हामी सबैकाे संसारन्यूज

संस्कृत हजारौं वर्षदेखिको जिवन्त भाषा हो र हजारौं वर्ष जिवन्त रहिरहने छ । यस्तो कुनै हिन्दूको घर छैन होला जहाँ पुजा, पाठ, कर्मकाण्ड, विवाह, वर्तब्रन्ध, रूद्री, सत्यनारायण पूजा, मृत्युसंस्कार, न्वारान, अन्नप्रासन्न नहुदो होस् । यी सबै काम संस्कृत भाषा मैं गरिन्छ, पुरोहितले संस्कृत भट्याएको कसैले बुझून् कि नबुझून् ।

त्यसमाथि अहिले झन्–झन् संस्कृत र सनातन हिन्दू संस्कृतिको विश्वभरि पुनर्जागरण हुदैछ, विश्वमा डेढ अर्ब हिन्दू मान्ने जनता छन् । विश्वभरि हिन्दू संस्कृति विभिन्न पन्थहरूका हरेक ठूलासाना सहरहरूमा फाउन्डेसन र आश्रम स्थापित हुदैछन् र छन् । योगको माध्यमबाट संस्कृतको अध्यात्म पक्षले तहल्का पिट्दैछ । २१ जुनलाई विश्व योग दिवस मनाउँने युएनले घोषणा गरिसकेकै छ । नेपालका मूर्ख कथित विद्वानहरू निदाउँदैमा संस्कृतलाई केही फरक पर्दैन । तर हालका वर्षमा सचेत नेपालीहरू पनि आफ्नो सांस्कृतिक बुद्धिमत्ताको जगेर्ना गर्न संस्कृतको पुनर्जागरणमा लाग्न थालेका छन् ।

नेपाल अध्यात्म र धार्मिक पर्यटनको केन्द्र बन्ने संभावना बढ्दैछ । विश्वमा कम्प्युटरको भाषा अब संस्कृत बन्दैछ । पुरातत्वको खोज संस्कृत भाषाको ज्ञान बिना संभव हुदैन र संभव छैन । संस्कृत अनपढहरूलाई नेपालमा कुनै रोजगारी नपाउने दिन आगामी दशकमै आउन सक्छ । नेपाली र भारतीयहरूका निम्ति संस्कृत बाहिरी र भित्री जीवन र जीवनबृत्तिका निम्ति अपरिहार्य बन्दैछ ।

नेपालमा संस्कृत भाषा, साहित्यको ज्ञान, ईतिहास, बिज्ञान, कला, ईन्जिनियरिङ्ग, सभ्यता, अध्यात्म, धर्म, हजारौं वर्ष देखिको निरन्तर सनातन संस्कार, संस्कृतिको महिमा र यसका प्रभावका कारण हाम्रो सोच र व्यवहारमा गढेको छाप बारे ज्ञान नभएकाहरूले नेपालमा के के न गर्छु भन्दैमा गर्न सक्दैनन् । किनभने नेपालीलाई आत्मैबाट सकारात्मक ढंगमा उत्प्रेरित गर्न, जुरूक्क उचाल्न, गोलवन्द गर्नका निम्ति कसैको विरोध वा कुनै राजनीतिक दर्शक बोकेर सकिन्न भन्ने कुरा विगत ७ दशकको असफल राजनीतिक नाराका अनुभवले प्रमाणित गरिसकेको छ । मन र आत्मालाई जे कुराले हल्लाउन र हौसाउन सक्छ, त्यही माध्यमबाट मात्र मुलुकको समृद्धि संभव छ ।

यो मुलुकको कुनाकाप्चा जति घुमे पनि, जति वटा किताव पढे पनि, जति वटा डिग्री लिए पनि यदि उसले गंभीर भएर रामायण र महाभारत राम्ररी पढेको छैन भने उसले नेपालीको गहन मनस्थिति तथा संस्कार, व्यवहार वा सोच प्रणालीलाई बुझेकै हुदैन । संस्कार र संस्कृति सबै नेपालीको रक्त कण–कणमा स्वत : विद्यमान छ । सुनेकै भरमा त यस्तो छ भने औपचारिक अध्ययन र पठनपाठन गर्ने हो भने यो मुलुक कति शान्त सुखी खुशी रहने थियो र होला ! अपराधहरू स्वत : घट्ने छन्, पुलिस प्रशासनको खासै धेरै जरूरत पनि पर्ने छैन ।

 उपाध्याय, नेपाल सरकारका पूर्वसचिव हुन्

मुलुकको जरो समस्यामाथि टोटल वार