हामी सबैकाे संसारन्यूज

पाकिस्ताको शरणार्थी शिविरमा जन्मिएर ७ वर्षको उमेरमा न्यूजील्यान्ड पुगेकी रेज गार्डीले वार्षिक दुई लाख डलर तलबको जागिर प्रस्ताव नस्वीकारी जिहादी समूह इस्लामिक स्टेट आईएसले अपहरण, बेचबिखन र बलात्कार गरेका महिलाहरूको न्यायको लडाइँमा सहभागी भएर कानुनको बिद्यार्थीको हैसियतमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने निर्णय गरिन । गत वर्ष मात्रै हार्भार्ड कानुन विद्यालयबाट स्नाकोत्तर पढाइ पूरा गरेकी उन्ले न्यूजील्यान्ड सरकार, राष्ट्र संघ लगायत अन्य अन्तराष्ट्रिय सम्मान प्राप्त गरेकी छिन् ।

न्यूजील्यान्डको मानव अधिकार आयोगमा कानुन अधिकृतको रुपमा कार्यरत रेजले सन् २०१४ मा उत्तरी इराकमा कुख्यात अपराध भएका स्थान नजिकै महिलाहरूको बयान सङ्कलन गरिरहेकी बेला त्यस क्षेत्रमा आईएसको उदय भयो । आईएसले याजिदिज भनिने पाँच लाख जनसङ्ख्या भएको पुरातन समूदायलाई लक्षित गरेको र उनीहरुको आक्रमणमा १० हजार याजिदिजहरू समातिएका वा मारिएका कुरा प्रकाशमा आएको छ । नियन्त्रणमा लिइएका महिला र किशोरीहरूका लागि नारकिय जीवन भोगिरहेको कथा सुनेर असह्य पीडा हुन्थ्यो उन्लाई । ती अपराधहरूलाई कुनै व्यक्तिसँग जोड्नु र त्यसको प्रमाण पेश गर्नु गार्‍हो काम हो । रेजले सञ्चारमाध्यम र मानव अधिकार समूहहरूले नभेटेका महिलाहरू खोजिरहेकी छिन ।

उनी यस विषयमा धेरै अनुसन्धान हुने र त्यसबाट आईएसका लडाकुहरूलाई अपराधको आरोप लगाउन सकिने मान्छिन् । ‘यो गोप्य र धेरै संवेदनशील छ। म बोल्न सक्ने महिलाबाट मात्रै बयान टिप्छु । अझै पनि कतिपय महिला यो विषयमा बोल्न नसक्ने अवस्थामा छन्’  उनी भन्छिन । उनले भ्रमणका क्रममा पत्ता लगाएकी छिन कि आईएसका लडाकु मात्रै नभएर मोसुल क्षेत्रमा धनी र शक्तिशाली अरबीहरू पनि यस्मा संलग्न छन ।

२१ वर्षकी हुँदा नादिया मुरादलाई सन् २०१४ मा लडाकूले नियन्त्रणमा लिएर यातना दिएकी र बलात्कृतमध्ये एक हुन् जस्को  “Efforts to end the use of sexual violence as a weapon of war and armed conflict.”  का लागि गरिएको अथक अभियानका लागि सन् २०१८ मा उनले नोबेल शान्ति पुरस्कार जितिन् तर अन्य धेरै याजिदिज झैँ न्याय पाउन सकिनन् । ‘केही आरोपितहरू इराकमा, केही सिरियामा र केही युरोपमा समातिएका छन् । केही घटनामा अदालतमा जान मिल्ने गरी प्रमाण छन्’ – रेज भन्छिन् ।

याजिदी महिलाहरूले न्याय पाउनेमा रेज आशावादी छिन् । २९ बर्षिया रेजलाई उनको अभियानमा सफलता मिलोस ।