काठमाडौं । बैंकहरुबाट अटो लोन प्रवाह हुन छाडेपछि अटो बजार शुन्यतातर्फ पुग्न लागेको छ ।
मुलुकमा विदेशी मुद्राको सञ्चिती र बैंकहरुमा तरलता अभाव चुलिदै गएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले सवारी साधनको खरिदमा ५० प्रतिशत मार्जिनको व्यवस्था ग¥यो । राष्ट्र बैंकले मार्जिनको व्यवस्था लागु गरेपछि समस्यामा पर्न थालेको अटोबजारमा अहिले बैंकहरुले नै कर्जा प्रवाह गर्न छाडेपछि लगभग शुन्यतातर्फ पुग्न लागेको व्यवसायीहरुको प्रतिक्रिया रहेको छ ।
‘तरलता अभावको कारणले अटोलोन नियन्त्रण गरिएको थियो, अहिले बैंकहरुले लगानी गर्न नै छाडेका छन्’, नाडा अटोमोबाइल्स एशोसियशन अफ नेपालका अध्यक्ष ध्रुब थापाले बताए । पछिल्लो समय अत्यन्तै सुस्त गतिमा बैंकिङ तरलताको क्षेत्रमा सकरात्मक संकेत देखिन थालेको छ । तर अर्थतन्त्रका महत्वपुर्ण सुचकहरुमा भने सुधार आउन सकेको छैन् । जसका कारणले केन्द्रीय बैंकले सवारी साधनको आयातलाई खुकुलो बनाउने नीति अख्तियार गरेको देखिँदैन् ।
नाडा अटोमोवाइल्स एसोसिएसन अफ नेपालका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले फाइनान्सिङ सुविधा बन्द गरेपछि अहिले व्यवसाय कमजोर मात्रै नभएर गाडीको बिक्रि नै नहुने अवस्था बनेको छ । नाडाका अध्यक्ष थापाले तरलता अभावको अवस्थामा बैंकहरुले अटोमा लगानी नगरेको भएतापनि यसको सुधार भइसकेपछि पनि लगानी नगर्ने हो की भन्ने डर भएको बताएका छन् । राष्ट्र बैंकले सवारी साधनलाई अनुत्पादक क्षेत्रको हिसाबले हेरेकाले आगामी दिनमा पनि सो क्षेत्रमा लगानी नगर्ने हो कि भन्ने चिन्ता व्यवसायीहरुमा भएको बताए ।
नगद मार्जिनको असर
नेपाल राष्ट्र बैंकले आयात कम गर्दै विदेशी मुद्रा संचितका लागि विभिन्न प्रकृतिका बस्तु आयातमा १०० प्रतिशतसम्म नगद मार्जिनको व्यवस्था गरेको छ । गाडीको आयातमा ५० प्रतिशत नगद मार्जिन राख्नुपर्ने व्यवस्था लागु गरेको छ । विगतमा एलसी खोल्दा मार्जिन राख्ने वा नराख्ने निणर्य बैंकहरु आफैँले गर्ने गर्दथे । तर अहिले राष्ट्र बैंकले एलसी खोल्दा अनिवार्य मार्जिनको व्यवस्था लागु गरेको छ ।
केन्द्रीय बैंकले लागु गरेको पछिल्लो व्यवस्थाले व्यवसायीहरुले मोटरसाइकल तथा स्कुटरसहित पेट्रोलियम पदार्थबाट चल्ने निजी सवारी साधनको आयातमा ५० प्रतिशत नगद मार्जिन राख्नुपर्ने हुन्छ । केन्द्रीय बैंकले लागु गरेको सो व्यवस्थाले सवारी साधनको आयातमा सिधा प्रभाव परेको व्यवसायीहरुको गुनासो रहेको छ ।
लोन प्रवाह नभएपछि चाहेकाले पनि किन्न पाएनन्
नेपालमा अधिकांश निजी सवारी साधन खरिद गर्नेहरु मध्ये अधिकांशले फाइनान्सको सुविधा प्रयोग गर्ने गर्दछन् । नाडाका अध्यक्ष ध्रुब थापाका अनुसार बैंकहरुले ऋण नै लगानी नगरेपछि सवारी साधन खरिद गर्छु भन्ने ग्राहकरुले खरिद गर्न पाएका छैनन् । अटो कर्जाको प्रवाह घटेको छ ।
मंसिर मसान्तसम्म १ खर्ब ६८ अर्ब ९० करोड १० लाख हायर पर्चेज कर्जा प्रवाह गरेका क, ख र ग वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले पुस महिनामा १ खर्ब ६८ अर्ब ५५ करोड ७० लाख रुपैयाँमा मात्रै लगानी गरेका छन् । व्यवसाय संकटमा पुगेपनि राज्यको अवस्था र अपनाएको नीतिलाई हेरेर आफुहरुले धैर्यता गरेको अध्यक्ष थापाको भनाई रहेको छ ।
वि.सं.२०७८ चैत १ मंगलवार ०९:०१ मा प्रकाशित






























