हामी सबैकाे संसारन्यूज

पंँयुको इतिहासमा फर्केर हेर्दा काफ्ले इमान्दार, मेहनती, बहादुर (युद्ध कलामा निपुर्ण) साहासी बलिया जसको जिवन्त इतिहास हो, पँयुको ‘काफ्ले पाठो’ ।

आजपनि पँयुकोटमा दशैको अष्ठमीको दिनमा सयौ बलिहरू चढाउदै गर्दा पहिलो बलिकोरूपमा काफ्ले पाठो चढाँइन्छ । त्यो काफ्ले पाठो त्यहाका सेन, ठकुरी मल्लहरूले परम्परागत कालिका मातालाई सरकारी पाठोको नाउमा उपलब्ध गराउँछन् । बलिलाई मौलाबाट काटेर बाहिर फालिन्छ, बाहिर काफ्लेहरूको भिड लाग्छ, त्यो भिडमा अन्य थरहरूले प्रवेश पाउँदैनन् । काफ्लेहरू आपसमा त्यो पाठो एक्लै लैजान र त्यो बर्षको बलियो, बहादुर कहलिन प्रतिस्पर्धा नै चल्ने गर्दछ । त्यहाँ सिमाना तोकिएको हुन्छ जुन १/१ कि.मि. को दुरीमा हुन्छ र त्यो पार गरेपछि त्यस बर्षको बलियो र विजेता कहलिन्छ । त्यो प्रचलन आजपनि यथावत छ । त्यसरी शुरूभएको पँयुको काफ्लेको यात्रा अनवरत छ ।

आज इमान्दारीताको राजनिति ओझेलमा परेको छ । चाकडी वाद एवं पैसाको खेलमा सिद्धान्त र विचारलाई पछि पारिएको छ । त्यसैले आज काफ्ले पार्टी र वाद भन्दा माथि उठेर आफ्नो अस्तित्व र समाजको रूपान्त्ररणमा स्वतन्त्र राजनितीको सिद्धान्त लाई अंगिकार गर्न वाध्य भएको छ ।

पँयुका राजालाई आक्रमण गर्न शाह वंशीय राजाले सेना पठाए तर त्यहाँका राजाको रक्षामा कमाण्डर काफ्लेहरू थिए फलस्वरूप धेरैपटक हार व्यहोरेर फर्केका थिए । काफ्लेहरूको कमाण्ड तोड्नलाई शाह वंशिय राजाका सेनासँग कुनै तोड थिएन । उनिहरू ठूलो मौकाको पर्खाइमा थिए । जुन मौका (अवसर) उनिहरूले पँयुकी रानी रजस्वलाको पिडाले मुर्छित भएको कारणले राजाले आफ्ना काफ्ले कमाण्डरहरुलाई खटाई रानिको उपचारार्थ वैद्य कहाँ लैजादै गरेको र दरवारमा काफ्लेहरू नभएको मौका छोपी आक्रमण गरि पुँयुका राजालाई धेरै पटकको प्रयास पछि हराएको इतिहास साक्षी छ ।

पँयुवासी आत्मसमर्पण गर्न जान्दैनन्, हार कदापी स्विकार गर्दैनन् । जसको ज्वलन्त उदाहरण पँयुका राजा लगाएत घेराबन्दीमा परेपछि त्यहाका ‘नायव-साहेव’ ले दुष्मन संग आत्मसमर्पण नगरी बारूदको साहारामा जलेर देहत्याग गरेको इतिहासले स्पष्ट हुन्छ । जसको ज्वलन्त उदाहरण पँयुको त्रिवेणीमा नायव-साहेवको नाममा मंदिर अवस्थित छन् । शरिरमा आजपनि पोलेको फोका जस्तो उठ्यो भने त्यस मंदिरमा पुजाआजा गर्दा रोग निकोहुने धार्मिक विश्वास आजपनि छ ।

आज इमान्दारीताको राजनिति ओझेलमा परेको छ । चाकडी वाद एवं पैसाको खेलमा सिद्धान्त र विचारलाई पछि पारिएको छ । त्यसैले आज काफ्ले पार्टी र वाद भन्दा माथि उठेर आफ्नो अस्तित्व र समाजको रूपान्त्ररणमा स्वतन्त्र राजनितीको सिद्धान्त लाई अंगिकार गर्न वाध्य भएको छ ।

जय जनता ! जय जनमत !

(काफ्ले आगामी प्रतिनिधि सभाको लागि नवलपुर क्षेत्र नं १ को स्वतन्त्र उम्मेदवार हुन् ।)