हामी सबैकाे संसारन्यूज

काठमाण्डौ उपत्यका भित्र नेवार समुदायमा कसैको मृत्यु हुन गएमा नाता सम्बन्ध भित्रका छोरी चेलीहरु डाको छोडेर रुँदै विलाप गर्दै मृतकको घरमा पुग्छन् । यसरी महिलाहरु बजारमा कतै रुँदै गएको देखेमा कसैको मृत्यु भएको सहज अन्दाज गर्न सकिन्छ । निकै नजिकका नातेदारमा यो रुवाइ सक्कली पनि हुन सक्ला तर अलि परका कुटुम्बमा यो एउटा औपचारिकता जस्तो पनि लाग्छ ।

छिमेकी भारतका केही ठाउँमा कसैको मृत्युमा किरायामा रुने मान्छे बोलाउने परम्परा नै छ । अथवा विवाह या कुनै शुभकार्यमा जसरी नाच्ने गाउने टोलीलाई पैसा कबुल गरेर कला प्रदर्शनका लागि बोलाउन सकिन्छ ठीक त्यसैगरी कसैको मृत्युमा रोइदिनका लागि पनि पेशेवर रोदन मण्डली बोलाइन्छन् र तोकेको पैसा तिर्नेगरी उनीहरुलाई ‘हायर’ गर्न सकिन्छ । आफूले पाउने पैसा अनुसार नै उनीहरुले रुवाइको शैली अपनाउँछन् । खासगरी पश्चिम भारतको मरुस्थली क्षेत्रमा यसरी किरायामा रोइदिन जाने एउटा व्यवसायिक परम्परा नै छ । जसको मृत्युमा जति प्रखर र मार्मिक विलाप हुन्छ समाजमा उ त्यतिनै ठूलो र सम्मानित मान्छे मानिन्छ ।

रोएर कुन्नि के जाती पाइन्न भन्थे । तर रोदनको यो कला नेपालको राजनीतिमा पनि बेलाबेला प्रयोग हुँदै आएको छ । राजनीतिमा जब गूट आवद्धता, मैत्री, अनुनय, प्रभाव र घुर्की जस्ता कुनै अस्त्र काम लाग्दैनन् यही रोदन नै अन्तिम विकल्प बनेर आउँछ ।
यस्ता रुञ्चे राजनीतिज्ञ नेपालमा पनि अहिलेसम्म प्रशस्त भइसकेका छन् । फरक कतिमात्रै हो भने नेता र नेत्रीहरु जनताका लागि कहिल्यै रोएका छैनन् बरु सधै आफ्नै निजी हितका लागि र आफै अघि सरेर रोदनको कृत्य सम्पन्न गरेका छन् । धेरै पुराना घटनाको जिकिर नगरे पनि पछिल्लो समयमा तत्कालिन सांसद पद्मरत्न तुलाधर, तत्कालिन मन्त्री हरिबोल गजुरेल र नेकाका नेता धनराज गुरुङ्गको सार्वजनिक भक्कानो विशेष चर्चित भएको हो हालैे मात्रै एउटी नेतृले फेरि रोदनको सफल सार्वजनिक प्रदर्शन गरेकी छन् । तर कठिनाइ यो हो कि यस्ता रोदनहरुले परिणाम भने दिएका छैनन । अब पनि कुन्नि !