हामी सबैकाे संसारन्यूज

शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ

म अनि मेरो मन
एक्लै हुँदा पनि म पूर्णतः
एक्लो हुँदिन,
किन कि मेरो अन्तरात्माको
अनन्त आकाशमा एउटा
मौन ज्योतिपुञ्ज अविरल
प्रज्वलित रहन्छ —
न क्षीण हुन्छ,
न निभ्छ।
जीवनका समस्त
अँध्याराहरूलाई शान्त
प्रकाशले परास्त गर्दै
मेरो अस्तित्वको गहिराइमा
ध्यानस्थ ऋषिझैँ सधैँ
जागृत रहन्छ —
त्यो हो, मेरो आफ्नै मन।
जब साँझका धूमिल
रङहरूले आशाका
क्षितिजहरूमा विरक्तिको
कुहिरो छर्छन्,
जब नियतिको दुर्गम
पथमा निराशाका
तीक्ष्ण शूलहरू उम्रिन्छन्,
जब समयका निर्जन
वनहरूमा एक्लोपनको
हुरी बहन्छ,
त्यसबेला मेरो काँधमा
अदृश्य स्पर्श राख्दै
मेरो मनले भन्छ—
“थाक्न सकिन्छ,
तर झुक्न हुँदैन।
रुन सकिन्छ,
तर विश्वास मर्न दिनु हुँदैन।”
जब वेदनाका कालिमा
बोकेका मेघहरू
मुटुभरि जम्छन्,
जब पीडाका अव्यक्त
नदीहरू आँखाका
डिलसम्म आइपुग्छन्,
जब मौनताले नै
चित्कारको रूप
लिन खोज्छ,
मेरो मन पनि
मसँगै वर्षिन्छ
मनले मेरा नबोलेका
शब्दहरू श्रवण गर्छ,
मेरा अदृश्य घाउहरू
स्पर्श गर्छ,
र आत्माका अँध्यारा
गुफाहरूमा हराएका
अर्थहरूको दीप
प्रज्वलित गर्छ।
म रोएको रातमा
मेरो मन पनि रोएको हुन्छ,
तर मनका आँसु
नेत्रबाट झर्दैनन्।
ती त आत्माका गहिरा
कन्दराहरूबाट निर्वाक
तपस्वीका प्रार्थनाझैँ
अविरल झरिरहेका हुन्छन्।
जब वसन्तको कोमल
स्पर्शले जीवनका
उजाड वनहरूमा
हरियालीको वेद
लेख्न थाल्छ,
जब सफलताका
सुनौला प्रभातहरू
भाग्यका झ्यालहरू
हुँदै अन्तर्मनमा प्रवेश गर्छन्,
त्यसबेला मेरो मन
बालकझैँ हाँस्छ,
र आत्माको आँगन भरि
आनन्दका पारिजातहरू
रोपिदिन्छ।
यो मन—
मेरो मौन मन्दिर,
मेरो अन्तरदीप,
मेरो आत्मदर्पण,
मेरो चेतनाको सहयात्री,
मेरो अन्तर्यात्राको
अविचल सारथि।
सबैले साथ छोडेका
क्षणहरूमा यसले छोड्दैन।
सबैले शङ्का रोपेका बेला
यसले विश्वासको बीउ छर्छ।
सबैले बाटो बिर्सिएका बेला
यसले उज्यालोको
दिशा देखाउँछ।
सबैले द्वार बन्द गरेका बेला
यसले सम्भावनाको
झ्याल खोल्छ।
म र मेरो मनबीच कुनै
सांसारिक सम्झौता छैन
कुनै लिखित करार छैन,
तर यही सम्बन्ध सृष्टिका
सबै सम्बन्धहरू
भन्दा गहन छ।
यो रगतको नाता
भन्दा माथि,
शब्दको सीमा भन्दा पर,
व्याख्याको क्षितिज
भन्दा टाढा,
अनुभूतिको दिव्य
सेतुमा अनन्तकाल
देखि गाँसिएको छ।
कहिलेकाहीँ लाग्छ —
यदि यो मन नभएको भए
म केवल एउटा
चलायमान शरीर हुन्थेँ।
सास त हुन्थ्यो,
तर स्पन्दन हुँदैनथ्यो।
आँखा त हुन्थे,
तर स्वप्न हुँदैनथे।
यात्रा त हुन्थ्यो,
तर गन्तव्य हुँदैनथ्यो।
जीवन त हुन्थ्यो,
तर जीवनको अर्थ हुँदैनथ्यो।
यसैले अस्तित्वका अनन्त
आरोह-अवरोहहरू बीच
एउटा सत्य बारम्बार
उजागर भइरहन्छ —
जब संसार पराइझैँ
टाढा हुन्छ,
जब समय आफैँ
अपरिचित अनुहार बन्छ,
जब भीडको मध्य भागमै
एकान्तको मरुभूमि फैलिन्छ,
जब आशाका पातहरू
पतझरझैँ झर्न थाल्छन्,
त्यसबेला पनि एउटा
अस्तित्व मेरो छेउमै
उभिएको हुन्छ।
मेरो प्रत्येक धड्कनमा,
मेरो प्रत्येक स्वप्नमा,
मेरो प्रत्येक हारमा,
मेरो प्रत्येक विजयमा,
मेरो प्रत्येक प्रश्नमा,
मेरो प्रत्येक प्रार्थनामा —
सधैँ उपस्थित हुन्छ।
न कुनै देवता हो,
न कुनै चमत्कार,
न कुनै अलौकिक शक्ति।
मन त मेरो आत्माको
अमिट प्रतिध्वनि हो,
मेरो चेतनाको
अनश्वर ज्योति हो।
म अनि मेरो मन।
यही मेरो पहिलो मित्र,
यही अन्तिम सहयात्री,
यही जीवनको
सबै भन्दा सत्य,
सबै भन्दा निकट,
सबै भन्दा अमूल्य
सम्बन्ध।
दुःख, सङ्घर्ष, आशा र
प्रतीक्षाले भरिएको
मानव जीवनको यात्रामा
आत्मा र शरीरको
बन्धन नटुटुञ्जेल,
यो चेतनाको दीप
मेरो अन्तरमा बलिरहन्छ।
मेरो हाँसोमा, मेरो आँसुमा,
मेरो प्रार्थनामा,
मेरो मौनतामा,
मेरो उज्यालोमा,
मेरो अँध्यारोमा—
निरन्तर यात्रा गरिरहन्छ।
मेरो साथमा मेरो मन।
मेरो श्वाससँग मेरो मन।
मेरो चेतनासँग मेरो मन।
अन्तिम साँझमा जब
समयको नदी समुद्रतिर
विलीन हुनेछ,
जब जीवनको दीप
शान्त हुँदै जानेछ,
जब चिताको अग्निले
नश्वर देहलाई
पञ्चतत्त्वमा फर्काउनेछ,
त्यस क्षणसम्म पनि मेरो
अस्तित्वको अन्तिम
कम्पनसँगै
मेरो सहयात्री बनी
मेरो मन मसँगै रहनेछ।
मसँग मेरो मन।
मसँग मेरो मन।
मसँग मेरो मन।
मेरो सहयात्री
मेरो मन।