेस्टुरेन्टको नालीबाट तेल निकालेर कच्चा तरिकाले प्रशोधन गर्ने गरेका छन् ।

चीनमा धनी बन्नका लागि यी मानिसहरू रेस्टुरेन्ट नजिकैको नालीबाट मात्रै होइन, सहरका हरेक क्षेत्रका नालीबाट पनि तेल संकलन गर्छन्, जहाँ रेस्टुरेन्ट छन् । यी मानिसहरूले आफ्नो कच्चा कारखानामा लगेर त्यो फोहोर तेल तताउँछन्, कहिले अन्य तरिकाले सफा गर्छन् र बक्समा भरेर साना रेस्टुरेन्ट, कार्ट बिक्रेतालाई बेच्छन्। यस प्रकारको तेल लगातार सेवन गर्दा कलेजो, मिर्गौला, पेट र आन्द्राको क्यान्सर हुने खतरा बढ्छ ।

वुहानको फूड साइन्स एन्ड इन्जिनियरिङ एण्ड टेक्नोलोजी इन्स्टिच्युटका एक वैज्ञानिकका अनुसार चीनमा हरेक वर्ष नालीबाट निकालिएको २०–३० मिलियन टन तेल फेरि रेष्टुरेन्टमा खाने टेबलमा पुग्छ । विगत केही वर्षहरूमा चीनमा तरकारी र जनावरको बोसोबाट बनेको तेलको खपत लगभग २५ मिलियन टन छ ।

चीनका लगभग १५ प्रतिशत रेस्टुरेन्टहरूले नालीबाट निकालेको तेलमा खाना पकाउँछन्। अर्थात्, चीनमा एक व्यक्तिले १० पटक बाहिर खाना खान्छ भने उसले कम्तिमा एक पटक नालाको तेल खान पाउँछ।

रेस्टुरेन्टको भान्छामा नालीबाट निकालिएका नालीहरूमा ठूलो मात्रामा सिसा र अन्य धातुका कणहरू, कीटनाशक र रोगजनक ब्याक्टेरियाहरू हुन्छन् । यस्तो तेलको सेवनले शरीरमा क्यान्सर जस्ता घातक रोग लाग्ने खतरा धेरै हुन्छ । एजेन्सीकाे सहयाेगमा