back

यसरी बचाउनुहोस् चिसोबाट नवजात शिशुलाई

वि.सं.२०७६ पुस २२ मंगलवार

438 

shares
RBB AD
NTC AD

पुस, काठमाडौँ । अहिले चिसो अत्याधिक बढेको छ । चिसोमो अरुको तुलनामा नवजात शिशुलाई बढि हेरचाह गर्नुपर्नेहुन्छ तर अभिभावक तथा विशेष त आमाको अज्ञानता र उचित स्याहारको अभावमा नवजात शिशुको अकालमा ज्यान जाने गरेको छ । साना शिशुको पर्याप्त हेरविचार अत्यावश्यक छ किनभने उनीहरू आफ्ना बारेमा केही पनि बताउन सक्दैनन्।  शिशुको सही हेरचाह गरे उसको मनमा भएको कुरा सही ढंगमा बुझ्न जान्न सकिन्छ । नवजात शिशुलाई धुलो, धुँवादेखि टाढा राख्नुपर्छ । धुलो, धुँवाले दमको समस्या हुने, झाडापखला लाग्ने हुनसक्छ । त्यसैले घर वरपरको वातावरणमा पनि विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

यो पक्रिया अपनाउनुस्:
तातोपन कायम गराउने – नवजात शिशुमा शरीरको तापक्रम सन्तुलित गर्ने शक्ति कम हुन्छ र शिशुमा शीताङ्ग हुने सम्भावना जाडो मौसममा बढी देखापर्छ । शरीरको तापक्रम सन्तुलित राखी न्यानो, सफा तथा नरम कपडाले शरीर ढाक्नुपर्छ । टोपी, भोटो, दौरा सुरुवाल तथा मोजापन्जा लगाइदिनुपर्छ । शिशुले पिसाब गरेको छ छैन भनेर बेलाबेलामा नेपकिन चेक गरिरहनुपर्छ । यसो गर्दा शिशुले पिसाब फेरेर चिसो हुन पाउँदैन । शिशुलाई जन्मनासाथ नुहाइदिनु हुँदैन । शिशु जन्मिएको २४ घन्टापछि मनतातो पानीले नुहाइदिनुपर्छ ।कोठाको तापक्रम न्यानो (२५ देखि २८ डिग्री सेन्टिग्रेड) हुनु राम्रो मानिन्छ ।

स्तनपान- शिशुलाई सकेसम्म जतिसक्दो छिटो( जन्मिएको एक घन्टाभित्र) स्तनपान गराउनु वेश हुन्छ । शिशुलाई आमाको दूधबाहेक केही ख्वाउनुहुँदैन । कतिपयले घिउ, मह ख्वाए पनि त्यसलाई उपयुक्त मान्न सकिँदैन । स्तनपान गराउँदा शिशुको आसन र स्तन सम्पर्क सही हुनुपर्छ । आमाले जुन आसनमा बसेर ख्वाउँदा सजिलो महसुस हुन्छ त्यही आसनमा दूध ख्वाउनुपर्छ। कम्तीमा पनि १५ देखि २० मिनेटसम्म एउटै स्तनबाट स्तनपान गराउनुपर्छ । शिशु ६ महिनाको भएपछि उसलाई आमाको दुधसँगै ठोस आहाराको आवश्यकता पर्छ जसमा जाउलो, लिटो, खिचडी, हलुवा, मुछेको आलु, केरा आदि ख्वाउन सकिन्छ । सुरुमा शिशुलाई पचाउन सजिलो हुने किसिमका खानेकुरा ख्वाउनुपर्छ । यतिबेला २४ घन्टामा तीन पटक ख्वाउनुपर्छ । शिशुलाई स्वच्छ पिउने पानीको आवश्यकता पर्छ स्तनपान भने साबिकबमोजिम दुई वर्षसम्म गराउनुपर्छ । दुई वर्ष पूरा भएपछि स्तनपान बन्द गरी ठोस कुराहरू दिनको पाँच पटकसम्म ख्वाउनुपर्छ । त्यसपछि शिशुलाई अण्डा, माछा, मासु, कलेजो, गेडागुडी आदि ख्वाउनुपर्छ ।

छालाको सुरक्षा तथा सफाइ-शिशु जन्मनासाथ न्यानो, नरम र सफा कपडाले पुछिदिनुपर्छ ताकि शिशुको शरीरमा टाँसिएको रगत तथा फोहोर पदार्थ राम्रोसँग जान्छ । जन्मिएको २४ घन्टापछि नुहाइदिन मिल्छ तर जाडो महिनामा नुहाइदिनुभन्दा पुछिदिनु राम्रो हुन्छ भने गर्मी महिनामा हल्का नुहाइदिनुपर्छ ।

नाभिको हेरचाह- नाभिलाई सुख्खा तथा सफा राख्नुपर्छ । नाभिमा तेल तथा अन्य कुनै पदार्थ राख्नुहँुदैन । कुनै कारणवश नाभि पाके अथवा नाभि वरिपरिको छाला रातो भए तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग सम्पर्क राख्नुपर्छ ।

त्यस्तै नवजात शिशुलाई चिसो समयमा मनतातो पानीमा सफ्ट एन्टिब्याक्टेरियल लिक्वीड हालेर नरम कपडा भिजाएर पुछ्नुपर्छ । नुहाइदिने गर्नुहुँदैन ।

मौसम बदल्ने वित्तिकै शिशुलाई न्यानो कपडा लगाइदिनु पर्छ । हल्का चिसो छ भनेर वेवास्ता गर्नु हुँदैन । उनीहरुलाई जहिले पनि मोजा टोपी लगाइदिनुपर्छ ।

शिशुलार्ई मसाज एकदमै जरुरी हुन्छ । मसाज गर्दा तेललाई मनतातो बनाएर प्रयोग गर्ने गर्नुहोस् ।
चिसोबाट जोगाउन बिहान बेलुका बाहिर नकिाल्ने । दिउँसोको समयमा घाम लागेको समयमा मात्र घर बाहिर निकाल्ने ।

वि.सं.२०७६ पुस २२ मंगलवार १३:०७ मा प्रकाशित

NLIC AD
NABIL bank AD
देवचुली पूर्ण खोप सुनिश्चितता नगरपालिका घोषणा

देवचुली पूर्ण खोप सुनिश्चितता नगरपालिका घोषणा

नवलपुर (नवलपरासी) । नवलपरासी (बर्दघाट-सुस्तापूर्व)को देवचुली नगरपालिकालाई पूर्ण खोप सुनिश्चितता...

आठ लाख बढीलाई हात्तीपाइले रोगविरुद्धको औषधि

आठ लाख बढीलाई हात्तीपाइले रोगविरुद्धको औषधि

बनियानी (झापा) । झापामा आठ लाख चार हजार सात सय...

के तपाई पनि गुन्द्रुक खानुहुन्छ ? हेर्नुहोस यस्ता छन् फाइदा…

के तपाई पनि गुन्द्रुक खानुहुन्छ ? हेर्नुहोस यस्ता छन् फाइदा…

काठमाडौँ । वर्तमान समयमा नेपालीहरुको लोकप्रिय तरकारीको रुपमा गुन्द्रुक अग्रह...

जालपामा ‘जनसेवा नगर अस्पताल’ स्थापना

जालपामा ‘जनसेवा नगर अस्पताल’ स्थापना

खोटाङ । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–१२ जालपामा पाँच शय्याको ‘जनसेवा...

कोरोनाकालमा अनलाइनमार्फत कक्षा लिएकालाई काउन्सीलले मान्यता दिने

कोरोनाकालमा अनलाइनमार्फत कक्षा लिएकालाई काउन्सीलले मान्यता दिने

काठमाडौँ । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले कोरोना महामारीको समयमा नेपालमा बसेर...

बिदा लिएर निजी अस्पतालमा गइ काम गर्नेलाई कारबाही गर्ने मन्त्रालयको चेतावनी

बिदा लिएर निजी अस्पतालमा गइ काम गर्नेलाई कारबाही गर्ने मन्त्रालयको चेतावनी

काठमाडौँ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मी एवम्...